Η εμπειρία της περυσινής χρονιάς έδειξε ότι τα ξενοδοχεία, και ευρύτερα ο τουριστικός τομέας όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, αντιμετώπισαν ιδιαίτερα σημαντικά προβλήματα εύρεσης προσωπικού.
Σε εθνικό επίπεδο, εκτιμάται ότι στην αιχμή της θερινής σεζόν του 2021 δεν καλύφθηκαν 53.249 από τις 244.124 θέσεις εργασίας που προβλέπονται βάσει οργανογράμματος στα ξενοδοχεία. Δηλαδή το ποσοστό έλλειψης ανέρχεται σε 22%, ή πάνω από 1 στις 5 θέσεις δεν καλύφθηκαν. Το ποσοστό είναι παρόμοιο σε όλα τα τμήματα λειτουργίας των ξενοδοχείων και κυμαίνεται από 21% έως 24%.
Αυτό αναφέρεται σε μελέτη του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) με θέμα «Απασχόληση και ελλείψεις εργατικού δυναμικού στα ελληνικά ξενοδοχεία στην αιχμή της θερινής σεζόν 2021», η οποία εκπονήθηκε με την αξιοποίηση στοιχείων πρωτογενούς έρευνας που διενήργησε το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ) του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΞΕΕ) στα μέλη του ΞΕΕ.
Η έλλειψη προσωπικού στην αιχμή της σεζόν υπήρχε και σε προηγούμενες χρονιές, ειδικά σε πολλά νησιά και απομακρυσμένες περιοχές, αλλά οξύνθηκε σε μεγάλο βαθμό λόγω της πανδημίας. Η συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος, καθώς και η ανάδειξη των δυνατοτήτων απασχόλησης στον τομέα, αποτελούν θέματα πρώτης προτεραιότητας για τον ελληνικό τουρισμό, προκειμένου να διατηρήσει το υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης και φιλοξενίας - ίσως το ισχυρότερο σημείο υπεροχής του σε σχέση με τον ανταγωνισμό.
Απασχόληση και ελλείψεις ανά ειδικότητα
Το 50% του συνόλου των θέσεων εργασίας που δεν καλύφθηκαν, σχεδόν 26.500 θέσεις, αντιστοιχούν στις ειδικότητες: Καμαριέρα, Receptionist, Σερβιτόρος, Βοηθός Σερβιτόρου, Λαντζέρης, Barista και Τεχνική Υποστήριξη / Συντήρηση.
Ειδικότερα, οι μεγαλύτερες ελλείψεις παρουσιάζονται σε Καμαριέρες (7.303 κενές θέσεις / 14% του συνόλου των ελλείψεων και 19% επί του συνόλου των θέσεων που προβλέπονται στα οργανογράμματα για τη συγκεκριμένη ειδικότητα), σε Σερβιτόρους (5.027 / 9% των ελλείψεων και 23% των αντίστοιχων προβλεπόμενων θέσεων), σε Βοηθούς Σερβιτόρου (3.883 / 7% των ελλείψεων και 24% των αντίστοιχων προβλεπόμενων θέσεων) και σε Receptionists (3.638 / 7% των ελλείψεων και 17% των προβλεπόμενων θέσεων). Ακολουθούν οι ειδικότητες Barista / Barman-Barwoman (2.389 / 4% και 23% αντίστοιχα), Λαντζέρης (2.244 / 4% και 21% αντίστοιχα) και Τεχνική Υποστήριξη / Συντήρηση (1.988 / 4% και 21% αντίστοιχα).
Η ειδικότητα με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία έλλειψη σε σχέση με τις προβλεπόμενες θέσεις είναι Sommelier (47% ή 284 άτομα), ακολουθούμενη από Βοηθό Receptionist (39% / 1.861), Στέλεχος Marketing (36% / 1.192) και Στέλεχος Guest Relations (35% / 1.037).
Από πλευράς τμημάτων, οι περισσότερες ελλείψεις είναι στο F&B (13.647 / 26% του συνόλου των ελλείψεων και 24% των αντίστοιχων προβλεπόμενων θέσεων) και στο Housekeeping (12.982 / 24% και 21% αντίστοιχα) και ακολουθούν: Front Office (8.809 / 17% και 22% αντίστοιχα) και Κουζίνα (8.748 / 16% και 22% αντίστοιχα). Το 50% των συνολικών ελλείψεων προσωπικού καταγράφηκε στα τμήματα F&B και Housekeeping.
Από το σύνολο των 10.050 ξενοδοχείων που υπάρχουν στην Ελλάδα, το 38% (3.780 ξενοδοχεία) εμφανίζει έλλειψη σε τουλάχιστον μία θέση Kαμαριέρας, το 30% (3.027 ξενοδοχεία) σε Receptionist, το 27% (2.751 ξενοδοχεία) σε Σερβιτόρο και το 18% σε Bοηθό Σερβιτόρου (1.811 ξενοδοχεία) και Barista (1.800 ξενοδοχεία).
Οι κενές θέσεις εργασίας ανά κατηγορία και μέγεθος ξενοδοχείου
Οι κατηγορίες 4 και 5 αστέρων αντιπροσωπεύουν το 56% του συνόλου των θέσεων βάσει οργανογράμματος ‒ 68.175 και 67.147 αντίστοιχα. Οι περισσότερες ελλείψεις προσωπικού παρατηρούνται στα ξενοδοχεία 4 αστέρων (14.641, 27% των συνολικών ελλείψεων) και 3 αστέρων (13.687, 26%). Τα ξενοδοχεία 5 αστέρων παρουσιάζουν τις ποσοστιαία λιγότερες ελλείψεις (17%) σε σχέση με τις ανάγκες τους, ενώ τα ξενοδοχεία 2 και 3 αστέρων παρουσιάζουν τις ποσοστιαία περισσότερες ελλείψεις (25% και 26% αντίστοιχα).
Σε απόλυτους αριθμούς, οι περισσότερες ελλείψεις (17.107 θέσεις εργασίας ή 32% του συνόλου) παρουσιάζονται στα Μικρά ξενοδοχεία (21-50 δωμάτια) και ακολουθούν με μικρή διαφορά τα Μεγάλα (>101 δωμάτια) με 16.456 / 31% του συνόλου. Όμως, αναλογικά με τις θέσεις στα οργανογράμματά τους, τα Μικρά ξενοδοχεία παρουσιάζουν το υψηλότερο ποσοστό ελλείψεων (26%) και τα Μεγάλα το χαμηλότερο (18%).
Η εικόνα στα ξενοδοχεία συνεχούς και εποχικής λειτουργίας
Οι ελλείψεις προσωπικού στα ξενοδοχεία εποχικής λειτουργίας (40.872 θέσεις εργασίας ή 77% των συνολικών ελλείψεων) είναι περίπου 3,5 φορές υψηλότερες σε σχέση με τα ξενοδοχεία συνεχούς λειτουργίας (12.376 θέσεις ή 23% των συνολικών ελλείψεων). Δεν υπάρχει, ωστόσο, ουσιαστική διαφορά στο ποσοστό ως προς τις ανάγκες / οργανόγραμμα, που είναι 22% στα εποχικής έναντι 21% στα συνεχούς, λόγω του ότι τα εποχικής λειτουργίας απασχολούν –στην αιχμή της σεζόν– περίπου 3,5 φορές περισσότερους εργαζόμενους (183.919 ή 75% του συνόλου για τα εποχικής λειτουργίας και 60.205 ή 25% για τα συνεχούς λειτουργίας). Από την άλλη πλευρά, είναι αναλογικά περισσότερες οι περιπτώσεις των ξενοδοχείων εποχικής λειτουργίας που παρουσιάζουν κάποια έλλειψη, πιθανώς λόγω του ότι διαθέτουν ελάχιστο μόνιμο προσωπικό και πρέπει να προβούν σε (επανα)προσλήψεις στην αρχή της κάθε σεζόν.
Οι ελλείψεις ανά γεωγραφική περιοχή
Στην Κεντρική Ελλάδα δεν καλύφθηκαν περίπου 1 στις 3 θέσεις εργασίας, σε Ιόνιο, Β. Αιγαίο, Ηπειρο και Θεσσαλία περίπου 1 στις 4, σε Ν. Αιγαίο, Κρήτη, Πελοπόννησο, Μακεδονία και Θράκη περίπου 1 στις 5 και στην Αττική περίπου 1 στις 7 θέσεις εργασίας.
Αναλυτικότερα, το 25% των συνολικών ελλείψεων (13.373 κενές θέσεις εργασίας) καταγράφηκε στο Ν. Αιγαίο, το 19% (10.183 θέσεις) στην Κρήτη, το 16% (8.295 θέσεις) στη Μακεδονία-Θράκη και το 13% (7.106 θέσεις) στα Ιόνια νησιά.
