Η ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένου Βασιλείου απέναντι στις υβριδικές απειλές, την παραπληροφόρηση και τις κυβερνοεπιθέσεις βρέθηκε στο επίκεντρο του Cyprus Forum London, που πραγματοποιήθηκε χθες στην Ύπατη Αρμοστεία της Κύπρου στην βρετανική πρωτεύουσα. Για ακόμη μια φορά συμμετείχαν υπουργοί, ανώτεροι αξιωματούχοι, διπλωμάτες, ακαδημαϊκοί, κ.α. Η διοργάνωση, πραγματοποιήθηκε για τρίτη συνεχή χρονιά από τον οργανισμό Oxygen for Democracy σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία της Κύπρου και τη στήριξη της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην αυξανόμενη απειλή του υβριδικού πολέμου, τις επιπτώσεις του στους δημοκρατικούς θεσμούς, την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών και τη συνοχή των δυτικών κοινωνιών.
Ανοίγοντας τις εργασίες του φόρουμ, ο Ύπατος Αρμοστής της Κύπρου στην Βρετανία, Κυριακός Κούρος, αναφέρθηκε στη μακρά εμπειρία της Κύπρου από υβριδικές απειλές, τονίζοντας πως η Λευκωσία ενδιαφέρεται για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και της συνεργασίας Ε.Ε.-Ηνωμένου Βασιλείου απέναντι στις σύγχρονες απειλές. Όπως σημείωσε, ήδη από το 2017, η χώρα συμμετέχει ενεργά στα ευρωπαϊκά σχήματα αντιμετώπισης υβριδικών απειλών.
Με τη σειρά του ο πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Ηνωμένο Βασίλειο, Πέδρο Σεράνο, είπε ότι οι υβριδικές απειλές έχουν πλέον μετατραπεί σε «υβριδικές επιθέσεις». Τόνισε πως οι κακόβουλες αυτές επιχειρήσεις στοχεύουν κρατικές υπηρεσίες με σκοπό να κλονίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών, υπονομεύοντας τους θεσμούς. Ανάμεσα στα μέτρα που λαμβάνει η ΕΕ για αν αντιμετωπίσει το φαινόμενο όπως είπε είναι η συνεχής ενημέρωση του κόσμου, η ενίσχυση των κρίσιμων υποδομών, η επιχειρησιακή ανταπόκριση και η επιβολή αυστηρών κυρώσεων στους παραβάτες. Παράλληλα υπογράμμισε τη σημασία της συμφωνίας ασφάλειας και άμυνας Ε.Ε. - Ηνωμένου Βασιλείου.
Στην ομιλία του ο υπουργός Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, Βασίλης Πάλμας, χαρακτήρισε τον υβριδικό πόλεμο ως στρατηγική σταδιακής φθοράς, που αποσκοπεί όχι σε άμεσο πλήγμα αλλά στη διάβρωση της εμπιστοσύνης των θεσμών, της κοινωνικής συνοχής και τελικά της ίδιας της δημοκρατικής λειτουργίας. Περιγράφοντας την Κύπρο ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μικρού δημοκρατικού κράτους που βρίσκεται υπό συνεχή πίεση, αναφέρθηκε στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα του νησιού που -όπως τόνισε- αποτελεί σημείο προβολής τέτοιων πιέσεων στην ευρύτερη περιοχή, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο η ευρωπαϊκή απάντηση είναι επαρκής.
Στις θεματικές συζητήσεις κυριάρχησαν ζητήματα κυβερνοασφάλειας, κρατικών παρεμβάσεων σε κρίσιμες υποδομές, παραπληροφόρησης και χρηματοδότησης υβριδικών επιχειρήσεων. Στο πρώτο πάνελ, με τη συμμετοχή του γενικού διευθυντή Άμυνας και Ασφάλειας του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών Τζόναθαν Άλεν, του διευθυντή του Κέντρου Πληροφοριών και Κατάστασης της ΕΕ (EU INTCEN) Ντάνειλ Μάρκιτς και άλλων ειδικών, υπογραμμίστηκε η ανάγκη συνολικής κυβερνητικής προσέγγισης στην αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών. Αξιοσημείωτη είναι η αύξηση κατά 35% των σχετικών ερευνών της MI5 στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Το δεύτερο πάνελ επικεντρώθηκε στον ρόλο του ιδιωτικού τομέα στην αντιμετώπιση των υβριδικών επιχειρήσεων, με ειδικούς από το Chatham House, το Royal United Services Institute (RUSI) και το International Institute for Strategic Studies (IISS) να επισημαίνουν ότι οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνες τους σύνθετες χρηματοοικονομικές και πληροφοριακές επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην αυξανόμενη δραστηριότητα της Κίνας και στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας.
Η τρίτη ενότητα επικεντρώθηκε στον τρόπο με τον οποίο η παραπληροφόρηση υπονομεύει τις δημοκρατικές κοινωνίες. Η πρώην επίτροπος Υγείας της Ε.Ε. Στέλλα Κυριακίδου, αναφερόμενη στην εμπειρία της πανδημίας COVID-19, τόνισε πως η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης δεν είναι απλά ζήτημα ρύθμισης του περιεχομένου, αλλά πάνω απ' όλα θέμα προστασίας της δημοκρατικής ανθεκτικότητας.
Στην απογευματινή κεντρική ομιλία του, ο Βρετανός υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για θέματα Ευρώπης, Στίβεν Ντάουτι περιέγραψε το σημερινό περιβάλλον ως «πόλεμο πληροφοριών βιομηχανικής κλίμακας», σημειώνοντας πως μόνο το τελευταίο έτος οι κυβερνοεπιθέσεις κόστισαν στη βρετανική οικονομία πάνω από 14,5 δισ. λίρες, καθώς οι έρευνες για κρατικές απειλές έχουν αυξηθεί σημαντικά. Ενώ σημείωσε και αυτός με την σειρά του πως η αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών αποτελεί κεντρικό στοιχείο της συνεργασίας ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου. Κλείνοντας το φόρουμ, ο εκτελεστικός πρόεδρος του Cyprus Forum, Νικόλας Κυριακίδης, έκανε λόγο για την μετατροπή του Φόρουμ σε μόνιμη πλατφόρμα διαλόγου πολιτικής, υποστηρίζοντας ότι σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων «η σαφήνεια μεταξύ συμμάχων δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα». Η φετινή διοργάνωση θα συνεχιστεί με δεύτερη ενότητα στις 3 Ιουνίου στο Λονδίνο.
