Στόχος της πρόσκλησης είναι να βοηθήσει τις περιφέρειες να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες που προκύπτουν από την κρίση, να αναπτύξουν ανθεκτικότητα και να βασιστούν στον πράσινο και τον ψηφιακό μετασχηματισμό για την ανάκαμψη των τομέων που έχουν πληγεί περισσότερο, όπως η υγεία και ο τουρισμός.
Η κ. Ελίζα Φερέιρα, Επίτροπος Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, δήλωσε τα εξής: «Ύστερα από παρόμοιες προηγούμενες επιτυχείς πιλοτικές δράσεις για την τόνωση της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας σε περιφερειακό επίπεδο, η παρούσα πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα της ικανότητας και της προθυμίας της ΕΕ να στηρίξει τις τοπικές οικονομίες σε τόσο δύσκολους καιρούς. Η έμφαση στην υγεία, τον τουρισμό, τη βιωσιμότητα και την ψηφιοποίηση συμβαδίζει απολύτως με τις προτεραιότητες της Επιτροπής και με την αντίδραση που απαιτείται για να καταπολεμηθούν οι συνέπειες της κρίσης του κορονοϊού.»
Στο πλαίσιο της πρόσκλησης αυτής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχεύει στην εκδήλωση ενδιαφέροντος από διακρατικές εταιρικές σχέσεις περιφερειακών αρχών και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων —όπως πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, συνεργατικά σχήματα και ΜΜΕ—, οι οποίοι είναι πρόθυμοι να διαχειριστούν διαπεριφερειακές εταιρικές σχέσεις καινοτομίας με σκοπό να διευκολυνθεί η εμπορική εκμετάλλευση και η κλιμάκωση των διαπεριφερειακών έργων καινοτομίας, καθώς και η παροχή κινήτρων για επενδύσεις από τις επιχειρήσεις.
Η πρόσκληση θα στηρίξει διαπεριφερειακές εταιρικές σχέσεις σε τέσσερις θεματικούς τομείς. Πρώτον, η εταιρική σχέση για την ανάπτυξη της ιατρικής αξιακής αλυσίδας αφορά τη βελτίωση των ιατρικών προϊόντων ή συσκευών για την αντιμετώπιση του κορονοϊού σε οποιοδήποτε επίπεδο της αξιακής αλυσίδας, δηλ. από τον σχεδιασμό έως τη διανομή. Δεύτερον, η εταιρική σχέση για την ασφάλεια και τη διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων συνδέεται με το θέμα της κυκλικής οικονομίας στον τομέα της υγείας. Η τρίτη εταιρική σχέση αφορά έργα που ενθαρρύνουν τον βιώσιμο και ψηφιακό τουρισμό. Η τέταρτη εταιρική σχέση εστιάζεται στην ανάπτυξη τεχνολογιών υδρογόνου σε περιοχές υψηλής έντασης άνθρακα, για παράδειγμα μέσω της μετατροπής των υφιστάμενων αναθρακωρυχείων, μεταλλουργείων και των εγκαταστάσεων παραγωγής.
Επόμενα βήματα
Έως τα τέλη του 2021, κάθε επιλεγμένη εταιρική σχέση θα πρέπει να έχει καθορίσει ένα σύνολο δράσεων με τις οποίες να επιταχύνεται η καθιέρωση των καινοτομιών, η εμπορική εκμετάλλευση και η κλιμάκωση των διαπεριφερειακών επενδυτικών έργων. Οι επιλεγμένες εταιρικές σχέσεις θα πρέπει επίσης να έχουν αναλύσει τα οικονομικά και νομικά εμπόδια στην εμπορική εκμετάλλευση και την κλιμάκωση, και να έχουν αναπτύξει συνεργασία με άλλα προγράμματα και πρωτοβουλίες της ΕΕ. Επιπλέον, οι επιλεγμένες δράσεις θα πρέπει να συνεργάζονται με καθιερωμένες εταιρικές σχέσεις σε άλλους τομείς, οι οποίες καλύπτονται από τις τρεις θεματικές πλατφόρμες έξυπνης εξειδίκευσης.
Ιστορικό
Στις 18 Ιουλίου 2017 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την ανακοίνωση με τίτλο «Ενίσχυση της καινοτομίας στις περιφέρειες της Ευρώπης: στρατηγικές για μια ανθεκτική, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» [COM(2017)376 final]. Στο πλαίσιο αυτό, προτάθηκε η πιλοτική δράση για διαπεριφερειακά έργα καινοτομίας.
Ύστερα από την πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος που δημοσίευσε η Επιτροπή, επιλέχθηκαν οκτώ διαπεριφερειακές εταιρικές σχέσεις* στα τέλη του 2017, τον συντονισμό των οποίων ανέλαβε μία ή περισσότερες περιφέρειες. Στη συνέχεια προστέθηκε μία επιπλέον εταιρική σχέση με αντικείμενο τους συσσωρευτές.
Οι εννέα εταιρικές σχέσεις υποστηρίχθηκαν από ειδικές ομάδες της Επιτροπής, στις οποίες συμμετείχαν εμπειρογνώμονες από διάφορα θεματικά τμήματα. Οι εμπειρογνώμονες παρείχαν συμβουλές για το πώς να συνδυαστούν καλύτερα διάφορα ταμεία της ΕΕ για τη χρηματοδότηση καινοτόμων έργων και πώς να καταστεί το επιχειρηματικό και επενδυτικό σχέδιό τους ικανό να λάβει τραπεζική χρηματοδότηση.
Εκτός από αυτή την πρακτική στήριξη από την Επιτροπή, κάθε εταιρική σχέση μπόρεσε να επωφεληθεί από εξωτερική συμβουλευτική υπηρεσία αξίας έως και 100 000 ευρώ μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) για δραστηριότητες επίδειξης, κλιμάκωσης και εμπορικής εκμετάλλευσης.
Δεδομένης αυτής της θετικής εμπειρίας, η Επιτροπή αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την ίδια τακτική για να παροτρύνει τις περιφέρειες να συνενώσουν τις δυνάμεις τους ώστε να αντιμετωπίσουν την πανδημία του κορονοϊού.
Η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος θα είναι ανοικτή για 6 εβδομάδες, δηλ. έως τις 7 Σεπτεμβρίου 2020 (11 μ.μ. – ώρα Βρυξελλών). Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 400 000 ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης για την ανάπτυξη τεσσάρων θεματικών εταιρικών σχέσεων (έως και 100 000 ευρώ για κάθε εταιρική σχέση).
