Την ώρα που μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία από την εισβολή της Ρωσίας, οι επιπτώσεις στο παγκόσμια εμπόριο φαίνεται ότι θα επεκταθούν και θα ενταθούν. Δεν είναι υπερβολή ότι ήδη με τις πολύ υψηλές τιμές ενέργειας η οικονομική ανάκαμψη και η ευημερία των πολιτών όλου του κόσμου, άλλων λιγότερο - άλλων περισσότερο απειλείται.
Φαίνεται όμως οι επιπτώσεις είναι αλυσιδωτές και θα επεκταθούν και σε άλλα αγαθά, επηρεάζοντας και άλλους τομείς.
Την Παρασκευή 4/3 το υπουργείο βιομηχανίας της Ρωσίας συνέστησε στους παραγωγούς λιπασμάτων να διακόψουν προσωρινά τις εξαγωγές τους, υποστηρίζοντας ότι οι ξένες εταιρείες κάνουν «σαμποτάζ» παρεμποδίζοντας τη μεταφορά αυτού του προϊόντος.
Να σημειωθεί πως η Ρωσία είναι ένας από τους κυριότερους παραγωγούς λιπασμάτων στον κόσμο και αυτή η απαγόρευση θα προκαλέσει αύξηση τιμών και ελλείψεις στην πρωτογενή παραγωγή, δηλαδή σστην παραγωγή αγροτικών προϊόντων.
«Επί του παρόντος, δημιουργείται μια κατάσταση όπου, λόγω του σαμποτάζ στις παραδόσεις από ορισμένες ξένες εταιρείες, οι αγρότες της Ευρώπης και άλλων χωρών δεν μπορούν να παραλάβουν τις ποσότητες λιπασμάτων» για τις οποίες έχουν υπογράψει συμβόλαια, ανέφερε το υπουργείο. Το υπουργείο διευκρίνισε ότι οι Ρώσοι αγρότες θα συνεχίσουν να λαμβάνουν τις ποσότητες που χρειάζονται.
Την ίδια ημέρα, η Ουγγαρία απαγόρευσε όλες τις εξαγωγές σιτηρών. Το μέτρο τέθηκε σε άμεση ισχύ, εξαιτίας των αυξήσεων των τιμών που προκλήθηκαν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Γεωργίας Ιστβάν Νάγκι στο τηλεοπτικό κανάλι RTL.
Τιμές ρεκόρ
Οι τιμές του σιταριού έχουν φτάσει σε υψηλά ρεκόρ λόγω των εντεινόμενων ανησυχιών για έλλειψη εφοδιασμού λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, αυξάνοντας το φάσμα του ραγδαίου πληθωρισμού των τροφίμων παγκοσμίως.
Η Ουκρανία και η Ρωσία αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% του παγκόσμιου εμπορεύσιμου σιταριού και εξακολουθούν σε εκκρεμότητα παραγγελίες προς παράδοση.
Το σιτάρι που είναι υπό διαπραγμάτευση αγαθό στο Χρηματιστήριο του Σικάγου, έχει εκτιναχθεί περισσότερο από 50% από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Οι τιμές ανέβηκαν έως και 13,40 δολάρια το μπουσέλ την Παρασκευή, ενώ το ευρωπαϊκό αλεσμένο σιτάρι στο Παρίσι έφτασε το ρεκόρ των 406 ευρώ ανά τόνο.
Ειδικοί στα τρόφιμα και τη γεωργία έχουν προειδοποιήσει για αυξανόμενη επισιτιστική ανασφάλεια σε φτωχότερες χώρες, πολλές από τις οποίες ήδη υποφέρουν από υψηλά επίπεδα πείνας λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού. Ο πληθωρισμός των τροφίμων αναμένεται επίσης να αυξηθεί. Τον Ιανουάριο, ο μέσος πληθωρισμός των τροφίμων σε όλο τον κόσμο έφτασε στο 7,8%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά ετών, σύμφωνα με το ΔΝΤ.
Οι μεγάλες αυξήσεις τιμών περιορίζουν ήδη την ικανότητα των χωρών εισαγωγής σιτηρών να αγοράζουν σιτάρι. Η Τουρκία, κορυφαίος αγοραστής ρωσικού σιταριού, αναγκάστηκε να μειώσει τον όγκο από τους αρχικούς της στόχους.
Η ζήτηση μετατοπίστηκε επίσης σε εναλλακτικά σιτηρά, οδηγώντας σε σημαντική άνοδο του καλαμποκιού τις τελευταίες ημέρες. Το καλαμπόκι που διακινείται στο Σικάγο έχει αυξηθεί σχεδόν 10% από τη ρωσική εισβολή και μετά.
Στην Ουκρανία οι εξαγωγές σιτηρών έχουν σταματήσει λόγω της έλλειψης μέσων μεταφοράς και του κλεισίματος των λιμανιών, ενώ οι πληρωμές στη Ρωσία έχουν γίνει πιο περίπλοκες λόγω των κυρώσεων που επιβλήθηκαν από τη Δύση. Οι κορυφαίοι έμποροι όμιλοι γεωργικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των Archer Daniels Midland και Bunge, που αγοράζουν και πωλούν δημητριακά σε όλο τον κόσμο, έχουν κλείσει τις δραστηριότητές τους στην Ουκρανία.
Τα λιπάσματα
Εκτός από τις τιμές των σιτηρών, οι αγρότες σε όλο τον κόσμο είναι πιθανό να αισθανθούν τον αντίκτυπο της αύξησης του κόστους καθώς η Ρωσία και η Λευκορωσία είναι οι κορυφαίοι παραγωγοί λιπασμάτων. Τόσο η ποτάσα όσο και το φωσφορικό άλας εξακολουθούν να είναι αρκετά μακριά από τις τιμές ρεκόρ που σημειώθηκαν το 2008, αλλά αυτό το ρεκόρ μπορεί κάλλιστα να δοκιμαστεί τις επόμενες εβδομάδες, υποστηρίζουν διεθνείς αναλυτές, μετά την απαγόρευση των εξαγωγών από τη Ρωσία.
