Ο εκλεγμένος πρόεδρος της Ονδούρας Νάσρι Ασφούρα, τον οποίο υποστήριξε δημόσια ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προεκλογικά, ορκίζεται σήμερα για τετραετή θητεία στο φτωχότερο και βιαιότερο κράτος της κεντρικής Αμερικής. Η έλευσή του στην εξουσία βάζει τέλος στην τετραετή παρένθεση της διακυβέρνησης της χώρας από την αριστερά κι εξασφαλίζει στον ρεπουμπλικάνο άλλον έναν σύμμαχο στη Λατινική Αμερική, μετά την επικράτηση της δεξιάς στη Χιλή, στη Βολιβία, στο Περού, στην Αργεντινή και αλλού. Η νίκη του στις εκλογές--η δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των οποίων καθυστέρησε σχεδόν τρεις εβδομάδες--πυροδότησε καταγγελίες για νοθεία κι επικρίθηκε από την απερχόμενη πρόεδρο Σιομάρα Κάστρο, εξαιτίας της «ανάμιξης» του αμερικανού προέδρου στα πολιτικά πράγματα της χώρας. Ο κ. Τραμπ απείλησε να μειώσει, αν όχι να τερματίσει, τη βοήθεια στην Ονδούρα αν δεν επικρατούσε ο υποψήφιος που προτιμούσε.
Ευγνώμων για αυτή την υποστήριξη, ο επιχειρηματίας των κατασκευών, πρώην δήμαρχος της πρωτεύουσας, πήγε ήδη στις ΗΠΑ, για να συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, κατόπιν στο Ισραήλ, για να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. «Πρέπει να συσφίξουμε τις σχέσεις μας με τον μεγαλύτερο εμπορικό μας εταίρο», είπε ο κ. Ασφούρα, 67 ετών, που μετά τη συνάντησή του με τον κ. Ρούμπιο είπε πως εξετάζεται η σύναψη συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ, τον προορισμό του 60% των εξαγόμενων προϊόντων της Ονδούρας. Στο φόντο της αμερικανικής υποστήριξης στον Νάσρι Ασφούρα δεν διαγράφεται παρά η αντιπαλότητα ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στο Πεκίνο.
Την περίοδο που κυβέρνησε η απερχόμενη σήμερα πρόεδρος Κάστρο, η Τεγκουσιγκάλπα διέκοψε τις σχέσεις της με την Ταϊβάν, που η Κίνα θεωρεί επαρχία της, αναπόσπαστο μέρος της επικράτειάς της. Ο κ. Ασφούρα δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να τις αποκαταστήσει. «Πρέπει να αναλύσουμε τις δεσμεύσεις (που αναλήφθηκαν έναντι της Κίνας), να δούμε τι είναι καλύτερο για την Ονδούρα και τότε θα πάρουμε τις καλύτερες αποφάσεις», είπε στο CNN. Η οικονομολόγος Λιλιάνα Καστίγιο είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι «το 2024 (...) οι αγορές μας (από την Κίνα) πλησίασαν τα 3 δισεκατομμύρια δολάρια» ενώ η Ονδούρα δεν εξήγαγε στον ασιατικό γίγαντα παρά αγαθά αξίας «40 εκατομμυρίων».
Μετανάστευση, οικονομία, ασφάλεια
Το ζήτημα της μετανάστευσης θα απασχολήσει τη σχέση με την κυβέρνηση Τραμπ. Στις ΗΠΑ ζουν κάπου δυο εκατομμύρια Ονδουριανοί, πολλοί χωρίς χαρτιά. Τα εμβάσματά τους εισφέρουν το ένα τρίτο του ΑΕΠ της Ονδούρας, όπου το 60% του πληθυσμού των 11 εκατομμυρίων κατοίκων μαστίζεται από τη φτώχεια. Ο κ. Ασφούρα θέλει ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος να επαναφέρει σε ισχύ ειδικό καθεστώς, το λεγόμενο TPS, που προστάτευε από την απέλαση κάπου 60.000 συμπατριώτες του στην αμερικανική επικράτεια. Για τον Καρίμ Κουβέιν, τον πρόεδρο συνδέσμου επιχειρήσεων των τομέων του εμπορίου και της βιομηχανίας, που εκπροσωπεί κάπου 4.000 εταιρείες, η «καλή σχέση με τις ΗΠΑ» θα μπορούσε να φέρει «κατάργηση των τελωνειακών δασμών» και «διεύρυνση του TPS».
Ο Νάσρι Ασφούρα καλείται να παίξει ρόλο ισορροπιστή: από τη μια να προσελκύσει άμεσες ξένες επενδύσεις που θα εγγυηθούν ανάπτυξη των υποδομών και από την άλλη, ταυτόχρονα, να μειώσει τις δημόσιες δαπάνες στη χώρα όπου το δημόσιο χρέος φθάνει, κατά επίσημους αριθμούς, το 45% του ΑΕΠ. Κι αυτά σε περιβάλλον ασφαλείας γεμάτο κινδύνους, καθώς η διακίνηση ναρκωτικών έχει μετατραπεί σε γάγγραινα στην Ονδούρα, όπου θάλλουν συμμορίες, ιδίως η Mara Salvatrucha και η Barrio 18, τις οποίες έχει ανακηρύξει από πέρυσι «τρομοκρατικές» οργανώσεις η σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Το 2024, ο πρώην πρόεδρος Χουάν Ορλάντο Ερνάντες (2014-2022), που ανήκει στο ίδιο κόμμα με τον κ. Ασφούρα και θεωρείται πολιτικός του μέντορας, άκουγε να του απαγγέλλεται ποινή κάθειρξης 45 ετών για διακίνηση ναρκωτικών. Ο Ντόναλντ Τραμπ του απένειμε χάρη τον Νοέμβριο. «Οι εκβιάσεις (των συμμοριών) χτίζουν τείχη γύρω από όλους όσοι έχουν εμπορικές επιχειρήσεις, ή εργάζονται σ’ αυτές, κι αν δεν πληρώσουν δολοφονούνται. Ο ‘Πάπι’ (σ.σ. ένα από τα προσωνύμια του κ. Ασφούρα) πρέπει να επιτεθεί μετωπικά» στο φαινόμενο, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ντανιέλ Σάντος, ταξιτζής στην πρωτεύουσα, 64 ετών. Αν και οι ανθρωποκτονίες έχουν μειωθεί κάπως, η Ονδούρα συνεχίζει να συγκαταλέγεται στις πιο βίαιες χώρες στη Λατινική Αμερική. Ο δείκτης των φόνων βρίσκεται στους 23 ανά 100.000 κατοίκους. Η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει σαφές πως θέλει να ενισχυθεί η διμερής συνεργασία ως προς την «ασφάλεια».
