Στα 15 με 20 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι είναι τα χρήματα που χάνονται σε ετήσια βάση εξαιτίας του παρεμπορίου, ενώ οι απώλειες σε ΦΠΑ υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε 3-4 δισ. ευρώ. Παρά τους ελέγχους που έχουν ενταθεί και τις κατασχέσεις που αυξήθηκαν κατά 743%, το παρεμπόριο όχι μόνο δεν περιορίζεται αλλά αντιθέτως εξακολουθεί να ανθεί και να διογκώνεται.
Τα στοιχεία για την εξέλιξη του παρεμπορίου στη χώρα μας παρουσίασε ο πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) Γιώργος Καρανίκας σε εσπερίδα της συνομοσπονδίας με θέμα «Αντιμετώπιση Παρεμπορίου: Υπάρχει ελπίδα;».
Νευραλγικό χαρακτήρισε ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ τον ρόλο του Συντονιστικού Κέντρου Εποπτείας Αγοράς και Αντιμετώπισης Παρεμπορίου (ΣΥΚΕΑΑΠ) - στο οποίο συμμετέχει και εκπρόσωπος της συνομοσπονδίας - καθώς έχει επιφορτιστεί με το συντονισμό μεικτών κλιμακίων αποτελούμενων από το σύνολο των προβλεπόμενων αρμόδιων αρχών (ΑΑΔΕ, ΣΔΟΕ, Τελωνεία, Ελληνική Αστυνομία, Λιμενικό Σώμα, Δημοτική Αστυνομία, ΕΦΕΤ, Σ.ΕΠ.Ε., Περιφέρειες, φορείς Ε.Ε. και λοιποί φορείς) για την αντιμετώπιση φαινομένων παράνομου εμπορίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Μικρομεσαίων της ΕΣΕΕ, στη διάρκεια των ετών 2015 - 2017 το ΣΥΚΕΑΑΠ έχει αυξήσει κατά 743% τις κατασχέσεις και κατά 183% τους διενεργούμενους ελέγχους, ενώ την περίοδο 2016 - 2018 έχουν πραγματοποιηθεί 9.500 έλεγχοι μεικτών κλιμακίων. Μόνο το ΣΔΟΕ πέρυσι είχε προβεί σε κατασχέσεις 1.056.274 (μέρος των συνολικών κατασχέσεων που έχει πραγματοποιήσει το ΣΥΚΕΑΑΠ) παραποιημένων προϊόντων και 846.767 λαθραίων εμπορευμάτων.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΙΝΕΜΙ - ΕΣΕΕ, αν και δεν υπάρχει κανένας φορέας με αδιαμφισβήτητα στοιχεία, με απολύτως οικονομικούς όρους το ύψος των χρημάτων που θα κατευθύνονταν στην αγορά εκτιμώνται σήμερα μεταξύ 15 - 20 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση. Παράλληλα η απώλεια εσόδων από τη φορολογική διοίκηση είναι πολύ σημαντική, καθώς μόνο από το ΦΠΑ και λοιπούς διαφυγόντες έμμεσους φόρους οι απώλειες υπολογίζονται σε περίπου 3 - 4 δισ. ευρώ ετησίως.
«Η αναποτελεσματική αντιμετώπιση του παρεμπορίου δεν οφείλεται στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο, το οποίο κρίνεται ως επαρκές, αλλά εντοπίζεται στη μη πιστή εφαρμογή της υπάρχουσας νομοθεσίας και κατά συνέπεια της αναποτελεσματικής λειτουργίας και συνεργασίας των ελεγκτικών οργάνων» σημείωσε ο κ. Καρανίκας.
Ο πρόεδρος υπενθύμισε συνοπτικά, ότι οι πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις του παρεμπορίου είναι οι εξής:
- Δεν καταβάλλονται φόροι και εισφορές, με συνέπεια τη συρρίκνωση των κρατικών εσόδων,
- Δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό για τις νόμιμες επιχειρήσεις,
- Υποθάλπει τη διακίνηση κλοπιμαίων αντικειμένων,
- Δεν υπάρχει καμία εγγύηση για την ασφάλεια και τη γνησιότητα των προϊόντων.
Ο ίδιος συνέχισε ότι, παρά την αξιοσημείωτη άνοδο τόσο των ελέγχων όσο και των κατασχέσεων προϊόντων απομίμησης, το παρεμπόριο όχι μόνο δεν περιορίζεται αλλά αντιθέτως εξακολουθεί να ανθεί και να διογκώνεται, εξαιτίας:
α) Της μη ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης των καταναλωτών,
β) της ανεπαρκούς στελέχωσης των αρμόδιων υπηρεσιών,
γ) του απαρχαιωμένου τεχνολογικού εξοπλισμού των ελεγκτικών οργάνων (έλλειψη κινητών τηλεφώνων με σύγχρονα λογισμικά και εφαρμογές),
δ) της μετεξέλιξης/μεταφοράς του παρεμπορίου από τους κεντρικούς εμπορικούς δρόμους και τους πλανόδιους μικροπωλητές σε οργανωμένες αγορές και στο διαδίκτυο/ψηφιακό παρεμπόριο, με τη δημιουργία διαδικτυακού, μη πιστοποιημένου, διαύλου/καναλιού πωλήσεων,
ε) της έλλειψης κουλτούρας συνεργασίας μεταξύ υπηρεσιών και ελεγκτικών κλιμακίων.
Προτάσεις ΕΣΕΕ
Η ΕΣΕΕ, κατέληξε ο κ. Καρανίκας, έχει αναδείξει το παρεμπόριο ως σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα στην τόνωση του εγχώριου επιχειρείν αλλά και στην προσπάθεια επιβίωσης χιλιάδων μικρομεσαίων επιτηδευματιών.
Παράλληλα, έχει προβεί σε δωρεές βελτίωσης της υλικοτεχνικής υποδομής που διευκολύνουν το έργο των κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών (δωρεά αυτοκινήτου SUV σε ΣΔΟΕ και γεφυροπλάστιγγας στο τελωνείο του Προμαχώνα Σερρών).
Ωστόσο, πρόσθεσε ο πρόεδρος, η ΕΣΕΕ προτείνει ως την πλέον ενδεδειγμένη λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου την ανάπτυξη ευρύτερων συνεργειών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
«Συνεπώς, η διάχυση της υπάρχουσας πληροφόρησης σε όλους τους συμμετέχοντες φορείς και η αφομοίωση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων (κινητά smartphones με εξελιγμένα λογισμικά, scanners ανίχνευσης προϊόντων απομίμησης κ.α.), θα βελτιώσει την αποδοτικότητα των διενεργούμενων ελέγχων. Βεβαίως, η προμήθεια σύγχρονου εξοπλισμού πρέπει να συνδυαστεί με την διαρκή εκπαίδευση και επιμόρφωση των στελεχών των αρμόδιων υπηρεσιών».
Η ΕΣΕΕ, είπε ο κ. Καρανίκας, έχει 5 συγκεκριμένες προτάσεις:
1. Να υλοποιηθεί η πάγια πρόταση της για ανίχνευση των παράνομων προϊόντων κατά την είσοδό τους στην χώρα,
2. Να εντατικοποιηθούν οι αυστηροί έλεγχοι στις αποθήκες χονδρικής διανομής και πώλησης, όπου συγκεντρώνονται τα παράνομα εμπορεύματα.
3. Να αναβαθμιστεί ο ρόλος του ΣΥΚΕΑΑΠ, μέσω διενέργειας εντατικότερων και ποιοτικότερων ελέγχων, με τη άμεση δέσμευση και καταστροφή των κατασχεμένων αντικειμένων.
4. Να αναπτυχθεί κουλτούρα συνεργασιών και ανταλλαγής πληροφοριών και απόψεων μεταξύ των συνεργαζόμενων μερών.
5. Τέλος, να διενεργούνται εξονυχιστικοί έλεγχοι τόσο στα εμπορεύματα υπαίθριου εμπορίου όσο και στις άδειες των μικροπωλητών
