Το φαινόμενο Ελ Νίνιο έχει πλέον «εδραιωθεί» και αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω τους επόμενους μήνες φτάνοντας σε μια «πολύ ισχυρή» ένταση, με τις εκτιμήσεις να δείχνουν ότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα παραταθεί ως τον Φεβρουάριο του 2027, προειδοποίησε σήμερα ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO). «Ο Ελ Νίνιο έχει πλέον εδραιωθεί και θα ενταθεί ως ένα φαινόμενο πολύ ισχυρής έντασης τους επόμενους μήνες, με σημαντικές επιπτώσεις στη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις καθώς και στους κινδύνους πλημμυρών, ξηρασιών και ακραίας ζέστης», τόνισε ο WMO σε νεότερη ενημέρωσή του. Το επεισόδιο «αναμένεται να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο τους επόμενους μήνες φτάνοντας σε πολύ υψηλή ένταση προτού κορυφωθεί προς το τέλος του 2026», πρόσθεσε.
Εξάλλου ο WMO σημειώνει ότι οι πιο πρόσφατες εποχιακές μετεωρολογικές προβλέψεις του δείχνουν «εξαιρετικά υψηλή πιθανότητα», σχεδόν 100%, ότι το Ελ Νίνιο θα διατηρηθεί ως το Φεβρουάριο του 2027. «Μπροστά στα μάτια μας το Ελ Νίνιο αποκτά εξαιρετικές διαστάσεις. Η επιστήμη είναι κατηγορηματική: ο πλανήτης εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται. Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ, ο υδράργυρος συνεχίζει να ανεβαίνει και βρισκόμαστε σε μια ζώνη υψηλού κινδύνου στην οποία τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα γίνονται η νέα κανονικότητα», προειδοποίησε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
Τα νερά θερμαίνονται
Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό φαινόμενο που επαναλαμβάνεται κάθε δύο με επτά χρόνια. Τα νερά στην επιφάνεια του κεντρικού και του ανατολικού ισημερινού Ειρηνικού θερμαίνονται από την άνοιξη και μετά, προκαλώντας σημαντικές αλλαγές στα πρότυπα των ανέμων, την πίεση και τις βροχοπτώσεις σε παγκόσμια κλίμακα τους επόμενους μήνες. Η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας σε αυτή την περιοχή του ισημερινού Ειρηνικού είναι σαφώς υψηλότερη από τον μέσο όρο και συνεχίζει να αυξάνεται.
Μεταξύ του Μαΐου και του Ιουλίου του 2026 η θερμοκρασία ήταν κατά μέσο όρο 1,5° Κελσίου πάνω από το κανονικό και τον Ιούλιο έφτασε τους 2° Κελσίου, σύμφωνα με τον WMO. Από τα τέλη Ιουλίου ως τα μέσα Αυγούστου τα στοιχεία δείχνουν ότι η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στον ισημερινό Ειρηνικό ήταν 2,2° Κελσίου με 2,6° Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, «γεγονός που καταδεικνύει ότι το φαινόμενο συνεχίζει να ενισχύεται». Κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού η θερμοκρασία σε κάποιες περιοχές ήταν ακόμη και περισσότερους από 8°Κελσίου πάνω από τον κανονικό μέσο όρο τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου. «Οι συνθήκες αυτές επιβεβαιώνουν ότι το Ελ Νίνιο επιμένει και ότι υπάρχει πιθανότητα νέας ενίσχυσής του στη διάρκεια των επόμενων μηνών», ανέφερε ο WMO.
Αν και κάθε Ελ Νίνιο είναι διαφορετικό, το φαινόμενο αυτό ιστορικά εντείνει τις ξηρασίες και αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών σε κάποιες περιοχές του Αμαζονίου, της Κεντρικής Αμερικής, της Ινδονησίας και της Αυστραλίας, ενώ προκαλεί αλλαγές στους μουσώνες στην Ινδία ή καταρρακτώδεις βροχές στην ανατολική Αφρική. Από το 1950 επτά επεισόδια Ελ Νίνιο έχουν φτάσει το επίπεδο της «πολύ υψηλής έντασης», σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), με το ισχυρότερο να καταγράφεται το 1982-83.
Κούρσα ενάντια στον χρόνο
Το φαινόμενο αυτό έρχεται να προστεθεί στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, ενισχύοντας τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα. Ωστόσο η ένταση ενός φαινομένου Ελ Νίνιο δεν αρκεί για να καθοριστεί η σοβαρότητα των συνεπειών του σε μια χώρα ή μια περιοχή, σημείωσε ο WMO. Οι επιπτώσεις του διαφέρουν ανάλογα με τις περιοχές και τις εποχές και μπορεί να αλλάζουν εξαιτίας άλλων κλιματικών παραγόντων, κυρίως τις συνθήκες στον Ινδικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό. Για την περίοδο Σεπτεμβρίου- Νοεμβρίου 2026 οι προβλέψεις του WMO αναφέρουν ότι υπάρχει αυξημένη πιθανότητα για θερμοκρασίες άνω των κανονικών σχεδόν στο σύνολο των χερσαίων μαζών, καθώς και πρότυπα βροχοπτώσεων που ταιριάζουν σε ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό.
Το Ελ Νίνιο «μπορεί να προκαλέσει ισχυρό πλήγμα στους ανθρώπους και τις οικονομίες όλου του κόσμου. Παρατηρούμε ήδη αναταράξεις και καταστροφές που προκλήθηκαν από ξηρασίες και πλημμύρες και αναμένουμε ότι οι επιπτώσεις αυτές θα επιδεινωθούν καθώς το Ελ Νίνιο εντείνεται», προειδοποίησε η γενική γραμματέας του WMO Σελέστ Σάουλο. «Αυτό το εξαιρετικό φαινόμενο Ελ Νίνιο απαιτεί εξαιρετική προετοιμασία και αντίδραση (...) Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο», πρόσθεσε. «Έχει ξεκινήσει πλέον ένας αγώνας δρόμου ενάντια στον χρόνο μεταξύ των επιδεινούμενων κινδύνων και της αποφασιστικότητάς μας να δράσουμε για το κλίμα και να προστατεύσουμε τους πληθυσμούς. Είναι ένας αγώνας δρόμου που πρέπει να κερδίσουμε», προέτρεψε ο Γκουτέρες.
Τη χρονιά που ακολουθεί ύστερα από ένα φαινόμενο Ελ Νίνιο η θερμότητα που έχει αποθηκευτεί στον ωκεανό απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας στην άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, γεγονός που οδηγεί πολλούς κλιματολόγους να προβλέψουν ότι το 2027 θα είναι η πιο θερμή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ. Η πιο θερμή χρονιά που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής ήταν το 2024, έπειτα από το προηγούμενο φαινόμενο Ελ Νίνιο.
