Υψηλόβαθμοι Τούρκοι αξιωματούχοι καταδίκασαν την Κυριακή, με τον εντονότερο τρόπο, αυτήν την κοινή δήλωση των 104 απόστρατων στρατιωτικών, οι οποίοι προειδοποιούν για την απειλή, που όπως υποστηρίζουν συνιστά το σχέδιο της «Διώρυγας της Κωνσταντινούπολης» για τη Συνθήκη του Μοντρέ, που εγγυάται την ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Βοσπόρου, σημειώνεται στο ίδιο δημοσίευμα.
Η έγκριση, τον περασμένο μήνα, του σχεδίου κατασκευής μιας πλωτής διώρυγας, παρόμοιας με εκείνη του Παναμά ή του Σουέζ, στάθηκε αφορμή να ξεκινήσει στην Τουρκία μια έντονη αντιπαράθεση για τη Συνθήκη του Μοντρέ.
Η «Διώρυγα της Κωνσταντινούπολης» είναι το πιο φιλόδοξο από τα σχέδια υποδομών του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (αεροδρόμια, γέφυρες, οδικοί άξονες και σήραγγες) τα τελευταία 18 χρόνια. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι με τη Διώρυγα αυτή η Κωνσταντινούπολη θα αποκτήσει έναν νέο «πόλο έλξης», ενώ θα χαλαρώσει και η πίεση στον Βόσπορο. Περισσότερα από 41.000 πλοία διέπλευσαν τα Στενά το 2018, σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές.
Όσοι αντιτίθενται στο σχέδιο υποστηρίζουν ότι, εκτός από τις επιπτώσεις που θα έχει στο περιβάλλον, το άνοιγμα αυτής της Διώρυγας θα υπονόμευε τη Συνθήκη του Μοντρέ, του 1936, η οποία εγγυάται την ελεύθερη διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Βοσπόρου και τα Δαρδανέλια, τόσο εν καιρώ ειρήνης όσο και εν καιρώ πολέμου.
Στην ανοιχτή επιστολή τους, οι 104 απόστρατοι ναύαρχοι δηλώνουν ότι είναι «ανησυχητικό» να ξεκινήσει μια συζήτηση για τη Συνθήκη του Μοντρέ, εκτιμώντας ότι η συμφωνία αυτή «προστατεύει κατά τον καλύτερο τρόπο τα τουρκικά συμφέροντα».
Η επιστολή προκάλεσε την έντονη αντίδραση στελεχών της κυβέρνησης, ενώ η εισαγγελία της Άγκυρας ξεκίνησε προκαταρκτική έρευνα.
«Όχι μόνο εκείνοι που την υπέγραψαν, αλλά και εκείνοι που τους ενθάρρυναν θα πρέπει να λογοδοτήσουν στη δικαιοσύνη», έγραψε στο Twitter ο Φαχρετίν Αλτούν, ο εκπρόσωπος επικοινωνίας του προέδρου Ερντογάν.
Ο Τούρκος πρόεδρος πρόκειται να συγκαλέσει το μεσημέρι της Δευτέρας σύσκεψη για να συζητήσει αυτό το θέμα, ανακοίνωσε η προεδρία.
Ο εκπρόσωπος της προεδρίας Ιμπραήμ Καλίν δήλωσε ότι αυτή η στάση των απόστρατων ναυάρχων «του θυμίζει την εποχή του πραξικοπήματος» του 2016. «Πρέπει να ξέρουν ότι το σεβαστό έθνος μας και οι εκπρόσωπό του δεν θα επιτρέψουν ποτέ αυτή τη νοοτροπία», πρόσθεσε στην ανάρτησή του στο Twitter.
Η επιστολή θεωρείται ως η σημαντικότερη παρέμβαση των στρατιωτικών στην πολιτική μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, για το οποίο η Άγκυρα κατηγορεί τον μουσουλμάνο ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, αναφέρεται στο ίδιο δημοσίευμα.
Ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, του αντιπολιτευόμενου Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (CHP), είναι επίσης σφοδρός πολέμιος του σχεδίου της Διώρυγας, για οικονομικούς και περιβαλλοντικούς λόγους. Το υπουργείο Εσωτερικών ξεκίνησε έρευνα σε βάρος του τον περασμένο Νοέμβριο, εξαιτίας αυτής της αντίθεσής του.
