Εγκλωβισμένη ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, η Ευρώπη εννοεί να υπερασπιστεί τη θέση της στο διάστημα στην πρώτη διεθνή διάσκεψη κορυφής που αρχίζει σήμερα στο Παρίσι απουσία του Γερμανού καγκελαρίου, που τη συνδιοργανώνει, καθώς και των γιγάντιων αμερικανικών εταιρειών του τομέα.
Οι βιομήχανοι ελπίζουν να υπογράψουν πολυάριθμα συμβόλαια στο Grand Palais, όπου φιλοξενείται αυτό το διήμερο ραντεβού που πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και στο οποίο είναι προσκεκλημένες 120 χώρες, με εξαίρεση τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα.
Διότι πίσω από τη μάχη για την πρόσβαση στο διάστημα, κρύβεται μια ραγδαία αναπτυσσόμενη αγορά.
Σύμφωνα με μελέτη της PwC που δόθηκε χθες, Τρίτη, στη δημοσιότητα, η παγκόσμια οικονομία του διαστήματος, που το 2025 ξεπέρασε τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, αναμένεται να φθάσει μέχρι το 2035 το 1,1 τρισεκατομμύριο δολάρια, χάρη στις δορυφορικές επικοινωνίες, την πλοήγηση, την παρατήρηση της Γης, τις υπηρεσίες εκτόξευσης πυραύλων και τις δραστηριότητες γύρω από τη Σελήνη.
Η Ευρώπη θα έχει άραγε τη θέση της στην ανάπτυξη αυτή;
«Ασφαλώς. Έχουμε την τύχη να έχουμε τεράστιο ανθρώπινο κεφάλαιο, μηχανικούς της αεροδιαστημικής και το σύνολο των επαγγελμάτων του τομέα», απαντά στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ματιέ Λουινό, ειδικός της PwC.
Η Deloitte προειδοποιεί από την πλευρά της για το ενδεχόμενο η Ευρώπη να μείνει πίσω και ζητάει «να είναι εγγυημένες οι δημόσιες παραγγελίες» και να υπάρξει καλύτερος συντονισμός των επενδύσεων ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο τα κράτη μέλη να αναπτύξουν το καθένα τα δικά του σχέδια.
«Γεωπολιτικές αναταράξεις»
«Το διακύβευμα της διάσκεψης κορυφής είναι να θωρακιστεί και να κατοχυρωθεί η θέση της Ευρώπης, η οποία βρίσκεται εγκλωβισμένη ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, οι οποίες είναι πλέον οι δύο μείζονες πόλοι», δηλώνει ο Ματιέ Λουινό.
Ο Γάλλος αστροναύτης Τομά Πεσκέ, πρεσβευτής της διάσκεψης κορυφής, εξέφρασε από την πλευρά του τη λύπη του για τον αντίκτυπο των «γεωπολιτικών αναταράξεων» στο διαστημικό τομέα, «όπου είμαστε υποχρεωμένοι να δουλέψουμε όλοι μαζί».
Έτσι το ζήτημα του καταμερισμού των συχνοτήτων, που επρόκειτο να είναι στην καρδιά των συνομιλιών, δεν θα μπορέσει να θιγεί αληθινά, καθώς απουσιάζουν οι Αμερικανοί γίγαντες SpaceX και Blue Origin, που αποσύρθηκαν με φόντο φήμες ότι δέχθηκαν πιέσεις από τον Λευκό Οίκο για να μην συμμετάσχουν.
«Θα υπάρξουν μεγάλες ανακοινώσεις με πολλά μηδενικά με πολύ μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις», λέει ωστόσο σε συνέντευξή του στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Φιλίπ Μπατίστ, υπουργός αρμόδιος για το Διάστημα.
Η αποχώρηση των ΗΠΑ από ορισμένα κοινά προγράμματα με την Ευρώπη ώθησε τους Ευρωπαίους να αναρωτηθούν για την εξάρτησή τους απ' αυτές και για το δικό τους ρόλο στην εξερεύνηση της Σελήνης.
Η απόκτηση ικανότητας για επανδρωμένες πτήσεις επανήλθε στο προσκήνιο.
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ, ESA) Γιόζεφ Ασμπάχερ απευθύνει έκκληση για να τεθούν φιλόδοξοι στόχοι, διαβεβαιώνοντας ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να αναπτύξει επανδρωμένες πτήσεις με «λογικό κόστος».
Ο όμιλος ArianeGroup, που κατασκευάζει τον Ariane 6, διαβεβαίωσε προχθές, Δευτέρα, ότι αυτός ο βαρύς ευρωπαϊκός πύραυλος θα μπορούσε να προσαρμοσθεί για επανδρωμένες πτήσεις.
«Η επανδρωμένη πτήση έχει αρκετές πιθανές επιπτώσεις σε άλλους βιομηχανικούς τομείς, κυρίως στην ιατρική έρευνα κατά του καρκίνου... Γι' αυτό, έχουμε ανάγκη αστροναύτες», υπογραμμίζει ο Ματιέ Λουινό.
Γαλλο-γερμανικές διαφορές
Η διάσκεψη κορυφής πραγματοποιείται σε μια στιγμή που ο πρόεδρος Τραμπ έχει ορίσει το στόχο των 1.000 εκτοξεύσεων το χρόνο μέχρι το 2030, την ώρα που η Ευρώπη, οι εκτοξεύσεις της οποίας μετρούνται σε δεκάδες, κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με έλλειψη πυραύλων κατά την ίδια περίοδο, σύμφωνα με τον διευθυντή του ΕΟΔ.
Η κινεζική επιχείρηση LandSpace κατάφερε τον Αύγουστο να ανακτήσει τον πρώτο όροφο του βαρέος πυραύλου Zhuque-3, παρόμοιου με τον Falcon 9 της SpaceX, ενώ η Ευρώπη δεν έχει ακόμη προχωρήσει σε δοκιμή επαναχρησιμοποιούμενου πυραύλου.
Η MaiaSpace, θυγατρική του ArianeGroup που αναπτύσσει έναν επαναχρησιμοποιούμενο πύραυλο, δεν προβλέπει την πρώτη δοκιμαστική πτήση του παρά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, αν και έχει ήδη εξασφαλίσει πέντε συμβόλαια για δώδεκα εκτοξεύσεις.
Η ανταγωνίστριά της, η γερμανική Isar Aerospace, έθεσε το Σάββατο έναν πύραυλο σε τροχιά από τη Νορβηγία, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά με πύραυλο που έχει αναπτυχθεί από τον ιδιωτικό τομέα στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Από πολιτικής πλευράς, οι γαλλογερμανικές διενέξεις και η απουσία του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς απειλούν να μειώσουν την απήχηση της διάσκεψης.
«Το γεγονός ότι έχουμε σήμερα στο τραπέζι έναν μικρό γερμανικό πύραυλο θα ενθαρρύνει τους Γερμανούς εταίρους μας να αντιληφθούν σαφέστερα το γεγονός ότι έχουμε ανάγκη την ευρωπαϊκή αυτονομία», εκτιμά ο Φιλίπ Μπατίστ.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο καθώς η Γερμανία παραμένει πολύ ανοικτή στη χρήση των αμερικανικών πυραύλων της SpaceX ενώ η Γαλλία υποστηρίζει ότι πρέπει να προτιμηθούν οι ευρωπαϊκές λύσεις.
Τέλος να σημειωθεί ότι στη Διεθνή Διάσκεψη Κορυφής για το Διάστημα θα συμμετάσχει Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
