Οι Σύροι γιορτάζουν σήμερα την πρώτη επέτειο από την ανατροπή του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ, καθώς η χώρα πασχίζει να ανακτήσει τη σταθερότητα και να ανακάμψει έπειτα από περισσότερο από μία δεκαετία πολέμου. Οι επίσημοι εορτασμοί είναι προγραμματισμένοι στην κεντρική πλατεία Ομεϋάδων στη Δαμασκό, όπου έχουν ήδη πραγματοποιηθεί συγκεντρώσεις ενόψει της 8ης Δεκεμβρίου, όπως και αλλού στη Συρία. Επίσης πρόκειται να πραγματοποιηθούν στρατιωτικές παρελάσεις. Ο Άσαντ εγκατέλειψε τη Συρία πριν έναν χρόνο ακριβώς αναζητώντας καταφύγιο στη Ρωσία, καθώς αντάρτες υπό τον νέο μεταβατικό πρόεδρο της χώρας Άχμαντ αλ Σάρα καταλάμβαναν τη Δαμασκό. Ανατράπηκε έπειτα από περισσότερα από 13 χρόνια μετά το ξέσπασμα μιας εξέγερσης που εξελίχθηκε σε εμφύλιο πόλεμο.
Ο Σάρα τίμησε την ημέρα συμμετέχοντας στην πρωινή προσευχή στο τέμενος των Ομεϋάδων, όπως μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο SANA, και δεσμεύθηκε να χτίσει μια δίκαιη και δυνατή Συρία. «Από τον βορρά ως τον νότο και από τα ανατολικά ως τα δυτικά, με τη βοήθεια του Θεού, θα ξαναχτίσουμε μια ισχυρή Συρία με μια δομή που θα αρμόζει στο παρόν και το παρελθόν της», τόνισε. Ήδη εδώ και κάποιες ημέρες πραγματοποιούνται εορτασμοί σε περιοχές της Συρίας: χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους της Χάμα την Παρασκευή, κρατώντας τη νέα σημαία της χώρας, τιμώντας την ημέρα που οι αντάρτες υπό τους ισλαμιστές της οργάνωσης του Σάρα, της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ, κατέλαβαν την πόλη. Η ημιαυτόνομη κουρδική κυβέρνηση που ελέγχει περιοχές της βορειοανατολικής Συρίας συνεχάρη τους Σύρους για την πρώτη επέτειο από την ανατροπή του Άσαντ, αλλά απαγόρευσε τις συγκεντρώσεις και τις εκδηλώσεις για λόγους ασφαλείας, επικαλούμενη την αυξημένη δραστηριότητα «τρομοκρατικών πυρήνων» που επιδιώκουν να εκμεταλλευθούν την ευκαιρία.
Σε ομιλία του στα τέλη Νοεμβρίου ο Σάρα – πρώην ιδρυτής του Μετώπου αλ Νούσρα, το παρακλάδι της αλ Κάιντα στη Συρία—κάλεσε όλους τους Σύρους να συγκεντρωθούν στις πλατείες για να επιδείξουν τη χαρά τους και την εθνική ενότητα. Ο Σάρα έχει καταφέρει να κερδίσει την υποστήριξη των χωρών του Κόλπου αλλά και των ΗΠΑ, παίρνοντας αποστάσεις από τους παλαιούς υποστηρικτές του Άσαντ, τη Ρωσία και το Ιράν. Εξάλλου η Δύση έχει άρει τις περισσότερες κυρώσεις εις βάρος της Συρίας. Στο μεταξύ ο μεταβατικός πρόεδρος έχει δεσμευθεί να δημιουργήσει ένα συμπεριληπτικό κράτος, όμως εκατοντάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε διαδογματικές συγκρούσεις, με αποτέλεσμα να υπάρξει νέος εκτοπισμών πολιτών και να τροφοδοτηθεί η δυσπιστία των μειονοτήτων έναντι της κυβέρνησης του Σάρα.
«Η καλύτερη εποχή της Συρίας»
Την ίδια ώρα η κουρδική διοίκηση προσπαθεί να διατηρήσει την αυτονομία της, ενώ στη νότια Συρία κάποιοι δρούζοι – μια θρησκευτική μειονότητα—ζητούν την ανεξαρτησία τους. Από την πλευρά του ο Σάρα δήλωσε σε φόρουμ που πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο στο Κατάρ ότι «η Συρία σήμερα ζει την καλύτερη εποχή της», παρά τις εξάρσεις βίας, ενώ δεσμεύθηκε να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι για αυτές.
Όπως εξήγησε ο ίδιος, η μεταβατική περίοδος, στη διάρκεια της οποίας ο Σάρα θα παραμείνει πρόεδρος, θα διαρκέσει άλλα τέσσερα χρόνια προκειμένου να ανοικοδομηθούν οι θεσμοί, να ψηφιστούν νόμοι και ένα νέο Σύνταγμα – το οποίο θα τεθεί σε δημοψήφισμα--, ώστε στη συνέχεια να διεξαχθούν εκλογές.
Εύθραυστη μετάβαση
Όμως χθες Κυριακή ερευνητές του ΟΗΕ προειδοποίησαν ότι η μετάβαση στη Συρία είναι εύθραυστη. Η Διεθνής Ανεξάρτητη Επιτροπή Έρευνας του ΟΗΕ για τη Συρία καταγράφει τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα από το 2011, όταν ξέσπασε ο εμφύλιος. Η Επιτροπή συνεχάρη τη Δαμασκό για τα μέτρα που έχει λάβει μέχρι στιγμής προκειμένου να αντιμετωπίσει τα εγκλήματα και τις καταχρήσεις των προηγούμενων δεκαετιών.
Όμως κατήγγειλε τη βία που έχει καταγραφεί στη χώρα μετά την πτώση του Άσαντ, καθώς έχουν προκαλέσει νέο εκτοπισμό και πόλωση στη Συρία, «εγείροντας ανησυχίες για τη μελλοντική κατεύθυνση της χώρας». «Ο φρικτός κατάλογος» παραβιάσεων που διέπραξε το καθεστώς Άσαντ «ισοδυναμεί με εγκληματική βία σε βιομηχανική κλίμακα» κατά του συριακού λαού, σημείωσε ο Επιτροπή. «Οι κύκλοι εκδίκησης και αντιποίνων πρέπει να τερματιστούν», ώστε η Συρία να μπορέσει να γίνει «ένα κράτος που εγγυάται τον πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των κατοίκων της, με ισότητα, κράτος δικαίου, ειρήνη και ασφάλεια για όλους», συνέχισε η Επιτροπή σε ανακοίνωσή της. «Η μετάβαση στη Συρία είναι εύθραυστη. Πολλοί σε όλη τη χώρα θα γιορτάσουν αυτήν την επέτειο, αλλά άλλοι φοβούνται για την ασφάλειά τους, και πολλοί περισσότεροι θα εξακολουθούν να κοιμούνται σε σκηνές αυτόν τον χειμώνα», πρόσθεσε.
«Η άγνωστη τύχη αρκετών χιλιάδων αγνοουμένων παραμένει μια ανοιχτή πληγή», εκτίμησε η Επιτροπή του ΟΗΕ, εκτιμώντας ότι θα χρειαστεί «μεγάλη δύναμη, υπομονή και υποστήριξη» για να ξεπεραστούν οι επιπτώσεις του «πολέμου και της καταστροφής». «Ο συριακός λαός αξίζει να ζει ειρηνικά, με πλήρη σεβασμό στα εδώ και καιρό στερημένα δικαιώματά του, και δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι είναι ικανός για αυτό», κατέληξε. Η επιτροπή, που αποτελείται από τρία πρόσωπα, έχει εντολή να εξακριβώσει τα γεγονότα, ώστε να διασφαλίσει ότι οι δράστες των παραβιάσεων θα λογοδοτήσουν.
Στον εμφύλιο στη Συρία σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι και εκτοπίστηκαν εκατομμύρια άλλοι, με πέντε εκατομμύρια να έχουν αναζητήσει καταφύγιο εκτός της χώρας. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) εκτίμησε σήμερα ότι περίπου 1,2 εκατ. πρόσφυγες και 1,9 εκατ. εσωτερικά εκτοπισμένοι έχουν επιστρέψει στις εστίες τους μετά την ανατροπή Άσαντ, όμως η μείωση της διεθνούς χρηματοδότησης ενδέχεται να αποτρέψει άλλους που επιθυμούν να το πράξουν.
