Στέγαση, κλίμα, σχολείο, απασχόληση, ασφάλεια: οι υποψήφιοι οκτώ κομμάτων συγκρούσθηκαν χθες, Πέμπτη, το βράδυ σε ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα στη Σουηδία γύρω από τα κύρια θέματα που απασχολούν τους ψηφοφόρους πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου. Το κανάλι TV4, που οργάνωσε το ντιμπέιτ, ένα από τα τελευταία πριν από την ψηφοφορία, είχε περιορίσει σε 30 δευτερόλεπτα το χρόνο ομιλίας κάθε υποψηφίου. Δύο ώρες ομιλιών γύρω από θεματικές προσφιλείς στους Σουηδούς: πώς να τονωθεί η απασχόληση σε μια χώρα που αριθμεί μισό εκατομμύριο ανέργους, πώς να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη στέγη, πώς να βελτιωθούν οι σχολικές επιδόσεις των μαθητών ή ακόμα πώς να διασφαλισθεί η ασφάλεια της χώρας μέσα σ' ένα κόσμο όλο και πιο συγκρουσιακό.
«Όλο και λιγότεροι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν το όνειρό τους να αποκτήσουν ιδιοκτησία. Η ζωή του απλού πολίτη έχει γίνει υπερβολικά ακριβή. Πάνε τέσσερα χρόνια που η ανεργία δεν σταματά να αυξάνεται και που οι μισθοί επαρκούν όλο και λιγότερο, (...) όλα έχουν γίνει πιο ακριβά», είπε η επικεφαλής της σοσιαλδημοκρατικής αντιπολίτευσης αναφερόμενη στις κατοικίες.
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός του συντηρητικού κόμματος των Μετριοπαθών, ο Ουλφ Κρίστερσον, φάνηκε επίσης επιθετικός. «Μην μιλάτε άσχημα για τη Σουηδία. Ποτέ τόσοι πολλοί Σουηδοί δεν πήγαιναν στη δουλειά το πρωί. Έχουμε σουηδικές επιχειρήσεις που κατακτούν ολόκληρο τον κόσμο, κυρίως στον τομέα της τεχνολογίας, ώστε ο υπόλοιπος κόσμος μας ζηλεύει».
Στην προεκλογική εκστρατεία κυριάρχησαν τα ζητήματα της υγείας, του κράτους πρόνοιας και της αγοραστικής δύναμης. Εδώ και μήνες, η αναμέτρηση έμοιαζε να έχει κριθεί: οι δημοσκοπήσεις έφερναν πρώτη, με ισχυρό προβάδισμα, την κεντροαριστερή αντιπολίτευση με επικεφαλής την Μαγκνταλένα Άντερσον. Πρόσφατα όμως, ο κεντροδεξιός κυβερνητικός συνασπισμός του Κρίστερσον και οι υποστηρικτές του στο κοινοβούλιο, το αντιμεταναστευτικό κόμμα των Δημοκρατών της Σουηδίας (SD), μείωσαν τη διαφορά και το αποτέλεσμα των εκλογών μπορεί πλέον να κριθεί από πολύ λίγα πράγματα.
«Δεν έχει θέση εδώ»
Η τελευταία δημοσκόπηση της εταιρείας Novus, που δόθηκε στη δημοσιότητα προχθές, Τετάρτη, δίνει στα τέσσερα κόμματα της αριστεράς και του κέντρου περίπου 50,7% της πρόθεσης ψήφου, έναντι 48,1% για τους τέσσερις σχηματισμούς της δεξιάς. Το 2022, οι Δημοκράτες της Σουηδίας είχαν υποσκελίσει το κόμμα του Κρίστερσον για να γίνουν η δεύτερη πολιτική δύναμη της χώρας, με περίπου 20% των ψήφων. Σε περίπτωση νέας νίκης του συνασπισμού της δεξιάς, το κόμμα αυτό απαιτεί πλέον υπουργικά χαρτοφυλάκια, κάτι που ο απερχόμενος πρωθυπουργός τους έχει υποσχεθεί.
Όμως σ' ένα πλαίσιο επιδείνωσης της ασφάλειας και λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας της Σουηδίας με τη Ρωσία, μια αποκάλυψη, που έγινε μερικές ημέρες πριν από την ψηφοφορία της Κυριακής, μπήκε στη συζήτηση. Το ίδρυμα Expo, που τεκμηριώνει την εξέλιξη της σουηδικής άκρας δεξιάς, αποκάλυψε ότι μια εργαζόμενη των SD στο κοινοβούλιο είχε επανειλημμένα αναπαραγάγει φιλορωσική προπαγάνδα. Ήταν ένα επιχείρημα που η επικεφαλής της αντιπολίτευσης δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει χθες το βράδυ, στη διάρκεια της τηλεμαχίας.
«Τη Δευτέρα, θα μπορούσαμε να ξυπνήσουμε με μια κυβέρνηση στην οποία τα κλειδιά του υπουργείου Άμυνας να έχουν οι Δημοκράτες της Σουηδίας, ένα κόμμα στο οποίο αποκαλύφθηκε για άλλη μια φορά πως έχουν διεισδύσει συμπαθούντες τον Πούτιν. Μην το διακινδυνεύσετε», είπε.
Κάτι στο οποίο ο Τζίμι Άκεσον, ο αρχηγός των Δημοκρατών της Σουηδίας που, όταν δημοσιοποιήθηκε η έκθεση, διαβεβαίωσε ότι δεν γνωρίζει τίποτε για τις πληροφορίες αυτές, απάντησε: «Είναι ένα επίπεδο συζήτησης που, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει θέση εδώ». Αν κερδίσει η αντιπολίτευση, αναμένεται να ξεκινήσει μια σειρά διαπραγματεύσεων, καθώς τα κόμματα της αριστεράς δεν έχουν ακόμα καθορίσει επακριβώς τη μορφή που θα μπορούσε να πάρει η συνεργασία τους στην κυβέρνηση.
