Η απόφαση της κυβέρνησης για επαναφορά των αναψυκτικών στον συντελεστή ΦΠΑ 24% (από 13%), δημιουργεί αντιδράσεις από τους εκπροσώπους της εστίασης, αλλά και των βιομηχανιών του κλάδου, που μιλούν για αιφνιδιασμό της αγοράς, προειδοποιώντας πώς δεν θα απορροφήσουν άλλες αυξήσεις.
Από την 1η του νέου έτους οι καταναλωτές που θα παραγγείλουν ένα αναψυκτικό ή μια μπύρα χωρίς αλκοόλ σε μια καφετέρια, σε ένα εστιατόριο ή σε μια ταβέρνα θα διαπιστώσουν στην πράξη την άνοδο της τιμής στο σερβιριζόμενο προϊόν. Αντίθετα, οι πωλήσεις των ίδιων προϊόντων από τα σούπερ μάρκετ, μίνι μάρκετ κ.λ.π. θα επιβαρύνονται με ΦΠΑ 13%.
Στελέχη βιομηχανιών του κλάδου εκτιμούν ότι αν περάσει από τη Βουλή η αύξηση του ΦΠΑ στα προϊόντα αυτά, θα προκαλέσει νέες ανατιμήσεις σε μία περίοδο όπου τα περισσότερα νοικοκυριά δέχονται μεγάλες πιέσεις στους προϋπολογισμούς τους μετά από μία παρατεταμένη περίοδο υψηλού πληθωρισμού, ειδικότερα σε τρόφιμα και ποτά.
Την αντίθεσή της με το μέτρο εξέφρασε με ανακοίνωσή της και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εστιατορικών & Συναφών Επαγγελμάτων (ΠΟΕΣΕ). Αναφέρει ότι η επαναφορά του ΦΠΑ στα μη αλκοολούχα ποτά στο 24% από 1/1/2024, «αποτελεί ακόμα έναν δυσάρεστο αιφνιδιασμό λαμβάνοντας υπόψη ότι από τις αρχές του 2023 και μέχρι και τις Εθνικές εκλογές σε πλήθος δημοσιευμάτων γίνονταν αναφορές για μονιμοποίηση των προσωρινά μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στην εστίαση, τις μεταφορές τον τουρισμό, στον πολιτισμό και στα γυμναστήρια μετά την επέκταση του μέτρου μέχρι το τέλος του 2023».
Σε επιστολή προς τον υφυπουργό Οικονομικών κ. Χάρη Θεοχάρη, ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Αναψυκτικών (ΣΕΒΑ) ζητά από το υπουργείο αναθεώρηση στις αλλαγές του ΦΠΑ και να λάβει υπόψη «το σοβαρό ζήτημα που θέτει για τον κλάδο μας και για τους συνδεδεμένους με αυτόν κλάδους της καφεστίασης, λαμβάνοντας ιδιαιτέρως υπόψη την διαφαινόμενη τάση μείωσης της κατανάλωσης κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου (μείωση 3,4% της κατά κεφαλήν τουριστικής δαπάνης σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022 και 17,2% σε σχέση με το 2021».
Ζητά τη διατήρηση του ΦΠΑ στο χαμηλό συντελεστή 13% για όλα τα μη αλκοολούχα ποτά, προσθέτοντας ότι «είναι ζωτικής σημασίας για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών μας, καθώς θα συνεχίσει να συμβάλλει στην τόνωση του κλάδου, ενισχύοντας σημαντικά την εγχώρια παραγωγική δραστηριότητα, την απασχόληση και την υλοποίηση περαιτέρω επενδύσεων που υποστηρίζουν την τοπική/περιφερειακή ανάπτυξη και συμβάλλουν έμπρακτα στην επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας. Με βάση τα δεδομένα αυτά, και εν μέσω των ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων που δέχεται η ελληνική οικονομία την τρέχουσα περίοδο, η διατήρηση του συντελεστή ΦΠΑ στο 13%, αποτελεί ένα μέτρο ουσιαστικής στήριξης για το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας μη αλκοολούχων ποτών, με σχετικά περιορισμένο δημοσιονομικό κόστος σε σχέση με την ανάπτυξη στην οποία οδηγεί».
Η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών υποστηρίζει ότι η κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα αναψυκτικά δεν έγινε για δημοσιονομικούς λόγους καθώς το μέτρο κοστίζει 37 εκατ. ευρώ ετησίως αλλά για λόγους δημόσιας υγείας.
Από την άλλη, «κλειδώνουν» στο χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ 13% τα εισιτήρια στις μεταφορές, στον αθλητισμό και τον πολιτισμό αλλά και υπηρεσίες από το τουριστικό πακέτο, ενώ παρατείνονται για άλλους έξι μήνες οι μειωμένοι συντελεστές στον σερβιριζόμενο και take away καφέ και τα ροφήματα (σοκολάτα, τσάι κλπ) καθώς και στα κόμιστρα των ταξί με το όφελος να φθάνει στα 382 εκατ. ευρώ.
Ποια προϊόντα ακριβαίνουν
Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ για την μείωση του ΦΠΑ στα αναψυκτικά (εάν δεν υπάρξουν αλλαγές), προκύπτει ότι η επαναφορά του ΦΠΑ από 13% σήμερα σε 24% στα αναψυκτικά από την Πρωτοχρονιά αφορά:
1. Νερά, στα οποία περιλαμβάνονται και τα μεταλλικά και τα αεριούχα νερά, με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
α) Τα φυσικά ή τεχνητά μεταλλικά νερά, με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα (τα προϊόντα αυτά, όταν παρουσιάζονται χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ούτε είναι αρωματισμένα κατατάσσονται στην κλάση 2201, οπότε έχουν ΦΠΑ 13% ούτως ή άλλως).
β) Ποτά όπως λεμονάδα, πορτοκαλάδα, λεμονίτα, βυσσινάδα, ποτά τύπου κόλα, γκαζόζα, ice-tea κ.λπ.
Τα προϊόντα αυτά αποτελούνται από συνηθισμένο πόσιμο νερό, με ή χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών, αρωματισμένα με χυμούς φρούτων ή αποστάγματα ή σύνθετα εκχυλίσματα, στα οποία προστίθενται μερικές φορές κιτρικό οξύ ή τρυγικό οξύ. Συχνά έχουν προσθήκη αέριου διοξειδίου του άνθρακα και γενικά παρουσιάζονται σε φιάλες ή άλλα αεροστεγή δοχεία. Τα συγκεκριμένα ποτά μπορεί να περιέχουν αντιοξειδωτικά, βιταμίνες, σταθεροποιητές ή κινίνη.
2. Μπύρα χωρίς αλκοόλη. Διευκρινίζεται ότι στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ υπάγονται μόνο τα προϊόντα χωρίς προσθήκη αλκοόλης σε οποιοδήποτε αναλογία. Συνεπώς, εάν ποτό με την ονομασία μπύρα έχει προέλθει από διαδικασία στην οποία απόκτησε αλκοολικό τίτλο με βαθμό μεγαλύτερο του μηδενός και, σύμφωνα με τα ανωτέρω κατατάσσεται στην ΔΚ ΕΧ 2202, τότε ο συντελεστής ΦΠΑ που εφαρμόζεται είναι 24%.
3. Άλλα μη αλκοολούχα ποτά, με εξαίρεση τους φυσικούς και τους συμπυκνωμένους χυμούς φρούτων ή λαχανικών.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
α) Ο καφές έτοιμος προς πόση (π.χ. ελληνικός, φραπέ κ.λπ.), το τσάι έτοιμο προς πόση, άλλα αφεψήματα έτοιμα προς πόση (π.χ. χαμομήλι, μέντα, φασκόμηλο κ.λπ.), τα ποτά με βάση τη σόγια που χρησιμοποιούνται κυρίως ως υποκατάστατα του γάλακτος, άλλα υποκατάστατα του γάλακτος (π.χ. «γάλα» αμυγδάλου, ρυζιού, καρύδας, βρώμης, κάσιους κ.λπ.), οι φρουτοχυμοί και το νέκταρ χυμών (που διαφοροποιούνται από τους φυσικούς και τους συμπυκνωμένους χυμούς της κλάσης 2009 λόγω, κυρίως, της προσθήκης νερού) κ.λπ.
β) Ορισμένα άλλα ποτά έτοιμα για κατανάλωση, όπως αυτά με βάση το γάλα και το κακάο (π.χ. σοκολατούχο γάλα).
γ) Τα τονωτικά παρασκευάσματα που μπορούν να καταναλωθούν απευθείας ως ποτά, έστω και αν λαμβάνονται σε μικρές ποσότητες (κυρίως με κουταλιές). Τα εν λόγω μη αλκοολούχα ποτά, που συχνά αναφέρονται ως συμπληρώματα διατροφής, είναι δυνατόν να παρασκευάζονται με βάση εκχυλίσματα φυτών (περιλαμβανομένων των βοτάνων) και να περιέχουν πρόσθετες βιταμίνες ή/και μέταλλα. Κατά κανόνα, τα εν λόγω παρασκευάσματα συμβάλλουν στη διατήρηση της καλής κατάστασης του οργανισμού και της υγείας. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα ισοτονικά πόσιμα παρασκευάσματα και τα ενεργειακά ποτά (π.χ. για τους αθλητές).
Τα μη αλκοολούχα τονωτικά παρασκευάσματα που πρέπει να διαλυθούν προτού να καταναλωθούν ως ποτά δεν περιλαμβάνονται στο παρόν κεφάλαιο και υπάγονται γενικά στην κλάση 2106 του Δασμολογίου.
δ) Το υγρό προϊόν που ονομάζεται στο εμπόριο «filled milk», εφόσον πρόκειται για ποτό έτοιμο για κατανάλωση. Βάση για την παρασκευή του εν λόγω προϊόντος (filled milk) είναι το αποκορυφωμένο γάλα ή η σκόνη αποκορυφωμένου γάλακτος στα οποία προστίθενται εξευγενισμένα φυτικά λίπη ή έλαια σε ποσότητα σχεδόν ίση προς την ποσότητα του φυσικού λίπους που έχει αφαιρεθεί από το αρχικό πλήρες γάλα.
ε) Πόσιμοι ηλεκτρολύτες, π.χ. υδατικό διάλυμα ηλεκτρολύτη, που διατίθεται για τη λιανική πώληση και περιέχει δεξτρόζη, φρουκτόζη, γεύσεις φρούτων, κιτρικό κάλιο, χλωριούχο νάτριο, χρωστική ουσία και νερό. Προορίζεται να χρησιμοποιηθεί σε δόσεις, χωρίς περαιτέρω προετοιμασία ή αραίωση, για τα μωρά και τα παιδιά, με σκοπό την αποκατάσταση υγρών και μετάλλων που χάθηκαν κατά τη διάρροια ή τον εμετό.
στ) Ασπράδι αυγών που διατίθεται σε συσκευασίες λιανικής πώλησης, άμεσο προς πόση ως έχει.
