Οι κίνδυνοι για μία μεγαλύτερη επιβράδυνση της οικονομίας έχουν αυξηθεί σημαντικά ως αποτέλεσμα του πολέμου στην Ουκρανία. Ενώ οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την πανδημία έχουν μειωθεί επισήμανε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ. Η ίδια κράτησε κλειστά τα χαρτιά της για το χρόνο που θα επιλέξει να αυξήσει τα επιτόκια αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «τα επιτόκια μπορεί να αυξηθούν από τις αρχές Ιουλίου (δηλαδή λίγο μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος ΑΡΡ) έως και αρκετούς μήνες μετά».
Όπως ανέφερε η επικεφαλής της ΕΚΤ, στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση του Δ.Δ., ο πόλεμος στην Ουκρανία επηρεάζει σοβαρά την οικονομία της ζώνης του ευρώ και έχει αυξήσει σημαντικά την αβεβαιότητα. Ο αντίκτυπος του πολέμου στην οικονομία θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της σύγκρουσης, από την επίδραση των τρεχουσών κυρώσεων και από πιθανά περαιτέρω μέτρα. Ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί σημαντικά και θα παραμείνει υψηλός τους επόμενους μήνες, κυρίως λόγω της απότομης αύξησης του ενεργειακού κόστους.
«Είμαστε πολύ προσεκτικοί στις τρέχουσες αβεβαιότητες και παρακολουθούμε στενά τα εισερχόμενα στοιχεία σε σχέση με τις επιπτώσεις τους στις μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σημειώνεται ότι η οικονομία της ζώνης του ευρώ αναπτύχθηκε κατά 0,3% το τελευταίο τρίμηνο του 2021. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι η ανάπτυξη παρέμεινε ασθενής κατά το πρώτο τρίμηνο του 2022, σε μεγάλο βαθμό λόγω των περιορισμών που σχετίζονται με την πανδημία.
Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι αρκετοί παράγοντες υποδηλώνουν επιβράδυνση της ανάπτυξης και την επόμενη περίοδο. Ο πόλεμος βαραίνει ήδη την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και των καταναλωτών, μεταξύ άλλων λόγω της αβεβαιότητας που φέρνει. Με τις τιμές τής ενέργειας και των εμπορευμάτων να αυξάνονται απότομα, τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος ζωής και οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος παραγωγής. Ο πόλεμος έχει δημιουργήσει πρόσθετες δυσκολίες στο εμπόριο, ενώ ένα νέο σύνολο μέτρων πανδημίας στην Ασία αυξάνει τα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ορισμένοι τομείς αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες στην προμήθεια των εισροών τους, γεγονός που διαταράσσει την παραγωγή.
Ωστόσο, υπάρχουν επίσης αντισταθμιστικοί παράγοντες που στηρίζουν τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη, όπως τα αντισταθμιστικά δημοσιονομικά μέτρα και η δυνατότητα των νοικοκυριών να αντλήσουν από τις οικονομίες που συσσώρευσαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Στο πλαίσιο αυτό η ΕΚΤ θεωρεί ότι η στήριξη της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής παραμένουν κρίσιμες. Επιπλέον, η επιτυχής υλοποίηση των επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών σχεδίων στο πλαίσιο του προγράμματος της ΕΕ Next Generation θα επιταχύνει την ενεργειακή και την πράσινη μετάβαση. Αυτό θα συμβάλει στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης και ανθεκτικότητας στη ζώνη του ευρώ.
Για την Ελλάδα, η κεντρική τράπεζα επαναλαμβάνει εξάλλου ότι οι επανεπενδύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος PEPP μπορούν ανά πάσα στιγμή να προσαρμοστούν με ευελιξία ως προς τον χρόνο, τις κατηγορίες στοιχείων ενεργητικού και τις χώρες. Η ευελιξία αυτή θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει την αγορά ομολόγων που εκδίδει η Ελληνική Δημοκρατία επιπλέον της αξίας των ομολόγων που επανεπενδύεται στη λήξη τους, προκειμένου να αποφευχθεί η διακοπή των αγορών στη συγκεκριμένη χώρα, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής προς την ελληνική οικονομία, ενώ αυτή εξακολουθεί να ανακάμπτει από τις επιπτώσεις της πανδημία.
Πληθωρισμός
Ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 7,5% τον Μάρτιο, από 5,9% τον Φεβρουάριο. Οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν μετά το ξέσπασμα του πολέμου και τώρα βρίσκονται 45% πάνω από το επίπεδό τους πριν από ένα χρόνο. Εξακολουθούν να αποτελούν την κύρια αιτία του υψηλού ποσοστού πληθωρισμού. Οι δείκτες που βασίζονται στην αγορά υποδηλώνουν ότι οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν υψηλές βραχυπρόθεσμα, αλλά στη συνέχεια θα μετριαστούν σε κάποιο βαθμό. Οι τιμές των τροφίμων έχουν επίσης αυξηθεί κατακόρυφα. Αυτό οφείλεται στο αυξημένο κόστος μεταφοράς και παραγωγής, ιδίως στην υψηλότερη τιμή των λιπασμάτων, τα οποία συνδέονται εν μέρει με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Νωρίτερα το Δ.Σ. της ΕΚΤ επαναβεβαίωσε την προγενέστερη απόφαση του οι καθαρές αγορές περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο του προγράμματος αγοράς ΑΡΡ να ολοκληρωθούν το τρίτο τρίμηνο.
