Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα νομοθετική πρόταση για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή (IAA), ο οποίος έχει στόχο την ενίσχυση της ζήτησης τεχνολογιών και προϊόντων χαμηλών εκπομπών άνθρακα, που κατασκευάζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Νόμος για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή (IAA), στοχεύει επίσης στην ενίσχυση της μεταποίησης, στην υποστήριξη της ανάπτυξης των επιχειρήσεων και της δημιουργίας θέσεων εργασίας και στην επιτάχυνση της μετάβασης της βιομηχανίας σε καθαρότερες τεχνολογίες.
Η πρόταση της Επιτροπής για το IAA εισάγει στοχευμένες απαιτήσεις «Made in EU» ή/και αποτύπωμα χαμηλών εκπομπών άνθρακα για τις δημόσιες συμβάσεις και τα δημόσια προγράμματα στήριξης σε στρατηγικούς τομείς όπως ο χάλυβας, το τσιμέντο, το αλουμίνιο, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών. Το πλαίσιο θα μπορούσε να επεκταθεί και σε άλλες ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπως τα χημικά.
Τα κράτη μέλη θα θεσπίσουν επίσης τη δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής διαδικασίας αδειοδότησης («one-stop-shop») στα κράτη-μέλη για την επιτάχυνση βιομηχανικών επενδύσεων, καθώς και την καθιέρωση «Περιοχών Βιομηχανικής Επιτάχυνσης» για την ανάπτυξη οργανωμένων βιομηχανικών ζωνών καθαρής μεταποίησης.
Στόχος του IAA είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης απέναντι στον αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό και τις εξαρτήσεις από προμηθευτές εκτός ΕΕ.
«Ο στόχος μας είναι σαφής: να επαναφέρουμε τη βιομηχανία στο 20% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ έως το 2035, σε σύγκριση με το 14% σήμερα», τόνισε ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής για τη Βιομηχανική Στρατηγική, Στεφάν Σεζουρνέ. Σύμφωνα με τον ίδιο, στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες σε τομείς που θεωρούνται στρατηγικοί πρέπει να προμηθεύονται «έναν ορισμένο αριθμό ή ποσοστό κρίσιμων συστατικών από την Ευρώπη» όταν λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση. «Τα χρήματα των φορολογουμένων πρέπει πρώτα και κύρια να ωφελούν την ευρωπαϊκή παραγωγή και τις θέσεις εργασίας στην Ευρώπη, και είμαστε αφοσιωμένοι στην ευρωπαϊκή προτίμηση όταν εμπλέκονται δημόσια κεφάλαια», εξήγησε ο Γάλλος Επίτροπος.
Η αυτοκινητοβιομηχανία περιλαμβάνεται στους τομείς που καλύπτει η πρόταση, με προϋπόθεση τα ηλεκτρικά οχήματα να διαθέτουν τουλάχιστον 70% τοπικά εξαρτήματα και μπαταρία ευρωπαϊκής κατασκευής ώστε να δικαιούνται δημόσιες ενισχύσεις (όπως πριμ αγοράς και επιδοτήσεις). Αντίστοιχες απαιτήσεις προβλέπονται και για τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, όπως φωτοβολταϊκά, μπαταρίες, αντλίες θερμότητας και πυρηνική ενέργεια.
Στο στόχαστρο βρίσκονται και οι βαριές βιομηχανίες. Κατασκευαστικές εταιρείες και αυτοκινητοβιομηχανίες που λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση θα πρέπει να προμηθεύονται τσιμέντο και αλουμίνιο «Made in EU». Ωστόσο, δεν προβλέπεται υποχρέωση χρήσης ευρωπαϊκού χάλυβα, παρά μόνο η απαίτηση να είναι «χαμηλών εκπομπών άνθρακα».
Διατηρώντας παράλληλα το άνοιγμα της ΕΕ στο εμπόριο και τις επενδύσεις, η πρόταση της Επιτροπής προωθεί την αμοιβαιότητα στις δημόσιες συμβάσεις. Οι χώρες που προσφέρουν στις επιχειρήσεις της ΕΕ συγκρίσιμη πρόσβαση στην αγορά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είναι μέρη της Συμφωνίας Δημοσίων Συμβάσεων του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου ή έχουν συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ή τελωνειακή ένωση με την ΕΕ, μπορούν να επωφεληθούν από την ίση μεταχείριση.
Για μεγάλες επενδύσεις άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ σε στρατηγικούς τομείς όπου μία μόνο τρίτη χώρα ελέγχει περισσότερο από το 40% της παγκόσμιας δυναμικότητας, το IAA θέτει όρους για την εξασφάλιση υψηλής ποιότητας θέσεων εργασίας, καινοτομίας, μεταφοράς τεχνολογίας. Οι επενδύσεις αυτές θα πρέπει να διασφαλίζουν τουλάχιστον 50% ευρωπαϊκή απασχόληση και ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας. Συνολικά, ο νόμος στοχεύει στην ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της αλυσίδας εφοδιασμού της ΕΕ.
Η νομοθετική πρόταση θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ πριν από την οριστική έγκριση και την έναρξη ισχύος της.
