Σχέδια για την πραγματοποίηση νέων στρατιωτικών επιθέσεων κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ φέρονται να επεξεργάζονται οι αμερικανικές και ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους και πηγές με γνώση των σχετικών διαβουλεύσεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ενδεχόμενο μιας σύντομης, αλλά ιδιαίτερα εντατικής στρατιωτικής εκστρατείας, η οποία, σύμφωνα με ορισμένους Αμερικανούς επιτελείς, θα μπορούσε να διαρκέσει έως τρεις ημέρες. Οι δύο πλευρές φέρονται να ενισχύουν τον συντονισμό τους, πραγματοποιώντας κοινές ασκήσεις και πτήσεις πάνω από το Ιράκ για την εξάσκηση σε αεροπορικούς ελιγμούς.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, δήλωσε ότι δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο σύντομα να υπάρξουν εξελίξεις. Όπως ανέφερε, αρκετοί θεωρούν ότι οποιαδήποτε ενέργεια θα πραγματοποιηθεί μετά τις εκλογές.
Οι πιθανοί στόχοι και το οικονομικό πλήγμα
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, συναντήθηκε αυτή την εβδομάδα στο Ισραήλ με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, με αντικείμενο και το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων. Στους στόχους που εξετάζονται περιλαμβάνονται εγκαταστάσεις του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, το πυραυλικό οπλοστάσιο, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και επιλεγμένες ενεργειακές υποδομές.
Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια νέα επιχείρηση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό οικονομικό πλήγμα, εντείνοντας την πίεση προς την ιρανική ηγεσία για παραχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, παραμένει αμφίβολο κατά πόσο μια τέτοια στρατηγική θα αποδώσει, καθώς οι προηγούμενες επιθέσεις, οι κυρώσεις και ο ναυτικός αποκλεισμός δεν έχουν οδηγήσει σε ουσιαστική μεταβολή της στάσης της Τεχεράνης.
Η προηγούμενη φάση των συγκρούσεων, από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο, είχε σημαντικές διεθνείς επιπτώσεις, ενισχύοντας τις πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και στον πληθωρισμό, επιδεινώνοντας την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή και επιβαρύνοντας τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων των ΗΠΑ.
Η Ντάνα Στρουλ, πρώην ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου για θέματα Μέσης Ανατολής επί κυβέρνησης Μπάιντεν, αμφισβήτησε κατά πόσο περισσότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να ανατρέψουν το υφιστάμενο στρατηγικό αδιέξοδο.
Το πυρηνικό πρόγραμμα και η «Μητέρα όλων των βομβών»
Ιδιαίτερη βαρύτητα στον σχεδιασμό φέρεται να έχει η υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση Pickaxe Mountain, γνωστή στο Ιράν ως Κουχ Κολάνγκ. Ο Τραμπ έχει αναφέρει ότι εξετάζει τη χρήση της βόμβας GBU-43/B MOAB, βάρους περίπου δέκα τόνων, η οποία έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «Μητέρα όλων των βομβών».
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη βόμβα έχει σχεδιαστεί για να προκαλεί ισχυρό ωστικό κύμα πάνω από το έδαφος και δεν θεωρείται κατάλληλη για την καταστροφή εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος μέσα σε συμπαγή πετρώματα. Επιπλέον, η μεταφορά της απαιτεί ειδικό αεροσκάφος, το οποίο θα μπορούσε να εκτεθεί στην ιρανική αεράμυνα.
Παρά τις προετοιμασίες, η έγκριση μιας νέας επιχείρησης δεν θεωρείται δεδομένη. Ο Τραμπ έχει αναβάλει και στο παρελθόν σχεδιαζόμενα πλήγματα, ακόμη και όταν οι στρατιωτικές δυνάμεις βρίσκονταν σε προχωρημένη ετοιμότητα.
Γιατί η απόφαση ενδέχεται να μετατεθεί για τον Νοέμβριο
Η χρονική συγκυρία συνδέεται με τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, αλλά και με την ολοκλήρωση της στρατιωτικής ανάπτυξης στην περιοχή. Σύμφωνα με τις πηγές των New York Times, η συγκέντρωση δυνάμεων περιλαμβάνει αεροπλανοφόρα, χιλιάδες πεζοναύτες, μαχητικά αεροσκάφη και μονάδες ειδικών επιχειρήσεων, με την ανάπτυξη να αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές Νοεμβρίου.
Την ίδια ώρα, οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει πρόοδο στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, αλλά η Τεχεράνη εμφανίζεται απρόθυμη να συζητήσει άμεσα παραχωρήσεις για τις πυρηνικές της δραστηριότητες.
Οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ αποτελούν έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας, καθώς οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου ενδέχεται να επηρεάσουν τα περιθώρια κινήσεων του Νετανιάχου. Αναλυτές εκτιμούν ότι θα μπορούσε να επιδιώξει τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας, ωστόσο μια τέτοια πρωτοβουλία θα συναντούσε πολιτικές δυσκολίες.
Η Τεχεράνη προειδοποιεί για ευρύτερα αντίποινα
Το Ιράν διαμηνύει ότι, σε περίπτωση νέας επίθεσης, η απάντησή του δεν θα περιοριστεί σε στρατιωτικούς στόχους. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει για πιθανά πλήγματα σε εμπορικά πλοία, ενεργειακές εγκαταστάσεις, κέντρα δεδομένων και υποθαλάσσια καλώδια διαδικτύου.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί απειλές για επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, μεταξύ άλλων σε υποδομές της Aramco, με στόχο την άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου και ενέργειας.
Ο Μάχντι Μοχαμαντί, σύμβουλος του Ιρανού διαπραγματευτή Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, απέρριψε ως μη ρεαλιστικό το ενδεχόμενο ολοκλήρωσης μιας νέας σύγκρουσης μέσα σε 72 ώρες, προειδοποιώντας ότι τα ιρανικά αντίποινα θα είναι εντονότερα και διαφορετικά από προηγούμενες επιχειρήσεις.
Η στάση της νέας ιρανικής ηγεσίας παραμένει ένας ακόμη αστάθμητος παράγοντας. Ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι λιγότερο γνωστός στις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, ενώ υπάρχουν εκτιμήσεις ότι καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις διαδραματίζουν σκληροπυρηνικά στελέχη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Παρά τις στρατιωτικές προετοιμασίες, η έκβαση παραμένει αβέβαιη. Μια νέα επιχείρηση θα μπορούσε να εντείνει την πίεση προς την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα ενέχει τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης και νέων αναταράξεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
