«Μια δαμόκλειος σπάθη κρέμεται από πάνω μας και δεν αποκλείεται να μας φέρει στο χείλος του γκρεμού», προειδοποίησε ο Μισέλ Μπαρνιέ στην πρώτη του ομιλία ως πρωθυπουργός στην Γαλλική Εθνοσυνέλευση, την περασμένη Τρίτη 1 Οκτωβρίου 2024. Αφορμή για τις δηλώσεις του πρωθυπουργού η έκτακτη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος κατά της Γαλλίας, την οποία ξεκίνησε φέτος η ΕΕ. Η γαλλική κυβέρνηση υποχρεούται να καταθέσει στις Βρυξέλλες στρατηγική για τον περιορισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος.
Το 2024 το έλλειμα στη Γαλλία θα ξεπεράσει το 6% του ΑΕΠ. Είναι δηλαδή διπλάσιο από αυτό που επιτρέπουν οι κανόνες σταθερότητας του ευρώ. Αντιστοιχεί μάλιστα στο 110% του γαλλικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, με το επιτρεπόμενο όριο να βρίσκεται στο 60%.
Κατά την άποψη του Μισέλ Ρουμί, καθηγητή Οικονομικών στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού (Sciences Po), η διόγκωση του ελλείμματος οφείλεται κυρίως σε δύο παράγοντες: Πρώτον,«η κυβέρνηση στήριξε νοικοκυριά και επιχειρήσεις με μεγάλα ποσά κατά τη διάρκεια της πανδημίας από το 2020 και πέρα», δηλώνει στη DW. Και δεύτερον «έκανε χρήση του μέτρου των επιδοτήσεων για να κρατήσει τεχνητά χαμηλές τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, όταν αυτές εκτοξεύτηκαν με αφορμή τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022».
Μείωση του ελλείμματος στο 3% μέχρι το 2029
Ο πρωθυπουργός Μισέλ Μπαρνιέ προτίθεται να παρουσιάσει στις 10 Οκτωβρίου στην Εθνοσυνέλευση σχέδιο για τη μείωση του ελλείμματος στο 5% το επόμενο έτος και στο 3% έως το 2029. Στόχος του είναι να επιτύχει τα δύο τρίτα της εξοικονόμησης με περικοπές δημοσίων δαπανών. Ταυτόχρονα σχεδιάζει υψηλότερους φόρους για εύπορους, τις εταιρείες με υψηλή κερδοφορία, καθώς και τα κεφαλαιακά κέρδη. Για τον οικονομολόγο Μισέλ Ρουμί η στρατηγική που προτείνει ο πρωθυπουργός είναι η ενδεδειγμένη. «Οι περικοπές δαπανών είναι πιο σίγουρες όταν π.χ. μειώνονται οι επιδοτήσεις επαγγελματικής κατάρτισης, όπως ανακοίνωσε ο Μπαρνιέ», λέει. «Δεν είναι ποτέ βέβαιο πως θα εισρεύσουν όντως στα δημόσια ταμεία χρήματα από φόρους που έχουν επιβληθεί. Ενδέχεται, για παράδειγμα, εύποροι, στους οποίους επιβλήθηκαν επιπλέον φόροι, να μεταφέρουν την φορολογική τους έδρα στο εξωτερικό».
Για τον Μπαρνιέ το πρόβλημα είναι ότι η κυβέρνησή του δεν διασφαλίζει πλειοψηφία στη Βουλή. Θυμίζουμε ότι η κυβέρνηση αποτελείται από μέλη των Ρεπουμπλικάνων, στους οποίους ανήκει ο πρωθυπουργός, και της κεντρώας συμμαχίας Ensemble του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Μαζί τα δύο κόμματα διαθέτουν περίπου 230 από τους συνολικά 577 βουλευτές.
Ως εκ τούτου αναμένεται ότι ο πρωθυπουργός θα συνδέσει την ψηφοφορία για τον προϋπολογισμό με την παράγραφο 49, παράγραφος 3 του γαλλικού Συντάγματος, η οποία επιτρέπει στην κυβέρνηση να ψηφίζει νόμους χωρίς να διαθέτει πλειοψηφία. Ο μόνος τρόπος για την αντιπολίτευση να σταματήσει τον νόμο είναι η πρόταση δυσπιστίας, η οποία συνεπάγεται την πτώση της κυβέρνησης.
Ο Μπαρνιέ δεν θέλει σύγκρουση με την Κομισιόν
Η αριστερή συμμαχία Νέο Λαϊκό Μέτωπο, η οποία αποτελείται από το ακροαριστερό κόμμα Ανυπότακτη Γαλλία, τους Σοσιαλιστές, τους Οικολόγους και τους Κομμουνιστές, έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα καταθέσει πρόταση δυσπιστίας. Ας σημειωθεί ότι η συμμαχία ήταν ο νικητής-έκπληξη των εκλογών, όμως δεν συμμετείχε στον σχηματισμό της κυβέρνησης.
Ο Τζερομέν Τσετελμάιερ, επικεφαλής της δεξαμενής σκέψης Bruegel στις Βρυξέλλες, ο οποίος έχει εργαστεί στο παρελθόν στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, είναι πιο αισιόδοξος. «Μια ψήφος δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης έχει πιθανότητες επιτυχίας μόνο αν συμμετάσχει ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός, κάτι που δεν είναι ρεαλιστικό», δηλώνει στην DW. Και πράγματι ο Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν έχει ανακοινώσει ότι δεν θα καταψηφίσει την κυβέρνηση, τουλάχιστον προς το παρόν. «Είμαι βέβαιος ότι ο Μισέλ Μπαρνιέ θα παρουσιάσει στις Βρυξέλλες ένα καλό σχέδιο για τον περιορισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος. Γνωρίζει καλά ότι οι επενδυτές παρακολουθούν τη Γαλλία και δεν επιδιώκει σε καμία περίπτωση μια σύγκρουση με την Κομισιόν».
