Κομβικό ρόλο στον χάρτη που χαράσσει η Ευρώπη για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, κατέχει η τεχνολογία, αποτελώντας τον βασικό μοχλό ανάπτυξης και μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας. Από τις νεοφυείς επιχειρήσεις έως την ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών και από την τεχνητή νοημοσύνη και τα προηγμένα υλικά μέχρι τις δεξιότητες, η ΕΕ φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα δυναμικό και βιώσιμο οικοσύστημα, που θα στηρίξει τη μετάβαση σε μια καινοτόμα, ψηφιακή και κλιματικά ουδέτερη ήπειρο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πυξίδα ανταγωνιστικότητας ως την πρώτη μεγάλη πρωτοβουλία της παρούσας θητείας, στοχεύοντας να καθοδηγήσει την Ευρώπη στην παραγωγή τεχνολογίας αιχμής, την ενίσχυση της καινοτομίας και την εξασφάλιση μιας ενιαίας αγοράς χωρίς φραγμούς για τις επιχειρήσεις. “Η Ευρώπη έχει όλα όσα χρειάζεται για να κερδίσει τον αγώνα δρόμου προς την κορυφή. Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να διορθώσουμε τις αδυναμίες μας για να ανακτήσουμε την ανταγωνιστικότητά μας”, τόνισε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Μέσω της “πυξίδας ανταγωνιστικότητας”, η ΕΕ κάνει λόγο για εμβληματικά σχέδια, όπως τα “Γιγα-εργοστάσια ΤΝ” και η “Εφαρμογή της ΤΝ”, τα οποία προωθούν τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης σε βιομηχανικούς τομείς, με στόχο τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος, που θα διευκολύνει τη βιομηχανική υιοθέτηση και την ευρύτερη διάδοση της ΤΝ.
Στο μεταξύ, οι νέες τεχνολογίες, όπως τα προηγμένα υλικά, η κβαντική τεχνολογία, η ρομποτική και η βιοτεχνολογία, θα υποστηριχθούν μέσω στοχευμένων σχεδίων δράσης.
Κλείνοντας το χάσμα της καινοτομίας
Στην προσπάθειά της να κλείσει το χάσμα της καινοτομίας, το οποίο με σαφήνεια έχουν εντοπίσει οι εκθέσεις Ντράγκι και Λέττα, η ΕΕ αποδίδει κρίσιμο ρόλο στις startups, τις scale-ups και την τεχνητή νοημοσύνη. Στην έκθεση των 27 σελίδων, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα στη δημιουργία και επέκταση καινοτόμων επιχειρήσεων, λόγω της κατακερματισμένης αγοράς και της μειωμένης πρόσβασης σε κεφάλαια υψηλού κινδύνου σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Δεν είναι τυχαίο ότι, σήμερα, μόνο το 5% των παγκόσμιων επενδυτικών κεφαλαίων προέρχεται από την ΕΕ, έναντι 52% στις ΗΠΑ και 40% στην Κίνα. Το γεγονός αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: οι περιορισμένες προοπτικές ανάπτυξης και το υψηλό κόστος αποτυχίας μειώνουν την ελκυστικότητα της ΕΕ στους επενδυτές, με αποτέλεσμα πολλές startups να αναζητούν χρηματοδότηση εκτός Ευρώπης.
Για να αντιμετωπίσει αυτήν την πρόκληση, η “πυξίδα ανταγωνιστικότητας” δίνει έμφαση στη στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων (startups) και αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων (scale-ups). Η Επιτροπή σχεδιάζει τη δημιουργία ειδικής στρατηγικής για την άρση των φραγμών, που εμποδίζουν την ανάπτυξή τους.
Παράλληλα, η πρόταση για το “28ο νομικό καθεστώς” στοχεύει στην απλούστευση των κανόνων, που αφορούν το εταιρικό δίκαιο, τη φορολογία και την αφερεγγυότητα, μειώνοντας το κόστος και τις νομικές δυσκολίες, που συχνά αντιμετωπίζουν οι νεοφυείς επιχειρήσεις.
Περί χρηματοδότησης
Η ΕΕ δεσμεύεται να μειώσει το διοικητικό και κανονιστικό βάρος, που επωμίζονται οι επιχειρήσεις. Το σχέδιο στοχεύει στη μείωση του διοικητικού κόστους κατά 25% για τις επιχειρήσεις και 35% για τις ΜΜΕ.
Παράλληλα, η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα συμβάλει στη δημιουργία νέων αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων, επιτρέποντας τη μετατροπή των αποταμιεύσεων σε επενδύσεις για την υποστήριξη της καινοτομίας.
“Η ΕΕ δεν διαθέτει μια αποτελεσματική κεφαλαιαγορά, η οποία να μετατρέπει τις αποταμιεύσεις σε επενδύσεις. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει την Ευρωπαϊκή Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων για τη δημιουργία νέων αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων, την παροχή κινήτρων για επιχειρηματικά κεφάλαια και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης ροής των επενδύσεων σε ολόκληρη την ΕΕ”, αναφέρει η σχετική έκθεση.
Η ανάπτυξη των δεξιοτήτων αποτελεί, επίσης, βασικό άξονα της πυξίδας ανταγωνιστικότητας. Η πρωτοβουλία για την Ένωση Δεξιοτήτων θα προωθήσει τη διά βίου μάθηση και θα εξασφαλίσει την αντιστοιχία των δεξιοτήτων των εργαζομένων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, στηρίζοντας παράλληλα την κινητικότητα των εργαζομένων στην ΕΕ.
Καθαρή βιομηχανία και αλυσίδες εφοδιασμού
Η πυξίδα ανταγωνιστικότητας θέτει επίσης την απανθρακοποίηση ως κεντρικό άξονα της στρατηγικής της, αναγνωρίζοντας τη σημασία της πρόσβασης σε καθαρή και οικονομικά προσιτή ενέργεια. Η επικείμενη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία θα καθορίσει τις βασικές παρεμβάσεις για την υποστήριξη ενεργοβόρων τομέων, όπως η χαλυβουργία και η χημική βιομηχανία, διασφαλίζοντας την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων κατά τη μετάβαση σε καθαρές τεχνολογίες.
Το σχέδιο δράσης για την οικονομικά προσιτή ενέργεια θα μειώσει το ενεργειακό κόστος, ενώ η πράξη για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης θα βελτιώσει τις διαδικασίες αδειοδότησης για έργα, που σχετίζονται με καθαρές πηγές ενέργειας.
Η μείωση των εξαρτήσεων της ΕΕ από εξωτερικούς προμηθευτές αποτελεί κρίσιμο σημείο της στρατηγικής, με νέες εμπορικές συμφωνίες να διασφαλίζουν την πρόσβαση σε πρώτες ύλες, καθαρή ενέργεια και βιώσιμα καύσιμα. Παράλληλα, η αναθεώρηση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή προτίμηση σε κρίσιμους τομείς και τεχνολογίες.
