Σε ηλικία 88 ετών, ο Πάπας Φραγκίσκος έφυγε σήμερα από τη ζωή, λίγες ώρες αφότου απευθύνθηκε για τελευταία φορά στους χιλιάδες πιστούς Καθολικούς, που είχαν συγκεντρωθεί στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, ανήμερα το Πάσχα.
Είχε αναδειχτεί στον παπικό θρόνο το 2013, όταν διαδέχτηκε τον παραιτηθέντα Πάπα Βενέδικτο τον 16ο. Πριν από περίπου έναν μήνα, ο Πάπας Φραγκίσκος είχε πάρει εξιτήριο από το νοσοκομείο, όπου είχε νοσηλευτεί για πέντε εβδομάδες, με διπλή πνευμονία.
Μεσίστιες κυματίζουν οι σημαίες στην Ιταλία. Τριήμερο εθνικό πένθος κήρυξε η Ισπανία. 88 φορές – όσα και τα χρόνια του Ποντίφικα – ήχησαν οι καμπάνες στην Παναγία των Παρισίων.
Την είδηση του θανάτου του ανακοίνωσε με βαθιά συγκίνηση ο Καρδινάλιος Κέβιν Φάρελ. «Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, με βαθύ πόνο σας ανακοινώνω τον θάνατο του Αγίου Πατέρα μας Φραγκίσκου», ανέφερε ο Καρδινάλιος.
Η είδηση του θανάτου του έχει συγκλονίσει τη διεθνή κοινότητα. Πιστοί συγκεντρώνονται ήδη στο Βατικανό για να αποτίσουν φόρο τιμής. Η ημέρα της κηδείας του εκλιπόντος ποντίφικα δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, αλλά θεωρείται πιθανό να τελεστεί εντός του Σαββατοκύριακου.
Σύμφωνα το πρωτόκολλο, το Βατικανό μπαίνει σε μια περίοδο πένθους, μια περίοδο η οποία ονομάζεται «κενής έδρας». Κατά το χρονικό διάστημα αυτό, η διακυβέρνηση της Καθολικής Εκκλησίας θα ασκείται από το Κολλέγιο των Καρδιναλίων.
Tο πρωί της Τρίτης, τέλος, θα συνεδριάσει εκτάκτως το υπουργικό συμβούλιο της ιταλικής κυβέρνησης, για τον καθορισμό των λεπτομερειών σχετικά με την υποδοχή των προσκυνητών και των πολιτικών και θρησκευτικών ηγετών που θα μεταβούν στην Ρώμη, για το “ύστατο χαίρε” στον Αργεντινό “πάπα των φτωχών”. Το Βατικανό, ως κρατική οντότητα, καλεί στην τελετή όλους τους αρχηγούς κρατών. Ο Πάπας είναι και αρχηγός κράτους, του μικρότερου παγκοσμίως. Άρα, η παρουσία υψηλόβαθμων πολιτικών και θρησκευτικών προσώπων είναι δεδομένη.
Όσον αφορά τις επόμενες διαδικασίες που θα ακολουθήσει η Καθολική Εκκλησία, μετά την ταφή, θα συγκληθεί το Κονκλάβιο, δηλαδή η Σύνοδος των Καρδιναλίων κάτω των 80 ετών, που έχουν δικαίωμα εκλογής. Η διαδικασία δεν προβλέπεται να κρατήσει περισσότερο από έναν μήνα.
Η μυστική ψηφοφορία, όπως είπε, θα διεξαχθεί στην Καπέλα Σιξτίνα, με τους Καρδινάλιους να παραμένουν κλεισμένοι εντός, χωρίς δυνατότητα επικοινωνίας με τον έξω κόσμο, μέχρι να υπάρξει αποτέλεσμα. Το σήμα για την εκλογή είναι ο γνωστός λευκός καπνός.
«Μέσα στην ατμόσφαιρα της απόλυτης πασχαλινής χαράς, σήμερα το πρωί, Δευτέρα της Διακαινησίμου εβδομάδος, ήρθε το άγγελμα της κοιμήσεως του Πάπα Φραγκίσκου. Ενός πολυτίμου εν Χριστώ αδελφού, με τον οποίο από την πρώτη στιγμή της αναρρήσεως του εις τον παπικόν θρόνον είχαμε μία αδελφική και φιλική συνεργασία για το καλό των Εκκλησιών μας και την περαιτέρω προσέγγιση των Εκκλησιών μας και το καλό της ανθρωπότητας» αναφέρει ο Οικουμενικός Πατριάρχης κκ Βαρθολομαίος σε δήλωσή του για τον θάνατο του Πάπα Φραγκίσκου.
Ποιoς ήταν ο Πάπας Φραγκίσκος
Ο Πάπας Φραγκίσκος, κατά κόσμον Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο, ο 266ος ποντίφικας, ήταν ο πρώτος επικεφαλής της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και ανώτατος άρχοντας του ανεξάρτητου κράτους του Βατικανού. με καταγωγή από την Λατινική Αμερική αλλά και την Αμερική γενικότερα, καθώς επίσης και ο πρώτος Ιησουίτης Πάπας.
O Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο είχε γεννηθεί στις 17 Δεκεμβρίου του 1936 στο Μπουένος ‘Αιρες της Αργεντινής, ήταν o πρώτος πάπας προερχόμενος από την Λατινική Αμερική.
Όταν πήρε το απολυτήριό του από το τεχνικό λύκειο, αποφάσισε να μπει σε καθολική ιερατική σχολή. Στην συνέχεια έγινε μέλος του τάγματος των Ιησουιτών.
Το 1965 άρχισε να διδάσκει λογοτεχνία και ψυχολογία στο καθολικό κολέγιο του Σάντα Φε και ένα χρόνο μετά σε θρησκευτικό ίδρυμα του Μπουένος ‘Αιρες. Το 1969 χειροτονήθηκε ιερέας στις 13 Δεκεμβρίου του 1969 από τον αρχιεπίσκοπο Χοσέ Ραμόν Καστελλάνο και ένα χρόνο μετά, το 1970 ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην θεολογία.
Επί δεκαπέντε χρόνια δίδαξε σε καθολικά πανεπιστημιακά ιδρύματα, ενώ το 1986 μετέβη στην Γερμανία, όπου ολοκλήρωσε το διδακτορικό του.
Το 1992 ορίσθηκε από τον πάπα Ιωάννη Παύλο Β’, επίσκοπος της πόλης Άουκα και αναπληρωτής επίσκοπος του Μπουένος ‘Αιρες. Στις 28 Φεβρουαρίου του 1992, επελέγη ως αρχιεπίσκοπος του Μπουένος ‘Αιρες και ολόκληρης της Αργεντινής.
Το 2001 ο Ιωάννης Παύλος ο Β’ τον όρισε καρδινάλιο και τον Απρίλιο του 2005 συμμετείχε στην εκλογή του πάπα Βενέδικτου από το Κονκλάβιο.
Ως αρχιεπίσκοπος του Μπουένος Άιρες, έδωσε έμφαση στην στήριξη των φτωχότερων πολιτών, στην διάδοση του λόγου του Θεού σε κάθε γωνιά της πόλης, στο να παραμείνουν «πάντα ανοικτές» οι πύλες όλων των εκκλησιών και στην στενή συνεργασία κληρικών και λαϊκών.
Ο Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο εξελέγη πάπας στις 13 Μαρτίου του 2013. Στην πρώτη του ομιλία, στις 16 Μαρτίου 2013, ο Φραγκίσκος δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι είχε επιλέξει να ονομαστεί προς τιμήν του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, επειδή ανησυχούσε ιδιαίτερα για την ευημερία των φτωχών.
Σύμφωνα με όλους τους αναλυτές, αλλά και με τις καρδιές εκατομμυρίων πιστών, ήταν «ο πάπας των φτωχών», ο Άγιος Πατέρας των Καθολικών που έδωσε έμφαση στην βοήθεια και στην αλληλεγγύη προς τους μετανάστες, τους «τελευταίους» και τους ξεχασμένους.
Έδωσε εντολή στις αρχές του Βατικανού να αφήνουν τους άστεγους να κοιμούνται στους δρόμους γύρω από τον ‘Αγιο Πέτρο, αλλά και μέσα στην Πλατεία της βασιλικής εκκλησίας. «Ποιος είμαι εγώ για να κρίνω έναν ομοφυλόφιλο, όταν ο ίδιος αναζητά τον δρόμο του Θεού;», ήταν η απάντηση που έδωσε σε δημοσιογράφο, επιστρέφοντας αεροπορικά από ένα από τα πρώτα ταξίδια του ως ποντίφικα.
Ο Πάπας Φραγκίσκος κατήργησε τα επιδόματα που καταβάλονταν στους υπαλλήλους του Βατικανού, κατά την εκλογή νέου πάπα, ύψους αρκετών εκατομμυρίων ευρώ, επιλέγοντας να δωρίσει τα χρήματα για φιλανθρωπικούς σκοπούς, ενώ κατήργησε επίσης το ετήσιο επίδομα ύψους 25.000 ευρώ, που καταβαλλόταν στους καρδινάλους που υπηρετούσαν στο Συμβούλιο Εποπτών για την Τράπεζα του Βατικανού.
Ο Πάπας Φραγκίσκος έχει δηλώσει στο περιοδικό La Civiltà Cattolica ότι η Εκκλησία δεν χρειάζεται να μιλάει διαρκώς για τα ζητήματα της άμβλωσης, της τεχνητής αντισύλληψης και της ομοφυλοφιλίας, προσθέτοντας ότι η εκκλησία έχει επικεντρωθεί σε ασήμαντα ζητήματα και, ως εκ τούτου, δεν πρέπει να είναι τόσο επιρρεπής στο να καταδικάζει πράγματα, ενώ οι ιερείς θα πρέπει να είναι πιο δεκτικοί. Όπως είχε πει χαρακτηριστικά το εξομολογητήριο πρέπει να χρησιμοποιείται ώστε να παρακινεί τους ανθρώπους να βελτιώνουν τον εαυτό τους.
Τον Μάρτιο του 2015 ο Πάπας Φραγκίσκος ανακοίνωσε ότι η Καθολική Εκκλησία θα γιορτάσει το ιωβηλαίο έτος από τις 8 Δεκεμβρίου 2015 έως τις 20 Νοεμβρίου 2016, αφιερωμένο στο θέμα της ευσπλαχνίας του Θεού. Το Βατικανό ανακοίνωσε ο Πάπας θα συμμετέχει σε διάφορες εκδηλώσεις για να αποδείξει το θέμα της ευσπλαχνίας του Θεού. Ο Πάπας Φραγκίσκος θεωρούσε την ηθική ως όχημα της ευσπλαχνίας του Θεού και αποκαλεί την ευσπλαχνία ως «βασικό στοιχείο της ζωής της πίστης».
Το 2017 αναγνώρισε τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Α΄ ως σεβάσμιο (venerable) που αποτελεί το δεύτερο στάδιο από τα τέσσερα της διαδικασίας αγιοκατάταξης.
Στις 29 Σεπτεμβρίου 2019, την 105η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών και Προσφύγων, εγκαινίασε μαζί με πρόσφυγες στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου το γλυπτό Angels Unawares και εξέφρασε την επιθυμία «να υπενθυμίσει σε όλους την ευαγγελική πρόκληση της φιλοξενίας».
Η σχέση του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ήταν στενότατη. Τον προσκάλεσε και τον είχε στο πλευρό του σε όλες τις πρωτοβουλίες διαθρησκειακού διαλόγου, αποκαλώντας τον «αγαπητό αδελφό». Εμπνεύστηκε από το έργο του Οικουμενικού Πατριάρχη για την Εγκύκλιο υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος «Laudato sii» και ετοιμαζόταν να τον συναντήσει, τον ερχόμενο Μάιο, στην Μικρά Ασία για τα 1.700 χρόνια από την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας. Βαθιά του επιθυμία, όπως και του Προκαθήμενου της Ορθοδοξίας, ήταν να επιστρέψουν σύντομα οι δυο Εκκλησίες σε μόνιμο, κοινό εορτασμό του Πάσχα.
Δεν έλειψαν όμως και οι συγκρούσεις αλλά και οι επικριτές, εκείνοι που κατηγόρησαν τον λατινοαμερικανό πάπα, ότι δεν έδωσε το αναγκαίο βάρος στην ιεραρχία και στην τελετουργία, ότι μιλούσε μια γλώσσα υπερβολικά απλή η οποία θύμιζε, πολλές φορές, απλό ιερέα και όχι τον θρησκευτικό ταγό άνω του ενός δισεκατομμυρίου πιστών.
Όμως αυτή ήταν και η πραγματική δύναμη του Φραγκίσκου, η αναφορά στην ουσία του χριστιανικού μηνύματος, η επίγνωση ότι ένας καλός πιστός και άνθρωπος κρίνεται, πρώτα απ’ όλα, από την καθημερινή ζωή και τα έργα του, η στροφή δηλαδή στη βαθιά ανθρωπιά, η οποία πολύ δύσκολα θα μπορέσει να ξεχαστεί τα επόμενα χρόνια από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.
