Καθώς οι σαρωτικοί «ανταποδοτικοί» δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ τέθηκαν σε ισχύ λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Τετάρτης, ο πρόεδρος παρακολουθούσε την αγορά ομολόγων. Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων εκτινάσσονταν. Το 10ετές ομόλογο του αμερικανικού Δημοσίου σημείωσε το μεγαλύτερο άλμα τριών ημερών από το 2001. Ο πρόεδρος αντιμετώπιζε ένα χειρότερο σενάριο: ψηφοφόροι που τον είχαν επανεκλέξει λόγω του πληθωρισμού, τώρα έβλεπαν τόσο τις τιμές, όσο και το κόστος δανεισμού να αυξάνονται γράφει το Bloomberg.
«Ο κόσμος ένιωθε λίγο άβολα», παραδέχτηκε ο Τραμπ. Σύμφωνα με το πρακτορείο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ συζητούσε επί μέρες αν θα προχωρήσει πλήρως με το πρόγραμμα των δασμών, που ήταν αποτέλεσμα μιας έντονης σύσκεψης με τους οικονομικούς του συμβούλους, λίγες μόλις ώρες πριν ανακοινώσει την απόφαση στον Κήπο των Ρόδων του Λευκού Οίκου την προηγούμενη εβδομάδα.
Μέσα σε 14 ώρες, ο Τραμπ θα προχωρούσε σε μία από τις μεγαλύτερες ανατροπές οικονομικής πολιτικής στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ, εφαρμόζοντας μια τρίμηνη αναστολή στην επέκταση των δασμών σε δεκάδες χώρες πλην της Κίνας, και οδηγώντας σε ανάκαμψη τις μετοχές που κατέρρεαν από την ανακοίνωση της προηγούμενης εβδομάδας.
Η Κίνα, η οποία απάντησε με αντίστοιχου μεγέθους αντίμετρα στους δασμούς του Τραμπ, ήταν η μόνη χώρα που δεν εξαιρέθηκε· αντιθέτως, ο πρόεδρος αύξησε ξανά τους δασμούς στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου παρουσίασαν την απόφαση του Τραμπ ως επιδέξια εφαρμογή μιας προσεκτικά εξελισσόμενης πολιτικής, η οποία απέδωσε, καθώς σύμμαχοι και εμπορικοί εταίροι προσέγγισαν την κυβέρνηση για να διαπραγματευτούν και να αποφύγουν τους δασμούς.
Ωστόσο, ο ίδιος ο Τραμπ, μιλώντας το απόγευμα της Τετάρτης με οδηγούς αγώνων ταχύτητας στον Νότιο Κήπο του Λευκού Οίκου, παραδέχτηκε ότι η απόφαση επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από το χάος που επικρατούσε στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
«Ε, νομίζω ότι κάποιοι το παρατραβούσαν λίγο», είπε ο Τραμπ. «Άρχισαν να πανικοβάλλονται — ξέρετε, γίνονταν λίγο νευρικοί, λίγο φοβισμένοι.»
Το βράδυ της Τρίτης, πριν τεθούν σε ισχύ οι δασμοί, ο μακροχρόνιος σύμμαχος και γερουσιαστής της Νότιας Καρολίνας, Λίντσεϊ Γκράχαμ, τηλεφώνησε στον πρόεδρο για να εκφράσει τις ανησυχίες του για τον αντίκτυπο της πολιτικής.
«Του είπα, ‘Άκου, προσπαθείς να δημιουργήσεις ένα ισότιμο πεδίο ανταγωνισμού για το οποίο μιλάς εδώ και τέσσερα χρόνια, υπάρχει τρόπος να το πετύχεις. Ο κόσμος ανταποκρίνεται σε αυτό που έκανες. Κάτσε μαζί τους και δες τι είδους συμφωνίες μπορείς να πετύχεις’», είπε ο Γκράχαμ.
Όταν ξύπνησε ο Τραμπ το πρωί της Τετάρτης, η προειδοποίηση έμοιαζε να επιβεβαιώνεται σε πραγματικό χρόνο. Ξεκίνησε τη μέρα παρακολουθώντας το Fox Business, όπου μια σειρά από στελέχη επιχειρήσεων και επενδυτές στο συνήθως φιλικό κανάλι εξέφραζαν ανοιχτά την ανησυχία τους.
Ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase & Co., Τζέιμι Ντάιμον, κέντρισε το ενδιαφέρον του προέδρου, όταν είπε ότι ήταν «απολύτως λογικό» να πιστεύει κανείς πως το παγκόσμιο εμπόριο είναι άδικο. Ο Ντάιμον προέτρεψε τους ξένους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να κρατήσουν ψυχραιμία και «να διαπραγματευτούν συμφωνίες εμπορίου».
Ο Τραμπ επαίνεσε τον Ντάιμον, λέγοντας ότι «το κατάλαβε». «Είναι πολύ έξυπνος, ιδιοφυής στα οικονομικά, έκανε φανταστική δουλειά στην τράπεζα», συνέχισε. «Και όλοι το ξέρουν αυτό». Ωστόσο, ο Ντάιμον προειδοποίησε επίσης ότι η ύφεση είναι πιθανό αποτέλεσμα των κινήσεων του Τραμπ και ότι οι επιχειρήσεις μείωναν τις δραστηριότητές τους λόγω της αβεβαιότητας.
«Οι αγορές δεν έχουν πάντα δίκιο, αλλά κάποιες φορές έχουν», είπε ο Ντάιμον. Η ανησυχία που εκφράστηκε στην τηλεόραση δεν διέφερε από αυτά που άκουγε δημόσια και ιδιωτικά ο Τραμπ από μερικούς από τους πλουσιότερους συμμάχους του τις τελευταίες ημέρες.
Ο Έλον Μασκ, δισεκατομμυριούχος σύμβουλος του προέδρου, πέρασε τις τελευταίες ημέρες κατακρίνοντας την απόφαση για τους δασμούς και χλευάζοντας προσωπικά τον Πίτερ Ναβάρο, σύμβουλο του Τραμπ σε θέματα εμπορίου. Ο Μπιλ Άκμαν, διαχειριστής hedge fund και υποστηρικτής της εκστρατείας του Τραμπ, είχε προτείνει πρόσφατα μια αναστολή 90 ημερών στους επεκταμένους δασμούς για να δοθεί χρόνος για συμφωνίες.
Ο Τραμπ στράφηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να ενθαρρύνει τους ακολούθους του, λέγοντας πως είναι «μια εξαιρετική στιγμή για αγορά». Τα μηνύματα αυτά έστειλαν μήνυμα στη Wall Street ότι ο πρόεδρος παρακολουθούσε στενά τις εξελίξεις, ενισχύοντας την ανάκαμψη των μετοχών. «ΗΡΕΜΙΑ! Όλα θα πάνε καλά. Οι ΗΠΑ θα είναι μεγαλύτερες και καλύτερες από ποτέ!» έγραψε στο Truth Social.
Παρά ταύτα, καθώς η ημέρα προχωρούσε, ο Τραμπ αποφάσισε να συγκεντρώσει μερικούς από τους κορυφαίους οικονομικούς του συμβούλους στον Λευκό Οίκο. Εστάλη ειδοποίηση στον εκπρόσωπο των ΗΠΑ για το εμπόριο, Τζέιμισον Γκριρ, που κατέθετε ενώπιον κοινοβουλευτικής επιτροπής, ότι ο Τραμπ επανεξετάζει τα επίπεδα των δασμών.
Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, ακύρωσε βιαστικά την εμφάνισή του σε συνάντηση Ρεπουμπλικανών βουλευτών για να επιστρέψει στον Λευκό Οίκο. Ο υπουργός Εμπορίου, Χάουαρντ Λούτνικ, επίσης κλήθηκε εσπευσμένα. Οι αγορές τον απασχολούσαν έντονα. «Τις τελευταίες μέρες, η κατάσταση έμοιαζε αρκετά δυσοίωνη», είπε ο Τραμπ.
Η πλημμυρίδα επαφών από χώρες που πλέον έκαναν «τις σωστές προτάσεις» έπαιξε επίσης ρόλο, σύμφωνα με τον Λούτνικ. Ο Τραμπ εντυπωσιάστηκε ιδιαίτερα από το γεγονός ότι κάποιες χώρες άρχισαν να προσφέρουν παραχωρήσεις που προηγουμένως δεν είχαν μπει στο τραπέζι, όπως την αντιμετώπιση μη δασμολογικών φραγμών.
«Έγινε τρελό, πόσες κλήσεις δεχτήκαμε», είπε ο Λούτνικ. Τελικά, ο Τραμπ πείστηκε – είχε έρθει η ώρα να παγώσει σε μεγάλο βαθμό την «απελευθέρωση» που είχε ανακοινώσει λίγες μέρες νωρίτερα.
Το τρίο συνέταξε μια ανάρτηση για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ώστε να ανακοινώσει στον κόσμο ότι, τουλάχιστον προσωρινά, οι δασμοί αποσύρονταν, γράφοντας το κείμενο χωρίς καν να συμβουλευτούν τη νομική ομάδα του προέδρου.
«Απλά το έγραψα», είπε ο Τραμπ. «Ήταν γραμμένο από την καρδιά, και νομίζω πως ήταν και καλογραμμένο.» Ορισμένοι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δεν ήξεραν για την ανάρτηση και έσπευσαν σε συσκέψεις για να καταλάβουν τις προθέσεις του Τραμπ. Υπήρχαν πολλά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης και τον πλήρη αντίκτυπό της, όχι μόνο στην Κίνα αλλά και σε χώρες όπως ο Καναδάς και το Μεξικό.
Ο πρόεδρος, που επί μέρες επέμενε πως δεν ήθελε καθυστερήσεις ή εξαιρέσεις, δεν ταράχτηκε από αυτή την αναστροφή. Και τώρα, παραδέχτηκε, θα εξέταζε εξαιρέσεις για εταιρείες που αντιμετώπιζαν σοβαρές επιπτώσεις από τους δασμούς. «Πρέπει να μπορείς να δείχνεις λίγη ευελιξία», είπε ο Τραμπ. «Εγώ μπορώ να το κάνω αυτό.»
