Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του ανθρώπου Φόλκερ Τουρκ εκτιμά ότι η συγκέντρωση «τεράστιας» εξουσίας στα χέρια μερικών γιγάντων της τεχνολογίας, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, αντιπροσωπεύει «μείζονα» πρόκληση για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σε συνέντευξή του στο Γαλλικό Πρακτορείο στην έδρα της Ύπατης Αρμοστείας στη Γενεύη, ο Τουρκ είπε ότι η κατά τα φαινόμενα απεριόριστη εξουσία μιας φούχτας τεχνολογικών επιχειρήσεων αποτελεί γι' αυτόν μείζονα παράγοντα ανησυχίας, κυρίως λόγω του ευάλωτου χαρακτήρα των δημοκρατιών και του αυξανόμενου αριθμού χωρών που θα μπορούσαν να διολισθήσουν στον αυταρχισμό.
«Έχουν συγκεντρώσει μια τεράστια εξουσία», δήλωσε ο Τουρκ. «Και η εξουσία, το γνωρίζουμε όλοι, αν δεν είναι πλαισιωμένη από το κράτος δικαίου και το διεθνές δίκαιο των δικαιωμάτων του ανθρώπου, μπορεί να οδηγήσει σε καταχρήσεις. Μπορεί να επιτρέψει να ασκηθεί μια εξουσία υποδούλωσης». Σήμερα, επισήμανε, επτά ή οκτώ μεγάλες τεχνολογικές επιχειρήσεις διαθέτουν πλέον πλούτο μεγαλύτερο από ορισμένες οικονομίες βιομηχανικών χωρών. Όμως «η εξουσία των επιχειρήσεων, αν δεν περιοριστεί από το δίκαιο και τις διεθνείς προδιαγραφές σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα του ανθρώπου, θα καταστεί μείζων πρόβλημα». «Είναι ένας τομέας στον οποίο πιστεύω ότι εμείς, ως κοινότητα των δικαιώματων του ανθρώπου, οφείλουμε να επικεντρωθούμε περισσότερο», δήλωσε.
Ο Ύπατος Αρμοστής δεν κατονόμασε καμιά επιχείρηση, όμως μιλούσε μερικές μόνο ημέρες αφότου οι μέτοχοι της Tesla ενέκριναν αμοιβή, που μπορεί να φθάσει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια, για τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας Ίλον Μασκ, ο οποίος είναι ήδη ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο και ιδιοκτήτης της πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης X. Άλλες προσωπικότητες του τεχνολογικού τομέα, όπως ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, το αφεντικό της Meta, και ο Τζεφ Μπέζος, ο ιδρυτής της Amazon, περιλαμβάνονται επίσης μεταξύ των πιο πλούσιων ανθρώπων στον κόσμο. Νωρίτερα φέτος, ο Τουρκ είχε εκφράσει την ανησυχία του στο Συμβούλιο του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου αναφορικά με την επιρροή που ασκείται από «τους μη εκλεγμένους ολιγάρχες της τεχνολογίας». «Έχουν στη διάθεσή τους τα δεδομένα μας: ξέρουν πού ζούμε, τι κάνουμε, τα γονίδιά μας και (...) την υγεία μας, τις σκέψεις μας, τις συνήθειές μας, τις επιθυμίες μας και τους φόβους μας». «Ξέρουν να μας χειραγωγούν», είχε δηλώσει. Το γεγονός ότι ο Μασκ και άλλα μεγάλα ονόματα της τεχνολογίας έχουν βαλθεί να αναπτύξουν γρήγορα εργαλεία της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, αυξάνει την ανησυχία πολλών ειδικών. «Η γενετική τεχνητή νοημοσύνη κρύβει απεριόριστες δυνατότητες για την επίληση μερικών από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, αλλά μπορούμε επίσης να διακρίνουμε τις αρνητικές πλευρές», προειδοποιεί ο Τουρκ. Ο ίδιος υπογράμμισε κυρίως τον αντίκτυπο που οι εμπλουτισμένες από την τεχνητή νοημοσύνη πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα μπορούσαν να έχουν στις προεκλογικές εκστρατείες και άλλες δημοκρατικές διαδικασίες.
Η τεχνολογία αυτή μπορεί να «χειραγωγεί» και «μπορεί να στρεβλώνει τις αντιλήψεις, να αποστρέφει την προσοχή των ανθρώπων από την πραγματικότητα», διαβεβαίωσε. Ο Τουρκ προειδοποίησε για το γεγονός ότι «μια τεχνητή νοημοσύνη χωρίς κανονιστικές ρυθμίσεις μπορεί να είναι μείζων πηγή απόσπασης της προσοχής, η οποία στρέφει αλλού την πολιτική ενέργεια που είναι απαραίτητη για να καταπολεμηθούν αυταρχικές τάσεις και να σταματήσει η απώλεια ελέγχου». Παραλλήλως, υπογράμμισε, η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται για να «παραποιηθεί η πραγματικότητα». Όμως «το δικαίωμα στην αλήθεια, το δικαίωμα στην επιστήμη είναι θεμελιώδη ζητήματα».
Εξάλλου, τη στιγμή που διεξάγεται στην Αμαζονία της Βραζιλίας η διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα, ο Ύπατος Αρμοστής κατήγγειλε επίσης με δριμύτητα τις καταστροφές που προκαλούνται από την παραπληροφόρηση σχετικά με την κλιματική αλλαγή. «Σοκάρομαι όταν ακούω ηγέτες να μιλάνε και πάλι για κλιματοσκεπτικισμό, την ώρα που γνωρίζουμε όλοι πως έχουμε ήδη ξεπεράσει κατά πολύ το στόχο που ορίσθηκε πριν από δέκα χρόνια από τη Συμφωνία του Παρισιού» για τον περιορισμό των εκπομπών των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, δήλωσε. «Τι σκεπτόμαστε; Τι κάνουμε στα παιδιά μας, στα εγγόνια μας, στις μελλοντικές γενιές;», ρώτησε. «Θα μας ζητήσουν λογαριασμό αργότερα, αλλά τότε θα είναι πολύ αργά».
