Η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να επιδείξουν σε σύνοδο αυτή την εβδομάδα την πρόθεσή τους να εργαστούν πιο στενά σε συμφωνίες για τα τρόφιμα και σε μια δέσμευση για την άμυνα, βασικό βήμα προς μια πιο στενή σχέση που οραματίζεται ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του Brexit, οι ηγέτες της ΕΕ χαιρέτισαν την απόφαση του Μπέρναμ να ξανανοίξει τη συζήτηση για το εάν η Βρετανία θα πρέπει να ενταχθεί εκ νέου ή να πλησιάσει στο μπλοκ, δηλώνοντας ότι το πολύ πιο σκληρό γεωπολιτικό τοπίο απαιτεί συνεργασία.
Παρά τον πιο θερμό τόνο, η πρόκληση του να μεταφραστεί η καλή πρόθεση σε συγκεκριμένες συμφωνίες συνεχίζει να είναι εμφανής. Οι δύο πλευρές αναμένεται να συνδέσουν τις αγορές τροφίμων και άνθρακα, αλλά οι διαφωνίες για το μέγεθος σχεδίου για την κινητικότητα των νέων και τα δίδακτρα στα πανεπιστήμια σημαίνουν ότι το όποιο πακέτο θα χρειαστεί ακόμα έξι μήνες για να υπογραφεί.
Ο Μπέρναμ θα δηλώσει σήμερα σε ομιλία ότι μια νέα συμφωνία μπορεί να λειτουργήσει και για τις δύο πλευρές και ότι η προσέγγιση της Βρετανίας είναι: «Όχι αντίπαλοι. Δεν κόβουμε άλλο τις γέφυρες. Αλλά είμαστε εποικοδομητικοί και θετικοί -δείχνουμε ότι μπορούμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να αντιμετωπίσουμε τις κοινές προκλήσεις». Η Βρετανία τελικά εγκατέλειψε την ΕΕ, δίνοντας τέλος σε μια συμμετοχή 47 ετών που συχνά αντιστάθηκε στο όραμα «μιας πιο στενής ένωσης», επιδιώκοντας να διατηρήσει τις στενές σχέσεις ασφαλείας με τις ΗΠΑ και ένα πιο φιλικό προς τις επιχειρήσεις οικονομικό μοντέλο. Μέχρι που ο Μπέρναμ ξανάνοιξε τη συζήτηση του Brexit αφού ανέλαβε καθήκοντα τον Ιούλιο, το ζήτημα είχε σε μεγάλο βαθμό εξαφανιστεί από το βρετανικό πολιτικό διάλογο, αν και οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι οι ψηφοφόροι ολοένα και περισσότερο καταλήγουν στο ότι ήταν λάθος.
Ένας διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε ότι οι σχέσεις έχουν βελτιωθεί σημαντικά από τις «τοξικές» συνομιλίες διαζυγίου και η κάποτε αδιανόητη προθυμία της Βρετανίας να ευθυγραμμιστεί εκ νέου με την ΕΕ για τα τρόφιμα για να αποφύγει τους συνοριακούς ελέγχους δείχνουν την προοπτική για ευρύτερη συνεργασία.
«Η Βρετανία είναι ο πιο στενός σύμμαχός μας αλλά είναι δύσκολοι», δήλωσε ο διπλωμάτης, που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Τώρα είμαστε σε ένα πιο θετικό κύκλο και αυτό επιτρέπει να γίνουν κάποια πράγματα».
ΟΙ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ BREXIT
Μετά το Brexit, η Βρετανία έχει υπογράψει εμπορικές συμφωνίες με την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ινδία και έχει επιδιώξει βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ. Οι βρετανικές εξαγωγές τροφίμων και ποτών προς την ΕΕ μειώθηκαν σχεδόν κατά ένα τρίτο το 2025, συγκριτικά με το 2019. Η Βρετανία στο μεταξύ έχει χαράξει μια ανεξάρτητη ρυθμιστική πορεία σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τα εντομοκτόνα. Οι υποστηρικτές του Brexit υποστηρίζουν ότι αυτό δείχνει πως η Βρετανία μπορεί να κινηθεί ταχύτερα και να προσαρμόσει τους κανόνες στις δικές της ανάγκες εκτός της ΕΕ.
Σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ), που χαιρετίστηκε φέτος ως ένας από τους παράγοντες για την ανθεκτική ανάπτυξη της Βρετανίας, το Λονδίνο τάσσεται υπέρ μιας πιο ήπιας προσέγγισης που συνδέεται πιο στενά με τις ΗΠΑ παρά με την ΕΕ, η οποία εφαρμόζει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο στην ΑΙ με βάση το επίπεδο κινδύνων. Στη γεωργία, η βρετανική ρυθμιστική αρχή ενέκρινε εντομοκτόνα για χρήση στα δημητριακά που για καιρό δεν κατάφερναν να πάρουν το πράσινο φως από τις Βρυξέλλες. Οικονομικοί αναλυτές πιστεύουν ότι τα μέτρα υπό συζήτηση είναι περιορισμένα σε οικονομικούς όρους. Αλλά η διαδικασία στάθμισης του εάν η καλύτερη πρόσβαση στην ΕΕ αντισταθμίζει την απώλεια κυριαρχίας ή την αδυναμία σύναψης εμπορικών σχέσεων αλλού θα πρέπει να επαναληφθεί σε ένα μεγάλο εύρος θεμάτων.
Οι ηγέτες αναμένεται επίσης να συζητήσουν την άμυνα και την ασφάλεια, παραδοσιακά έναν τομέα βρετανικής ισχύος όταν η χώρα ήταν εντός του μπλοκ, και το Λονδίνο αναζητά μια ένδειξη για το εάν η αυτοκινητοβιομηχανία του μπορεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα "Made in Europe" που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύσει τις εταιρίες μεταποίησης από τις φθηνότερες κινεζικές εισαγωγές.
Η ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΤΟΥ ΜΠΕΡΝΑΜ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ
Ο Άντον Σπίσακ στο Centre for European Reform (CER) δήλωσε ότι το βασικό ερώτημα πέραν της συνόδου είναι ποιες δεσμεύσεις θα αναλάβει ο Μπέρναμ για τις σχέσεις με την ΕΕ στο μανιφέστο πολιτικής του Εργατικού Κόμματος για τις επόμενες εκλογές, που αναμένεται να διεξαχθούν το 2029. Έως τότε, ο Μπέρναμ έχει μικρότερο περιθώριο κινήσεων λόγω των λιγότερο φιλόδοξων δεσμεύσεων που έχει κληρονομήσει από το κόμμα του. «Η όποια κυβέρνηση που θέλει πραγματικά να δει ουσιαστικό οικονομικό όφελος από την πιο στενή σχέση με την ΕΕ πρέπει να εξετάσει εντέλει την πλήρη ένταξη», δήλωσε ο Σπίσακ.
Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί δηλώνουν ότι δεν αναμένουν η Βρετανία να ενταχθεί και πάλι στο μπλοκ άμεσα και ότι η όποια επαναπροσέγγιση πρέπει να σεβαστεί τα βασικά αιτήματα της ΕΕ, όπως η ελευθερία κίνησης. Ωστόσο αναγνωρίζουν επίσης ότι η πικρία του Brexit έχει ξεθωριάσει απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζουν ρωσική επιθετικότητα και άλλες κοινές προκλήσεις. Δεν πιστεύουν ότι η Βρετανία θα ενταχθεί και πάλι στην ενιαία αγορά χωρίς να έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει το ρυθμιστικό πλαίσιο, ιδίως στον τομέα χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του Μπέρναμ, ο πρωθυπουργός πιστεύει ότι οι στενότερες σχέσεις θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη βρετανική οικονομία, να ενδυναμώσουν την άμυνα και την ασφάλεια και να βοηθήσουν να μειωθεί ο αριθμός των αιτούντων άσυλο που φθάνουν με μικρές βάρκες. Αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει ανησυχία σε κάποιους υπουργούς.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των Βρετανών τάσσεται υπέρ την επανένταξης στην ΕΕ, αλλά η στήριξη μειώνεται απότομα όταν οι ερωτηθέντες λαμβάνουν υπόψιν το κόστος της συμμετοχής και τα χρόνια διαπραγματεύσεων που απαιτούνται. «Οικονομικά, πιστεύω ότι όλοι έχουν αναγνωρίσει ότι η απόφαση (του Brexit) δεν ήταν η καλύτερη και ότι η διεθνής κατάσταση έχει αλλάξει εντελώς», δήλωσε ο Μπερντ Λάνγκε, Γερμανός Σοσιαλδημοκράτης και επικεφαλής της επιτροπής εμπορίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι οι πόρτες είναι ανοικτές για το Ηνωμένο Βασίλειο».