Μια από τις πιο ηχηρές συλλογικές παρεμβάσεις της δημιουργικής βιομηχανίας απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στις ΗΠΑ. Πάνω από 700 δημιουργοί, ηθοποιοί, μουσικοί, συγγραφείς και songwriters λανσάρουν την καμπάνια Stealing Isn’t Innovation, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς τα μεγάλα tech brands: η εκπαίδευση AI με ξένο, προστατευμένο περιεχόμενο χωρίς άδεια δεν είναι καινοτομία. Είναι κλοπή.
Στη λίστα των υπογραφόντων συναντά κανείς ονόματα πρώτης γραμμής όπως οι Scarlett Johansson και Cate Blanchett, το συγκρότημα R.E.M., αλλά και συγγραφείς όπως ο Brad Meltzer. Ανάμεσα στους υποστηρικτές βρίσκονται επίσης ο Joseph Gordon-Levitt, ο δημιουργός του Breaking Bad Vince Gilligan και η τραγουδίστρια Cyndi Lauper.
Η καμπάνια οργανώνεται από το Human Artistry Campaign και στηρίζεται από βαριά θεσμικά ονόματα της αμερικανικής δημιουργικής οικονομίας, όπως το Writers Guild of America, η Recording Industry Association of America και το σωματείο ηθοποιών SAG-AFTRA, το οποίο είχε απεργήσει το 2023 με βασικό αίτημα, μεταξύ άλλων, τη ρύθμιση της χρήσης AI.
Στον πυρήνα της καμπάνιας βρίσκεται η κατηγορία ότι μεγάλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, πολλές με ισχυρή χρηματοδότηση από private equity, χρησιμοποιούν έργα Αμερικανών δημιουργών για την εκπαίδευση μοντέλων AI «χωρίς εξουσιοδότηση και χωρίς σεβασμό στο copyright». Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο της πρωτοβουλίας:«Η κλοπή του έργου μας δεν είναι πρόοδος. Δεν είναι καινοτομία. Είναι απλώς κλοπή».
Το αφήγημα δεν περιορίζεται μόνο στην ηθική διάσταση. Η καμπάνια κάνει λόγο για «massive rip off» που απειλεί θέσεις εργασίας, οικονομική ανάπτυξη και το λεγόμενο soft power των ΗΠΑ, το οποίο εδώ και δεκαετίες στηρίζεται στις δημιουργικές βιομηχανίες. «Η ανεξέλεγκτη χρήση έργων υπονομεύει τα κίνητρα για τη δημιουργία νέου περιεχομένου και απειλεί την ίδια τη βιωσιμότητα των δημιουργών», σημειώνεται.
Σε επίπεδο πρακτικής, το αίτημα είναι ξεκάθαρο: licensing. Να πληρώνεται το περιεχόμενο που χρησιμοποιείται. Κάποιες εταιρείες έχουν ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Η The Walt Disney Company έχει συνάψει συμφωνία με την OpenAI για περιορισμένη χρήση χαρακτήρων της, ενώ την ίδια στιγμή έχει στραφεί νομικά κατά της Google για μη εξουσιοδοτημένη χρήση έργων.
Η καμπάνια «Stealing Isn’t Innovation» θα “τρέξει” έντονα σε social media, αλλά και με ολοσέλιδες καταχωρίσεις, αξιοποιώντας πλήρως τα εργαλεία της σύγχρονης επικοινωνίας. Την πρωτοβουλία στηρίζει ενεργά και η The New York Times, με τον εκδότη A.G. Sulzberger να δηλώνει ότι πρόκειται για «μάχη απέναντι στη συστηματική κλοπή δημιουργικού έργου από εταιρείες AI».
Για τον χώρο της διαφήμισης και της επικοινωνίας, το μήνυμα είναι διπλό: αφενός, η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να λειτουργεί χωρίς κανόνες. Αφετέρου, το copyright επιστρέφει δυναμικά στο κέντρο της συζήτησης, όχι ως εμπόδιο, αλλά ως προϋπόθεση βιώσιμης και δίκαιης καινοτομίας.
