Τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των ανατιμήσεων και της ενεργειακής κρίσης οδηγούν σε μία πιο μέτρια μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού της Ελλάδας για το 2022 από ό,τι προβλεπόταν προηγουμένως, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η Fitch.
Το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 8,3% το 2021, σύμφωνα με την πρόβλεψη, ενώ ο οίκος περιμένει ότι η ανάκαμψη θα συνεχιστεί το 2022, υποστηριζόμενη τόσο από τον τουρισμό, όσο και από την στήριξη που παρέχει το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ωστόσο, η Fitch μείωσε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη φέτος στο 3,5% από 4,1% πριν, ενώ μείωσε επίσης την πρόβλεψη για το 2023 στο 3,2% λόγω των υψηλότερων τιμών, της χαμηλότερης εμπιστοσύνης και της ασθενέστερης ανάπτυξης σε βασικούς εμπορικούς εταίρους μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Οι έρευνες δείχνουν απότομη πτώση της εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων και των καταναλωτών τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, επισημαίνει ο οίκος. Ο πληθωρισμός των τιμών καταναλωτή έχει αυξηθεί απότομα, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών της ενέργειας, αλλά και των βασικών επιπτώσεων από τον αποπληθωρισμό την άνοιξη του 2021. Επιπλέον, η Ρωσία προμηθεύει περίπου το 40% των εισαγωγών φυσικού αερίου της Ελλάδας και το 11% της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας. Η ΕΚΤ υπολογίζει ότι η ελληνική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία θα μπορούσε να μειωθεί κατά 0,8% εάν η προσφορά φυσικού αερίου μειωνόταν κατά 10%, οδηγώντας σε εφαρμογή δελτίου κατανάλωσης. Στο πρόσφατο δυσμενές σενάριο της Τράπεζας της Ελλάδος, το οποίο περιλαμβάνει παρατεταμένες διακοπές του ενεργειακού εφοδιασμού και της εφοδιαστικής αλυσίδας, η αύξηση του ΑΕΠ το 2022 θα ήταν 2% κάτω από το βασικό της σενάριο πριν τον πόλεμο, και 1% κάτω από το νέο βασικό σενάριο (3,8%), ενώ ο πληθωρισμός θα ήταν κατά μέσο όρο στο 7%.
Η Fitch αναφέρει πως τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας το 2021 βελτιώθηκαν περισσότερο από ό,τι περίμενε. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε στο 7,4% του ΑΕΠ (από 10,2% το 2020), χαμηλότερο από την εκτίμησή της για έλλειμμα 9,6%. Ωστόσο, ο οίκος αναμένει βραδύτερη μείωση του ελλείμματος το 2022–2023 από ό,τι προβλεπόταν προηγουμένως, λόγω του πιο υποτονικού μακροοικονομικού περιβάλλοντος και των κυβερνητικών μέτρων για την άμβλυνση των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας – η κυβέρνηση διέθεσε επιπλέον 2,0 δισ. ευρώ (περίπου 1% του προβλεπόμενου ΑΕΠ) τον τελευταίο μήνα. Αναμένει ότι το δημόσιο έλλειμμα θα μειωθεί στο 4,8% φέτος και στο 3,1% το 2023. Η πρόβλεψη του οίκου για το 2023 προϋποθέτει ότι κάποια δημοσιονομική στήριξη που σχετίζεται με την ενέργεια θα παραμείνει και πέραν του τρέχοντος έτους. Αυτό είναι συνεπές με τα τελευταία μέτρα που ανακοινώθηκαν στις 6 Μαΐου, ορισμένα από τα οποία θα διαρκέσουν για 12 μήνες από τον Ιούλιο.
Σε ό,τι αφορά το χρέος, η Fitch σημειώνει πως το χρέος/ΑΕΠ μειώθηκε στο 193,3% στο τέλος του 2021, ελαφρώς κάτω από την εκτίμησή της για 195,0%. Οι δημοσιονομικές της προβλέψεις υποδηλώνουν ότι ο δείκτης χρέους θα μειωθεί σε περίπου 182% έως το 2023, παρά τη βραδύτερη μείωση του ελλείμματος, λόγω της ακόμα ισχυρής δυναμικής της ονομαστικής ανάπτυξης, ενώ υπολογίζει πως τα ταμειακά διαθέσιμα του Ελληνικού Δημοσίου θα μειωθούν κατά περίπου 1,8% του ΑΕΠ φέτος.
Το δημόσιο χρέος θα παραμείνει αυξημένο για μεγάλο χρονικό διάστημα αλλά οι ελαφρυντικοί παράγοντες θα υποστηρίζουν τη βιωσιμότητά του, όπως τονίζει ο οίκος. Το απόθεμα ρευστότητας θα παραμείνει σημαντικό, περίπου στο 15% του ΑΕΠ στο τέλος του έτους. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί απότομα, αλλά το χαμηλό εμπορεύσιμο μερίδιο του χρέους (περίπου 24% για το χρέος της κεντρικής κυβέρνησης) και η μέση διάρκεια 20,5 ετών μετριάζουν τον αντίκτυπο στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Εάν οι αποδόσεις των ομολόγων αυξηθούν περαιτέρω στο 4% (από 3,6% σήμερα), η Fitch εκτιμά ότι ο δείκτης εσόδων από τόκους το 2023 θα ήταν 5,9%, έναντι της προβλεπόμενης μέσης τιμής για τις χώρες με αξιολόγηση "BB" στο 9,0%. Το ευνοϊκό προφίλ του ελληνικού χρέους σημαίνει ότι το χρονοδιάγραμμα απόσβεσης είναι διαχειρίσιμο, βοηθούμενο επίσης από την αποπληρωμή των εκκρεμών δανείων του ΔΝΤ, δύο χρόνια νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα.
Τέλος η Fitch επαναλαμβάνει ότι η ΕΚΤ έχει ανακοινώσει ότι οι επανεπενδύσεις του PEPP μπορεί να προσαρμοστούν σε περιόδους έντονης αναταραχής στην αγορά ομολόγων, ενώ τα ελληνικά ομόλογα παραμένουν επιλέξιμα ως collateral, ενώ καταλήγει πως "η εμπιστοσύνη ότι θα υπάρξει μία σταθερή καθοδική πορεία για τον λόγο δημόσιου χρέους/ΑΕΠ και η συνεχής βελτίωση της ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων των συστημικά σημαντικών τραπεζών, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αναβάθμιση της αξιολόγησης της Ελλάδας".
