Η χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών στις χώρες της Ε.Ε. επηρεάζει ήδη σημαντικά τον αγροτικό τομέα και η διάδοσή τους σηματοδοτείται από πλήθος δράσεων και οργανισμών που ασχολούνται συστηματικά με τη διαδικασία διείσδυσής τους στον γεωργικό χώρο. Ενδεικτικά αναφέρεται ο Οργανισμός EFITA (European Federation of Information Technology in Agriculture) που ασχολείται συστηματικά με την προσπάθεια αυτή, με σειρά επιστημονικών συνεδρίων και άλλων δράσεων.
Στην Ελλάδα, τα τελευταία 20 χρόνια, λειτουργεί η Ελληνική Εταιρία Πληροφορικής και Επικοινωνιών στη Γεωργία, τα Τρόφιμα και το Περιβάλλον (ΕΠΕΓΕ), η οποία αποτελεί αυτόνομο, μη πολιτικό και μη κερδοσκοπικό Οργανισμό, μέλος του EFITA, και δραστηριοποιείται στον αγροτικό χώρο, με σκοπό την προώθηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών για την καλύτερη πληροφόρηση του αγρότη και τον εκσυγχρονισμό της γεωργίας, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βελτίωση της ποιότητας των τροφίμων.
Η διάχυση της επιστημονικής γνώσης και η γρήγορη ενσωμάτωση καινοτόμων πρακτικών και μεθόδων στον αγροτικό τομέα παραγωγής περνάει αναγκαστικά μέσα από τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών μπορούν να διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο στην προώθηση της περιβαλλοντικής αειφορίας και της ολοκληρωμένης βιώσιμης αγροτικής ανάπτυξης, δρομολογώντας νέες απόψεις και καταστάσεις που αφορούν στο περιβάλλον, και προσφέροντας απρόσκοπτα γνώση και ελεύθερη επικοινωνία μεταξύ των ενδιαφερομένων.
Ο αγροτικός τομέας παρουσιάζει σημαντική υστέρηση αναφορικά με την αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών, γι’ αυτό και προβάλλεται πλέον ως αδήριτη ανάγκη η επαγγελματική κατάρτιση των απασχολουμένων στον αγροτικό τομέα, προκειμένου αυτοί να αναβαθμίσουν την τεχνογνωσία τους και να προσαρμοστούν στις ραγδαία συντελούμενες αλλαγές του οικονομικού και κοινωνικού περιβάλλοντος.
Σε μια εποχή ιδιαίτερα δύσκολη, με την κακή οικονομική συγκυρία παγκοσμίως, τις αρκετά συχνές διατροφικές κρίσεις, και τον αγροτικό κόσμο σε κρίση και κινητοποιήσεις, οι διάφορες εφαρμογές των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών μπορεί να αποτελέσουν πράγματι κινητήριο δύναμη στη διαδικασία ενθάρρυνσης της επιχειρηματικότητας και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας του αγροτικού τομέα παραγωγής. Η μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η χρήση της πληροφορικής και του αυτοματισμού στη γεωργική παραγωγή, καθώς και οι εφαρμογές ιχνηλασιμότητας σε δικτυακό σύστημα είναι στοιχεία σημαντικά για την εξέλιξη και την περαιτέρω μεγέθυνση του γεωργικού εισοδήματος και γενικότερα ολόκληρου του αγροτικού τομέα.
Στο πνεύμα αυτό, η Ελληνική Εταιρία Πληροφορικής και Επικοινωνιών στη Γεωργία, τα Τρόφιμα και το Περιβάλλον (ΕΠΕΓΕ), το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (ΜΑΙΧ) και το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας συνδιοργάνωσαν το 8th International Conference on Information and Communication Technologies in Agriculture, Food and Environment (HAICTA 2017), το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο του ΜΑΙΧ στα Χανιά, από 21 έως 24 Σεπτεμβρίου 2017, με τη συνεργασία και άλλων εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και Φορέων, ήτοι του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Πολυτεχνείου Κρήτης, του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Αλεξάνδρειου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Θεσσαλονίκης, του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Δυτ. Μακεδονίας, του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Κρήτης, του Ινστιτούτου Έρευνας και Τεχνολογίας Θεσσαλίας (ΙΕΤΕΘ-ΕΚΕΤΑ) και της Περιφέρειας Κρήτης-Περιφερειακή Ενότητα Χανίων.
Το Συνέδριο HAICTA αποτελεί τη σημαντικότερη επιστημονική εκδήλωση της ΕΠΕΓΕ (HAICTA - Hellenic Association of Information and Communication Technologies in Agriculture, Food and Environment) και διοργανώνεται κάθε 2 χρόνια, σε συνεργασία με ακαδημαϊκά ιδρύματα της χώρας και άλλους φορείς. Αποτελεί διεθνή συνάντηση, στην οποία Έλληνες και ξένοι επιστήμονες, ερευνητές και ειδικοί στις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών στoν αγροτικό χώρο παρουσιάζουν τις εργασίες τους και μοιράζονται τις εμπειρίες τους στον συγκεκριμένο τομέα, με κύριο στόχο την ενημέρωση των ενδιαφερομένων επιστημόνων, καθώς επίσης και των διαφόρων οργανισμών, αγροτικών οργανώσεων, συλλόγων, συνεταιρισμών και Mη Kυβερνητικών Oργανισμών (ΜΚΟ), σχετικά με τις δυνατότητες που παρέχει η εφαρμογή των καινοτόμων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών στα πλαίσια της βιώσιμης ανάπτυξης της γεωργίας και εν γένει του φυσικού περιβάλλοντος.
Στη φετινή διεθνή διοργάνωση του Συνεδρίου HAICTA 2017 της ΕΠΕΓΕ, συμμετείχαν συγγραφείς/ερευνητές και κριτές των εργασιών από 45 χώρες. Υποβλήθηκαν 124 επιστημονικές εργασίες από 303 συνολικά συγγραφείς/ερευνητές, εκ των οποίων οι 101 εργασίες κρίθηκαν αποδεκτές για παρουσίαση και δημοσίευση στα Πρακτικά του Συνεδρίου. Στην Επιστημονική Επιτροπή του Συνεδρίου που έκρινε τις υποβληθείσες εργασίες συμμετείχαν ενεργά 146 καταξιωμένοι επιστήμονες από τον διεθνή και τον ελληνικό χώρο (reviewers), με εφαρμοσμένο ερευνητικό έργο στις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Eπικοινωνιών στη γεωργία, τα τρόφιμα και το περιβάλλον, οι οποίοι υπέβαλλαν 247 κρίσεις (reviews). Το Συνέδριο HAICTA 2017 παρακολούθησαν περισσότεροι από 190 σύνεδροι, τόσο επιστήμονες που δραστηριοποιούνται στον τομέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών στον ευρύτερο αγροτικό χώρο, όσο και άλλοι φορείς, επαγγελματίες και φοιτητές.
Οι επιστημονικές εργασίες του Συνεδρίου παρουσιάσθηκαν σε δεκατέσσερις (16) παράλληλες συνεδρίες. Παράλληλα, σε ιδιαίτερη συνεδρία ολομέλειας παρουσιάστηκαν τα ερευνητικά αποτελέσματα νέων ερευνητών, κυρίως υποψηφίων διδακτόρων, με αποδεδειγμένο επιστημονικό ενδιαφέρον σε θέματα εφαρμογής των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών στη γεωργία, τα τρόφιμα και το περιβάλλον. Σε μία (1) ακόμη συνεδρία ολομέλειας πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις φορέων και επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο χώρο των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (JR TECHNOLOGIES, MARATHON DATA SYSTEMS, UTIPA, ΟΠΕΚΕΠΕ), με στόχο την κατά το δυνατόν ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ ερευνητών και εφαρμοστών της επιστημονικής πληροφορίας που παράγεται (Industry Event). Επιπλέον, λειτούργησε και 2ωρο εκπαιδευτικό σεμινάριο (Tutorial), απευθυνόμενο σε συνέδρους και ανοιχτό στους φοιτητές του ΜΑΙΧ, του Πολυτεχνείου Κρήτης, και άλλων Ιδρυμάτων.
Προσκεκλημένος κεντρικός ομιλητής στην επίσημη τελετή έναρξης του Συνεδρίου, την Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017, ήταν o Dr. Claus Aage Grøn Sørensen, Senior Scientist / Head of Research Unit / Faculty of Science and Technology / Dept. of Engineering, Aarhus University / Denmark, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «ICT Innovations and Smart Farming».
Προσκεκλημένος κεντρικός ομιλητής στη δεύτερη ημέρα του Συνεδρίου, το Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου 2017, ήταν ο Dr. Christopher Brewster, Senior Scientist at TNO / The Netherlands, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Uses of Blockchain Technology in the Agrifood System».
Το καλωσόρισμα των συνέδρων έγινε από τον Πρόεδρο του ΔΣ της ΕΠΕΓΕ και Συμπρόεδρο του Συνεδρίου HAICTA 2017 κ. Βαγή Σαμαθρακή, καθηγητή του Αλεξάνδρειου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Θεσσαλονίκης.
Ακόμη, στο συνέδριο απεύθυναν χαιρετισμό ο Διευθυντής του Μεσογειακού Αγρονομικού Ινστιτούτου Χανίων (ΜΑΙΧ) Δρ. Γεώργιος Μπαουράκης, η Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Πληροφορίας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας καθηγήτρια κα Μάρω Βλαχοπούλου, ο Πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης καθηγητής κ. Βασίλειος Διγαλάκης, ο Αντιπεριφερειάρχης Περιφερειακής Ενότητας Χανίων κ. Απόστολος Βουλγαράκης, ο Πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ κ. Σπύρος Μάμαλης και ο Σύμβουλος Διοίκησης του Επιμελητηρίου Χανίων κ. Ιωάννης Τρούλης.
Το κλείσιμο του Συνεδρίου συντόνισε ο Συμπρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του Συνεδρίου HAICTA 2017 κ. Μιχάλης Σαλαμπάσης, καθηγητής του Αλεξάνδρειου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Θεσσαλονίκης, o οποίος συνόψισε τα συμπεράσματα του Συνεδρίου HAICTA 2017 στα ακόλουθα:
- Στο Συνέδριο HAICTA 2017, υποβλήθηκε ένας σημαντικός αριθμός εργασιών (124) από 303 συγγραφείς. Από την ανάλυσή τους προκύπτει ότι, αρκετές εργασίες αφορούσαν στην ανάπτυξη & χρήση Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών και άλλες αφορούσαν σε καινοτομίες στον αγρο-διατροφικό τομέα.
- Παρόλα αυτά, λίγες από τις εργασίες που παρουσιάστηκαν αναφέρονταν σε ολοκληρωμένα συστήματα που ήδη εφαρμόζονται άμεσα & πρακτικά σε διάφορα προβλήματα της αγροτικής παραγωγής, στη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας κ.λπ.
- Η παραπάνω διαπίστωση αναδεικνύει ένα σημαντικό έλλειμμα στη διαδικασία μεταφοράς της γνώσης και της τεχνολογίας από τα πανεπιστήμια, τα ΤΕΙ και τα ερευνητικά κέντρα και της πρακτικής εφαρμογής τους στην αγροτική παραγωγή, θέμα που πρέπει να απασχολήσει σοβαρά τους εμπλεκόμενους φορείς.
- Η συμμετοχή νέων δυναμικών αγροτών στο Συνέδριο υπήρξε περιορισμένη, όπως περιορισμένη ήταν και η συμμετοχή εταιριών που παράγουν ή προωθούν Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών για τον γεωργικό τομέα.
Τα παραπάνω θέματα εντοπίστηκαν και συζητήθηκαν εκτενώς κατά το κλείσιμο του Συνεδρίου HAICTA 2017 και η ΕΠΕΓΕ, στα πλαίσια των καταστατικών στόχων της, αναλαμβάνει να προωθήσει δράσεις που θα στοχεύσουν στην υποβάθμιση των προβλημάτων αυτών και συνακόλουθα στη βελτίωση του οικονομικού αποτελέσματος που προκύπτει για τους αγρότες που χρησιμοποιούν Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών.
