του Ανέστη Ντόκα
Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (European Securities Markets Authority-ESMA) δημοσίευσε έκθεση στην οποία διαπιστώνει μια σειρά ελλείψεων στις διαδικασίες για την επεξεργασία και έκδοση αξιολογήσεων δημοσίου χρέους για τις τρεις μεγαλύτερες Εταιρείες Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας, τη Fitch Ratings, τη Moody’s Investors Service και τη Standard & Poor’s.
Η έκθεση αποτελεί συνέχεια έρευνας που διενεργήθηκε από την ESMA για τις διαδικασίες αξιολόγησης δημοσίου χρέους για τις τρεις Εταιρείες Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας μεταξύ Φεβρουαρίου και Οκτωβρίου 2013.
Η έρευνα υπαγορεύθηκε από ανησυχίες σχετικά με πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων, την επίδραση των αξιολογήσεων δημοσίου χρέους σε άλλου τύπου αξιολογήσεις, την δυνατότητα των Εταιρειών Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας να αντιμετωπίσουν το πλήθος των πράξεων αξιολόγησης σε περιόδους μεγάλης μεταβλητότητας, τη χρησιμοποίηση μεγάλου αριθμού πράξεων αξιολόγησης, καθώς και θέματα σχετικά με την εμπιστευτικότητα και την χρονική στιγμή των πράξεων αξιολόγησης.
Η έρευνα εστίασε σε θέματα διακυβέρνησης και οργάνωσης των δραστηριοτήτων αξιολόγησης δημόσιου χρέους, στην επάρκεια και την εξειδίκευση των κατανεμημένων σε αυτές ανθρωπίνων πόρων, στη δημοσιοποίηση των πληροφοριών αξιολόγησης προς το κοινό και στη διασφάλιση της εμπιστευτικότητας πριν από τη δημοσιοποίηση.
Η ESMA διαπίστωσε ελλείψεις και θέματα για βελτίωση στα ακόλουθα θέματα:
· Ανεξαρτησία και αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων
· Εμπιστευτικότητα πληροφοριών αξιολόγησης δημοσίου χρέους
· Χρόνος δημοσίευσης των πράξεων αξιολόγησης και
· Διαθεσιμότητα πόρων στις αξιολογήσεις δημοσίου χρέους
Η ESMA δεν έχει ακόμα αποφασίσει αν κάποια από τα ευρήματα της έκθεσής της συνιστούν παράβαση του Κανονισμού για τις Εταιρείες Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας και, ενδέχεται να λάβει τα δέοντα μέτρα σε εύθετο χρόνο.
Ευρήματα της έρευνας
Τα βασικά θέματα όπου η ESMA διαπίστωσε ελλείψεις απαιτώντας διορθωτικές ενέργειες από τις Εταιρείες Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
1. Ανεξαρτησία και αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων
Η ESMA έχει ανησυχίες για ένα αριθμό θεμάτων που συνδέονται με συγκρούσεις συμφερόντων και την ανεξαρτησία, οι πραγματικές ελλείψεις ή οι πιθανοί κίνδυνοι που διαπιστώθηκαν θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ανεξαρτησία της διαδικασίας αξιολόγησης και την ποιότητα των αξιολογήσεων πιστοληπτικής ικανότητας. Αυτές περιλαμβάνουν:
· την ανάμιξη των ανώτερων διοικητικών στελεχών στις δραστηριότητες αξιολόγησης δημόσιου χρέους
· την συμμετοχή της ανεξάρτητης υπηρεσίας αναθεώρησης στην διαδικασία αξιολόγησης δημοσίου χρέους
· τις δραστηριότητες δημοσίευσης ερευνών που διενεργούνται από τις Εταιρείες Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας,
· την ανάμιξη συγκεκριμένων υπηρεσιών που δεν αφορούν αξιολογήσεις (π.χ. επικοινωνία) στην διαδικασία αξιολόγησης, και
· την εφαρμογή της διαδικασίας προσφυγής
2. Εμπιστευτικότητα πληροφοριών αξιολόγησης δημοσίου χρέους
Η έρευνα διαπίστωσε ελλείψεις στον τρόπο με τον οποίο γίνεται η διαχείριση των εμπιστευτικών πληροφοριών αξιολόγησης, πιο συγκεκριμένα στο πώς ελέγχεται η πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με επερχόμενες πράξεις αξιολόγησης των δημοσίων χρεών. Αυτές περιλαμβάνουν:
· δημοσιοποίηση των επερχομένων πράξεων αξιολόγησης σε μη εξουσιοδοτημένο τρίτο πρόσωπο
· ανεπαρκείς υφιστάμενους ελέγχους σχετικά με την κυκλοφορία των πληροφοριών αξιολόγησης μέσα στις Εταιρείες Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας,
· ελέγχους για την χρησιμοποίηση εξωτερικών επικοινωνιακών συμβούλων
· ακατάλληλα δικαιώματα και έλεγχοι πρόσβασης σε πληροφορίες αξιολόγησης
3. Χρόνος δημοσίευσης των αξιολόγησης
Η έρευνα αποκάλυψε ότι υπήρχαν περιπτώσεις σημαντικών και συχνών καθυστερήσεων στην δημοσίευση των αξιολογήσεων δημόσιου χρέους. Η ESMA επίσης παρατήρησε ελλείψεις στην εκ των προτέρων κοινοποίηση στις αξιολογούμενες οντότητες των επερχόμενων αξιολογήσεων.
4. Διαθεσιμότητα πόρων στις αξιολογήσεις δημοσίου χρέους
Η ESMA έχει επιφυλάξεις για τους πόρους που αφιερώνονται στις αξιολογήσεις δημόσιου χρέους, πιο συγκεκριμένα:
· την έλλειψη ενός επαρκούς μηχανισμού για την αξιολόγηση της επάρκειας των πόρων
· την ανάθεση ευθυνών επικεφαλείς αναλυτών σε χαμηλόβαθμο ή νεοπροσληφθέν προσωπικό
· εξάρτηση από χαμηλόβαθμο προσωπικό υποστήριξης
· μη σαφείς ορισμούς των λειτουργιών και ευθυνών
Διαπιστώθηκε, επίσης, ένας αριθμός καλών πρακτικών στις εταιρίες υπό έρευνα περιλαμβανομένων αναλυτικών προγραμμάτων εκπαίδευσης, πρακτικών που σχεδιάστηκαν για να βελτιώσουν τις προκλήσεις στις επιτροπές αξιολόγησης, και να διασφαλίσουν την συνέχεια στην κατανομή των αναλυτών σε χαρτοφυλάκια δημόσιου χρέους
Η ESMA ζήτησε από τις Εταιρείες Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας να προχωρήσουν σε σχέδια διορθωτικών ενεργειών για να αντιμετωπίσουν τα θέματα που διαπιστώθηκαν, και θα παρακολουθήσει την πρόοδό τους σε συνάρτηση με αυτά τα σχέδια ως μέρος της εν εξελίξει εποπτείας της.
