Η δημιουργία ενός παράλληλου χρηματοπιστωτικού συστήματος και η παρουσίαση ενός νέου νομίσματος φαίνεται να επανέρχεται στην συζήτηση σχετικά με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, με την εν λόγω πρόταση να παρουσιάζεται σαν μια βιώσιμη εναλλακτική εξόδου από την κρίση για την χώρα.
Η εισαγωγή ενός παράλληλου χρηματοπιστωτικού συστήματος που θα βασίζεται σε νέα κρατικά ομόλογα έχει διατυπωθεί εδώ και αρκετό καιρό ως πρόταση για την ελληνική οικονομία από το Levy Institute και παρουσιάζεται αναλυτικά στην μελέτη «Προοπτικές και εναλλακτικές πολιτικές για την ελληνική οικονομία». Πρόκειται για σκέψεις που για πρώτη φορά είχαν εκφραστεί πριν απο 2 περίπου χρόνια στο διεθνές διήμερο συνέδριο που διοργανώθηκε από το Levy Economics Institute του Bard College της Νέας Υόρκης στην Αθήνα στις 8 & 9 Νοεμβρίου 2013, στο Μέγαρο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο Αθηνών.
Θεωρώντας πω οι πολιτικές που αποσκοπούν στην δημιουργία της εξαγωγικής ανάπτυξης μέσω ανταγωνιστικών τιμών είναι μάλλον απίθανο να επιτύχουν, το Levy Institute θεωρεί πως , η εισαγωγή ενός παράλληλου χρηματοπιστωτικού συστήματος δεν θα πρέπει να αποσκοπεί κατά κύριο λόγο στην αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας των τιμών, αλλά α) στην αποκατάσταση της ρευστότητας στην εγχώρια αγορά, επιτρέποντας εκ νέου την κανονική λειτουργία των κερδοφόρων επιχειρήσεων και την αναζωογόνηση των επενδύσεων, β) στην παροχή ρευστότητας για επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, χωρίς έξοδο από το ευρώ και τη διατήρηση των υφιστάμενων συμφωνιών για το ελληνικό δημόσιο χρέος.
Αυτές οι οικονομικές ρυθμίσεις είναι γνωστά όργανα στα δημόσια οικονομικά και έχουν χρησιμοποιηθεί από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, με πιο πρόσφατο παράδειγμα την Καλιφόρνια. Ομοίως, όπως περιγράφεται σε έκθεση της UBS, είχαν χρησιμοποιηθεί από την ελληνική κυβέρνηση το 2010, στο ποσό των 5,5 δισ. ευρώ με μηδενικό τοκομερίδιο, τα γνωστά «pharma-bonds» για να ρυθμίστουν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη φαρμακευτική βιομηχανία, η οποία απειλούσε να σταματήσει την πώληση φαρμάκων στη χώρα εάν δεν καταβάλλονταν τα χρωστούμενα. Μάλιστα τα εν λόγω ομόλογα είχαν όλα τα χαρακτηριστικά κανονικών ομολόγων, καθώς ήταν και διαπραγματεύσιμα στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, ενώ είχαν και ίδιους όρους με το υπόλοιπο ελληνικό χρέος.
Το νέο οικονομικό σύστημα, που προτείνει το το Levy Institute θα συνεπάγεται την έκδοση κρατικών ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου (χωρίς πληρωμή τόκων), διαρκή (χωρίς αποπληρωμή του κεφαλαίου, μη εξαργυρώσιμα που έτσι δεν θα αυξάνουν το χρέος) και τα οποία θα είναι μεταβιβάσιμα. Τα ομόλογα αυτά θα υποστηρίζονται από τα φορολογικά έσοδα, υπό την έννοια ότι, ενώ η κυβέρνηση θα τα χρησιμοποιήσει για να εξοφλήσει το χρέος μεταξύ αυτής και των πιστωτών της, θα γίνονται δεκτά pari passu (με ίδιους όρους) σε διακανονισμούς των φορολογικών υποχρεώσεων του ιδιωτικού τομέα.
Τα νέα ομόλογα -τα οποία το Levy αποκαλεί Geuro- θα πρέπει να είναι μετατρέψιμα μόνο προς μία κατεύθυνση, από ευρώ σε Geuro για να αποφευχθούν κερδοσκοπικές επιθέσεις και να περιοριστεί η χρήση τους μόνο στις εγχώριες αγορές, όπως και για να μειωθεί η πιθανότητα μεταφορών καταθέσεων σε ευρώ εκτός της χώρας.
Σ;yμφωνα με το Levy Institute, η κυβέρνηση μπορεί να εισάγει το Geuro προκειμένου α) να καλύψει το χρέος προς τον εγχώριο τομέα β) να καταβάλει τα επιδόματα ανεργείας και γ) να καλύψει ένα μέρος των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων.Μάλιστα, στην έκθεση σημειώνεται πως με την είσοδο του Geuro και την χρησιμοποίηση του για την μετατροπή του αποθέματος των δανείων που χορηγήθηκαν από τον χρηματοπιστωτικό τομέα σε με τοκοφόρα Geuro, τα τοκοφόρα χρέη θα μειωθούν κατά 14,2 δισ. ευρώ και οι κρατικές δαπάνες θα είναι μικρότερες κατά 18 δισ. ευρώ.
Επίσης, το Levy Institute κάνει λόγο για χρησιμοποίηση του παράλληλου χρηματοπιστωτικού συστήματος για να εφαρμοστεί ένα Πρόγραμμα Εγγυημένης Εργασίας, με σκοπό την άμεση δημιουργία θέσεων εργασίας. Η λογική σε αυτή την κίνηση συνοψίζεται στο κράτος να προσφέρει απασχόληση με έναν ελάχιστο μιθσό για την παραγωγή δημόσιων αγαθών σε όσους έχουν την δυνατότητα και επιθυμούν να εργαστούν. Το επίπεδο των μισθών θα πρέπει να είναι αρκετά χαμηλό ώστε να κάνει πιο ελκυστική την απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα αλλά αρκετό ώστε να εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο. Με ένα μηνιαίο ακαθάριστο μισθό 586 ευρώ για 550.000 εργαζόμενους θα υπάρχουν ετήσιες πληρωμές της τάξεως των 7,5 δισ. ευρώ, που θα θ καταβάλλεται σε Geuro.
Σύμφωνα με το Levy, η απασχόληση των 550 χιλιάδων εργαζομένων στο πρόγραμμα του «εργοδότη της έσχατης προσφυγής» θα οδηγήσει τελικά σε πρόσθετη έμμεση απασχόληση (περίπου 156 χιλιάδες έμμεσες θέσεις εργασίας) και σε αύξηση της παραγωγής ( Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία) της περίπου 12 δισ. Geuro από τις επιπτώσεις του δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή. Επιπλέον, τα κρατικά έσοδα θα αυξηθούν επίσης κατά περίπου 4 δισ. Geuro ενώ υπολογίζεται πως το καθαρό κόστος του προγράμματος δεν θα ξεπερνά τα 3,5 δισ. Geuro
Αναλυτικά η μελέτη υπάρχει ΕΔΩ
