Στις 23 Ιουνίου 2016, οι βρετανοί ψηφοφόροι επέλεξαν να εγκαταλείψουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλώντας σοκ σε όλη την ήπειρο. Για να σηματοδοτήσει την επέτειο, το Ίδρυμα Μπέρτελσμαν (Bertelsmann Stiftung) δημοσιοποίησε αποκλειστικά δεδομένα από την παρακολούθηση της κοινής γνώμης τα δέκα τελευταία χρόνια στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι το Brexit δεν προκάλεσε περαιτέρω κατατεμαχισμό της ΕΕ ούτε οδήγησε στη μόνιμη διαφοροποίηση της βρετανικής από την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Αντ' αυτού, σηματοδοτούν μια κοινή προτίμηση για ρεαλιστική συνεργασία.
Οι φόβοι ότι το Brexit θα προκαλούσε μια ευρύτερη έξοδο από την ΕΕ ουδέποτε υλοποιήθηκαν. Το Μάρτιο 2026, μόνο 21% των Βρετανών και 18% των πολιτών της ΕΕ πίστευαν ότι άλλα κράτη μέλη θα ακολουθήσουν το παράδειγμα του Ηνωμένου Βασιλείου και θα αποχωρήσουν από την Ένωση· λιγότεροι από το μισό του ποσοστού που είχε καταγραφεί το Μάρτιο του 2018. Ενώ το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2016 για το Brexit ήταν με μικρή διαφορά, μια τέτοια πλειοψηφία δεν έχει έκτοτε επανεμφανισθεί.
Ερωτηθέντες τι θα ψήφιζαν σ' ένα δημοψήφισμα για τη συμμετοχή στην ΕΕ, πάνω από 50% των Βρετανών δήλωναν διαρκώς τα δέκα τελευταία χρόνια ότι θα ψήφιζαν υπέρ της παραμονής. Οι πιο πρόσφατοι αριθμοί, το Μάρτιο 2026, δείχνουν μια σταθερή πλειοψηφία υπέρ της παραμονής, στο 57%.
Η λαϊκιστική υπόσχεση ότι οι άνθρωποι θα τα έβγαζαν πέρα καλύτερα μετά το Brexit αποδείχθηκε ψευδής. Λίγο μετά το δημοψήφισμα, οι Βρετανοί ήταν σχετικά αισιόδοξοι αναφορικά με το μέλλον τους έξω από την ΕΕ. Μια δεκαετία αργότερα, αυτή η αισιοδοξία για το Brexit έχει καταρρεύσει. Το Μάρτιο 2026, μόνο 41% των Βρετανών έλεγαν ότι αισθάνονται θετικά για την προσωπική τους κατάσταση στο μέλλον, καταγράφοντας μια μείωση κατά 21 ποσοστιαίες μονάδες. Συνολικά η πρώιμη αισιοδοξία για το Brexit έδωσε τη θέση της σ' ένα κύμα απαισιοδοξίας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Το Brexit δεν δημιούργησε ένα μόνιμο ψυχολογικό χάσμα ανάμεσα στη βρετανική και την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Επί δέκα χρόνια, Βρετανοί και ηπειρωτικοί Ευρωπαίοι έχουν όλο και περισσότερο κοινές ανησυχίες και προσδοκίες για το μέλλον της Ευρώπης. Το Μάρτιο 2026, οι στάσεις τους ήταν αξιοσημείωτα παρόμοιες: η υποστήριξη σε έναν ισχυρότερο ρόλο της ΕΕ στις παγκόσμιες υποθέσεις ήταν στο 66% στο Ηνωμένο Βασίλειο και στο 71% σε όλη την ΕΕ, περίπου οι μισοί από τους ερωτηθέντες και στις δύο πλευρές έβλεπαν θετικά την ΕΕ και τα επίπεδα ικανοποίησης από τη δημοκρατία της ΕΕ καθώς και οι αντιλήψεις για την κατεύθυνση της ΕΕ ήταν σχεδόν ταυτόσημες.
Ο Τζέικ Μπένφορντ, ειδικός του Bertelsmann Stiftung για το Ηνωμένο Βασίλειο, λέει: «Το κοινό κινήθηκε ταχύτερα από την πολιτική. Οι πολίτες αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο ότι ο ευρωπαϊκός κατατεμαχισμός έχει ένα τίμημα: λιγότερη ασφάλεια, λιγότερη ανθεκτικότητα και μικρότερη επιρροή στον κόσμο. Το ερώτημα είναι αν οι πολιτικοί μπορούν να προχωρήσουν πέρα από τις διαιρέσεις του παρελθόντος και να απαντήσουν σ' αυτό τον αυξανόμενο δημόσιο ρεαλισμό».
Ο Φλοριάν Κόμερ, ειδικός για την Ευρώπη στο Bertelsmann Stiftung, σχολίασε: «Το 2016, πολλοί πίστευαν ότι το δημοψήφισμα για το Brexit σηματοδοτεί την αρχή του τέλους για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια δεκαετία αργότερα, η εικόνα φαίνεται πολύ διαφορετική. Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ο χώρος για συνεργασία ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου μπορεί να είναι σήμερα ευρύτερος απ' ότι συχνά θεωρείται».
