Ένα βήμα πιο κοντά στη δημιουργία του πρώτου πανευρωπαϊκού ανοικτού πανεπιστημίου βρίσκεται η Συμμαχία OpenEU, στην οποία συμμετέχει το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Συνολικά, οκτώ από τα κορυφαία Πανεπιστήμια ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης της Ευρώπης και δύο συμβατικά Πανεπιστήμια από την ανατολική Ευρώπη, ένωσαν τις δυνάμεις τους προκειμένου να «μεταμορφώσουν», όπως τονίζουν, την ανώτατη εκπαίδευση, εστιάζοντας σε ένα «πιο συμπεριληπτικό, δίκαιο και ψηφιακά ενισχυμένο μοντέλο, με έμφαση στη δια βίου μάθηση».
Οι πρυτάνεις των δέκα, συνολικά, πανεπιστημίων, συναντήθηκαν στα τέλη Ιανουαρίου στη Βαρκελώνη και έθεσαν τα θεμέλια, παρουσιάζοντας το σχέδιο δράσης τους, με απώτερο, φιλόδοξο στόχο το Ευρωπαϊκό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, θέτοντας να έχει γίνει πραγματικότητα έως το 2028. Πρόκειται για το Ανοικτό Πανεπιστήμιο της Καταλονίας στη Βαρκελώνη (Universitat Oberta de Catalunya), στο οποίο ανήκει η πρωτοβουλία, τα ανοικτά πανεπιστήμια της Μαδρίτης (National University of Distance Education), Γερμανίας (FernUniversität in Hagen), Ολλανδία (Open University of the Netherlands), Ισλανδίας (Bifröst University), Πορτογαλίας, Κύπρου, το ΕΑΠ, καθώς επίσης και τα πανεπιστήμια St Cyril and St Methodius University of Veliko Tarnovo και Daugavpils University της Βουλγαρίας και της Λετονίας, αντίστοιχα.
Στη συμμαχία συμμετέχουν επίσης συνεργαζόμενοι φορείς, όπως τέσσερα ακόμη Πανεπιστήμια - το Open University (Ηνωμένο Βασίλειο), το Fan S. Noli University (Αλβανία), το MIT University (Βόρεια Μακεδονία) και η Ουκρανική Ακαδημία Μηχανικής Παιδαγωγικής (Ουκρανία), καθώς και δύο διεθνή δίκτυα, η Ευρωπαϊκή Ένωση Πανεπιστημίων εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης (EADTU) και η Διεθνής Ένωση Πανεπιστημίων (IAU).
«Πρόκειται για ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο», σχολίασε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρύτανης του ΕΑΠ, Μανώλης Κουτούζης. «Αυτή τη στιγμή, εστιάζουμε στο πώς θα μπορέσουμε να ενισχύσουμε την ένταξη ευάλωτων ομάδων, στη συνεργασία σε θέματα κυβερνοασφάλειας, καθώς επίσης και στο σχεδιασμό κοινών προγραμμάτων», πρόσθεσε.
Οι πρυτάνεις, αντιπρυτάνεις και ακαδημαϊκό και διοικητικό προσωπικό από τα δέκα πανεπιστήμια συζήτησαν στη Βαρκελώνη τα βασικά ορόσημα της Συμμαχίας για το 2025 στους τρεις βασικούς πυλώνες της ανώτατης εκπαίδευσης: τη διδασκαλία, την έρευνα και την καινοτομία, καθώς και τον κοινωνικό αντίκτυπο. Οι θεματικές προτεραιότητες της πρωτοβουλίας περιλαμβάνουν τη δια βίου μάθηση, τη συμπερίληψη και τη δικαιοσύνη, καθώς και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Στις μελλοντικές ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες περιλαμβάνονται κοινά διεθνή προγράμματα σπουδών, ένα κοινό χαρτοφυλάκιο μικροπιστοποιήσεων (microcredentials) και ενιαίος ψηφιακός χώρος εκπαίδευσης, στοχεύοντας στη ενίσχυση της ποιότητας και της ποικιλίας των εκπαιδευτικών επιλογών των φοιτητών/-τριων.
«Η λογική του Ευρωπαϊκού Ανοικτού Πανεπιστημίου συνυφαίνεται με την έννοια της κινητικότητας, άρα δυνητικά -γιατί θα δούμε πώς ακριβώς θα εξελιχθεί αυτό- θα μπορεί ένα φοιτητής να παρακολουθήσει έναν αριθμό θεματικών ενοτήτων από τα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια και μέσω μίας διαδικασίας να οδηγείται σε ένα πτυχίο αναγνωρισμένο», εξήγησε και πρόσθεσε, ωστόσο, ότι υπάρχουν αρκετά τεχνικά ζητήματα που ακόμη πρέπει να συζητηθούν, όπως, για παράδειγμα η γλώσσα στην οποία θα διδάσκονται τα προγράμματα, όπως και ο φορέας που θα τα πιστοποιεί.
«Το σίγουρο είναι ότι όλα τα συμμετέχοντα μέρη θα συνεισφέρουν με θεματικές ενότητες, εκπαιδευτικό υλικό σε κοινή πλατφόρμα και θα υπάρχει κινητικότητα των φοιτητών και εικονική, με εξ αποστάσεως παρακολούθηση, αλλά και πραγματική, εν είδει Erasmus, με τους φοιτητές να έχουν τη δυνατότητα να μπορούν να παρακολουθήσουν μαθήματα ή σεμινάρια σε άλλο πανεπιστήμιο. Θα δημιουργηθεί ένας ανοικτός χώρος, δηλαδή, μεταξύ των 10 αυτών ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, μέσα στον οποίον θα κινούνται οι φοιτητές, το ακαδημαϊκό, αλλά και διοικητικό προσωπικό», εξήγησε ο κ. Κουτούζης.
Υπολογίζεται ότι περισσότεροι/-ες από 368.000 φοιτητές/-τριες και 24.000 μέλη του ακαδημαϊκού, ερευνητικού και διοικητικού προσωπικού των κορυφαίων πανεπιστημίων ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης της Ευρώπης θα επωφεληθούν από το OpenEU.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου και προκύπτουν από διεθνείς αξιολογήσεις, το ΕΑΠ κατατάσσεται μεταξύ των πέντε κορυφαίων ανοικτών πανεπιστημίων στην Ευρώπη και παράλληλα, κατέχει την 8η μεταξύ των αμιγώς ανοικτών πανεπιστημίων στον κόσμο. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι ενεργοί φοιτητές του ΕΑΠ αυτή τη στιγμή είναι 35.064 και οι διδάσκοντες 2.603 (εκ των οποίων οι 54 μέλη ΔΕΠ). Αξιοσημείωτο, είναι επίσης, ότι 1 στους 4 μεταπτυχιακούς φοιτητές στην Ελλάδα προέρχεται από το ΕΑΠ.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι το ΕΑΠ «μετρά» 25 χρόνια λειτουργίας, με τα πρώτα του προγράμματα σπουδών να έχουν λειτουργήσει κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 1999-2000, ωστόσο πρόσφατα απέκτησε Πρυτανική Αρχή, Συμβούλιο Διοίκησης και Σύγκλητο, κατά εφαρμογή του ν. 5094/24.
