Εν μέσω αρνητικών προβλέψεων για ύφεση στη Γερμανία και την ευρύτερη περιοχή, αναλυτές μοιζάζονται ευρύτερες ανησυχίες για βίαιες κινήσεις στην αγορά ομολόγων και στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που θέλουν να δανειστούν τεράστια χρηματικά ποσά.
Ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ένα πακέτο αξίας 200 δισεκατομμυρίων ευρώ (198 δισεκατομμύρια δολάρια) που έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει στην άνοδο των τιμών της ενέργειας. Η «αμυντική ασπίδα» περιλαμβάνει φρένο στην τιμή του φυσικού αερίου και μείωση του φόρου επί των πωλήσεων για τα καύσιμα.
Οι προτάσεις θα μπορούσαν να μειώσουν τον πληθωρισμό κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες το επόμενο έτος, σύμφωνα με τη Citi, αλλά είναι απίθανο να αποτρέψουν μια οικονομική συρρίκνωση. Το πακέτο «μπορεί να αμβλύνει την επερχόμενη ύφεση, αλλά εγκυμονεί κινδύνους, κατά την άποψή μας», ανέφεραν οι αναλυτές της Citi σε σημείωμα που δόθηκε στη δημοσιότητα την περασμένη Παρασκευή.
Αυτοί οι κίνδυνοι σχετίζονται με το ερώτημα πώς θα χρηματοδοτηθεί το πακέτο και τι θα μπορούσε να κάνει αυτό στον πληθωρισμό, στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Γερμανίας, στο επιτόκιο αναφοράς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και στα σχέδια δανεισμού άλλων χωρών του ευρώ που μπορεί να κάνουν το ίδιο.
Το παράδειγμα της Γερμανίας
«Ο κίνδυνος είναι να ακολουθήσουν και άλλοι αυτό το παράδειγμα», είπε ο Christian Schulz, αναπληρωτής επικεφαλής οικονομολόγος της Citi. Ο Σουλτς σημείωσε την πρόσφατη έκρηξη της αγοράς ομολόγων του Ηνωμένου Βασιλείου μετά από μη χρηματοδοτούμενες φορολογικές περικοπές από τη βρετανική κυβέρνηση. Οι προσδοκίες για τα επιτόκια και οι αποδόσεις των ομολόγων αυξήθηκαν στη Βρετανία τον περασμένο μήνα μετά από μια σειρά φορολογικών ανακοινώσεων. Προκάλεσε την Τράπεζα της Αγγλίας να εξαπολύσει ένα νέο σχέδιο αγοράς ομολόγων, χάος στην αγορά ενυπόθηκων δανείων και συζήτηση για στεγαστική κρίση.
Ο Σουλτς είπε ότι η Γερμανία θα μπορούσε να «αντέξει οικονομικά» οποιαδήποτε χρηματοδότηση χρέους χάρη στον χαμηλό λόγο χρέους της προς το ΑΕΠ και τις χαμηλότερες ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης, αλλά το πακέτο θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα σε λιγότερο συνετές από τη δημοσιονομική άποψη χώρες να θέλουν να δανειστούν μεγάλα ποσά και να εκδώσουν νέο χρέος. Η Citi προβλέπει ότι η γερμανική χρηματοδότηση χρέους θα μπορούσε επίσης να αναγκάσει την αυστηρότερη πολιτική της ΕΚΤ, η οποία θα μπορούσε στη συνέχεια να αυξήσει τις αποδόσεις στη ζώνη του ευρώ. «Ο κίνδυνος είναι ότι αυτή η ίδια δυναμική [που φαίνεται στη Βρετανία] εξελίσσεται και στην ήπειρο τώρα», είπε ο Σουλτς.
Το Ομοσπονδιακό Ελεγκτικό Συνέδριο της Γερμανίας επέκρινε την κυβέρνηση , σύμφωνα με το Politico. Άλλες τράπεζες και ιδρύματα επισήμαναν το δύσκολο περιβάλλον στη Γερμανία - τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία και ένα μηχανοστάσιο για την ανάπτυξη της ζώνης του ευρώ - η οποία τώρα προσπαθεί να απογαλακτιστεί απότομα από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα.
Η Berenberg Economics ανέφερε σε πρόσφατο σημείωμα ότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη στη Γερμανία, και γενικότερα στην ευρωζώνη, έχει βυθιστεί σε ιστορικό χαμηλό, κάτι που είπε ότι είναι «προοίμιο της ύφεσης». Πράγματι, το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών προβλέπει ότι οι επενδύσεις θα πέσει κατακόρυφα κατά 25% και αναμένει μια γερμανική ύφεση το 2023.
Οι αναλυτές της Deutsche Bank εκτιμούν ότι η «αμυντική ασπίδα» θα μπορούσε να ενισχύσει το εισόδημα των νοικοκυριών και να περιορίσει την προβλεπόμενη μείωση του ΑΕΠ το 2023 σε περίπου 2%. Αυτό είναι καλύτερο από την προηγούμενη πρόβλεψή τους για συρρίκνωση 3,5%.
Η ύφεση μπορεί να είναι στα χαρτιά
Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ άφησε να εννοηθεί περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων, λέγοντας στις 28 Σεπτεμβρίου ότι η τράπεζα «δεν έχει ακόμη ουδέτερα επιτόκια».
Μιλώντας στο Φόρουμ της Φρανκφούρτης, η Λαγκάρντ είπε ότι οι τελευταίες αυξήσεις - πιο πρόσφατα μια άνευ προηγουμένου αύξηση 75 μονάδων βάσης τον Σεπτέμβριο που κατέρριψε το ιστορικό αρνητικών επιτοκίων της περιοχής - ήταν απλώς «ο πρώτος προορισμός στο ταξίδι». Ο πρόεδρος της ΕΚΤ είπε ότι το ίδρυμα θα «κάνει ό,τι πρέπει να κάνει» προκειμένου να επιστρέψει στον στόχο του για πληθωρισμό 2% μεσοπρόθεσμα.
Ενώ η ΕΕ και οι ΗΠΑ θα δουν θετική ανάπτυξη φέτος συνολικά, «τα σημάδια για επιβράδυνση και ύφεση δεν μπορούν πλέον να αποκλειστούν», δήλωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος για την οικονομία, Πάολο Τζεντιλόνι, στην Ανέτ Βάισμπαχ του CNBC στο Φόρουμ της Φρανκφούρτης. «Μπαίνουμε σε μια φάση στασιμότητας και πιθανής ύφεσης», είπε ο Τζεντιλόνι μέσω σύνδεσης βίντεο.
Αυτό το συναίσθημα απηχήθηκε από τον γενικό διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου Ngozi Okonjo-Iweala. «Η ανησυχία μου είναι ότι όλοι οι δείκτες πάνε προς τη λάθος κατεύθυνση», είπε σε έκτακτη συνάντηση ενέργειας τον περασμένο μήνα — αλλά είπε ότι δεν είναι σωστή ηλέξη «ύφεση». «Ας πούμε «επιβράδυνση» και ας πούμε ότι οδεύουμε προς το «R»», είπε.
