Την αποχώρηση των φιλελεύθερων NEOS από τις συνομιλίες με το Λαϊκό Κόμμα (ÖVP) και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPÖ) ανακοίνωσε πριν από λίγο η αρχηγός τους Μπεάτε Μάινλ-Ράιζινγκερ, προκαλώντας την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού υπό τον καγκελάριο Καρλ Νεχάμερ.
Τα δύο κόμματα, ÖVP και SPÖ, διαθέτουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία μόλις μίας ψήφου και διερευνούσαν εδώ και δύο μήνες την προοπτική συνεργασίας με τους NEOS, προκειμένου να αποτραπεί το ενδεχόμενο εισόδου στην κυβέρνηση του ακροδεξιού Κόμματος της Ελευθερίας (FPÖ). Αιτιολογώντας την απόφαση, η κυρία Μάινλ-Ράιζινγκερ δήλωσε ότι κατά τις συνομιλίες δεν επιτεύχθηκε συμφωνία για τα «απαραίτητα γενναία βήματα», κυρίως στα θέματα οικονομικής πολιτικής και στην αύξηση του ορίου ηλικίας για σύνταξη που υποστηρίζουν οι φιλελεύθεροι, ενώ υπήρξαν, όπως είπε, «αναποδιές της τελευταίας στιγμής» και ανέφερε ότι έχει ήδη ενημερώσει σχετικά τον ομοσπονδιακό πρόεδρο Αλεξάντερ Φαν ντερ Μπέλεν.
Προς το παρόν είναι ασαφές ποιες συνέπειες θα έχει η αποτυχία των διαπραγματεύσεων στην προσπάθεια σχηματισμού κυβερνητικού συνασπισμού. Το FPÖ του Χέρμπερτ Κικλ κέρδισε τις εκλογές της 29ης Σεπτεμβρίου 2024 με ποσοστό 28,8%, επειδή ωστόσο κανένα από τα άλλα κόμματα δεν επιθυμεί την συνεργασία μαζί του, ο κ. Φαν ντερ Μπέλεν έδωσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο δεύτερο κόμμα, το ÖVP του καγκελάριου Καρλ Νεχάμερ, τασσόμενος υπέρ «μιας κυβέρνησης η οποία θα μπορούσε να εξασφαλίσει σταθερή πλειοψηφία», κάτι που ερμηνεύθηκε ως έμμεση σύσταση για τρικομματικό συνασπισμό. Μετά την αποτυχία με τους ΝΕΟS, θεωρητικά θα μπορούσε να διερευνηθεί η προσθήκη των Πρασίνων, οι οποίοι όμως δεν δείχνουν ιδιαίτερη προθυμία, καθώς συγκυβερνούν με το ÖVP από το 2019 και στις τελευταίες εκλογές «χρεώθηκαν» σημαντικό μερίδιο της κυβερνητικής φθοράς.
Το Λαϊκό Κόμμα επέρριψε την ευθύνη για την αποτυχία των διαπραγματεύσεων στους Σοσιαλδημοκράτες, με τον γενικό γραμματέα του ÖVP Κρίστιαν Στόκερ να υποστηρίζει ότι «ενώ τμήματα των Σοσιαλδημοκρατών συνέβαλαν εποικοδομητικά, τις τελευταίες ημέρες ανέλαβαν οι οπισθοδρομικές δυνάμεις του κόμματος και έτσι υποχρέωσαν τους NEOS να αποσυρθούν από τις διαπραγματεύσεις». Σύμφωνα πάντως με σχόλιο της εφημερίδας Der Standard, η αρχηγός των ΝEOS έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο το κόμμα της να υπερψηφίσει συγκεκριμένα νομοσχέδια, δίνοντας ευρύτερη πλειοψηφία σε μια πιθανή κυβέρνηση ÖVP - SPÖ.
Η αδυναμία των κομμάτων να συνεννοηθούν για τον σχηματισμό κυβέρνησης φαίνεται ταυτόχρονα να ευνοούν τους νικητές των εκλογών. Στην τελευταία δημοσκόπηση για λογαριασμό του Αυστριακού Πρακτορείου Ειδήσεων (ΑPA), το FPÖ αυξάνει το προβάδισμά του και φθάνει στο 35,5% (28,8% στις πρόσφατες εκλογές), με το Λαϊκό Κόμμα στο 21% (26,3%) και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα στο 19,7% (21,1%). Οι Πράσινοι βρίσκονται στα επίπεδα του εκλογικού αποτελέσματος με 8%, ενώ οι ΝΕΟS βρίσκονται στο 10,4%, από 9,1% στις εκλογές.
