Της Δήμητρας Μανιφάβα
Μερίδιο από μια «πίτα» που αποτιμάται σε 12,7 δισ. ευρώ διεκδικούν τα σούπερ μάρκετ, πίτα στην οποία κυριαρχούν σήμερα τα μεμονωμένα, εξειδικευμένα καταστήματα τροφίμων. Με την ύφεση να συνεχίζει να χαρακτηρίζει την ελληνική οικονομία, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την καταναλωτική ζήτηση, η περαιτέρω διείσδυση των σούπερ μάρκετ σε δραστηριότητες όπως η εστίαση (μέσω των έτοιμων γευμάτων), η πώληση άρτου, κρέατος, συμπληρωμάτων διατροφής, αποτελεί αν μη τι άλλο ενδεδειγμένη λύση για την ενίσχυση του τζίρου τους που συνολικά το 2016 υπολογίζεται ότι διαμορφώθηκε σε 11 δισ. ευρώ.
Στην ουσία πρόκειται για μία μορφή συγκέντρωσης που ήδη έχει ξεκινήσει από την αρχή της οικονομικής κρίσης, ενώ η αγορά συμφωνεί ότι θα συνεχισθεί και η πιο κλασική μορφή συγκέντρωσης, αυτή που θα προέλθει μέσω της εξαγοράς και απορρόφησης - συγχώνευσης ομοειδών επιχειρήσεων, κυρίως μικρών και μικρομεσαίων από τις μεγαλύτερες.
Σύμφωνα, λοιπόν, με έρευνα που διενεργεί το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Ειδών (ΙΕΛΚΑ) και παρουσίασε χθες στο συνέδριο «CEO Forum 2017: Στρατηγικές ανάπτυξης σε αβέβαιους καιρούς» ο καθηγητής κ. Γ. Δουκίδης, σήμερα οι καταναλωτές αγοράζουν έτοιμο από τα σούπερ μάρκετ ένα στα επτά κύρια γεύματα της εβδομάδας, κάτι που σημαίνει ότι υπάρχει περιθώριο ανάπτυξης. Σε ό,τι αφορά ήδη ορισμένες κατηγορίες τα σούπερ μάρκετ κατέχουν αρκετά μεγάλο μερίδιο: 41% στην περίπτωση των έτοιμων κατεψυγμένων γευμάτων, 37% στην κατηγορία των έτοιμων κρύων γευμάτων (σαλάτες, σάντουιτς κ.α.), 12% σε τυρόπιτες, κρουασάν, κουλούρια. Συνολικά η αγορά της εστίασης και δη των έτοιμων γευμάτων υπολογίζεται σε περίπου 5,6 δισ. ευρώ.
Σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης παρουσιάζεται για τα σούπερ μάρκετ και στις κατηγορίες της πώλησης άρτου και αρτοσκευασμάτων και κρέατος. Ήδη έχουν αναπτύξει δραστηριότητα σε αυτές και μάλιστα με αυξητικές τάσεις, μετά την άρση αρκετών περιορισμών ειδικά σε ό,τι αφορά το λεγόμενο bake off (ολοκλήρωση έψησης κατεψυγμένης ζύμης εντός των σούπερ μάρκετ). Ωστόσο, τα μερίδια του κλάδου έναντι των παραδοσιακών κρεοπωλείων παραμένουν σχετικά χαμηλά. Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ το 49% των καταναλωτών αγοράζει κρέας από το κρεοπωλείο, ενώ από το σούπερ μάρκετ το 36%. Επιπλέον, φρέσκο ψωμί από το σούπερ μάρκετ αγοράζει μόλις ένας στους έξι καταναλωτές, ενώ αντιθέτως είναι εξαιρετικά υψηλά τα μερίδια του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων σε άλλα προϊόντα αρτοποιίας, όπως στο ψωμί τοστ (88%), πίτες (32%), παξιμάδια φρυγανιές (75%), κουλούρια (38%).
Για να αντιληφθεί κάποιος το γεγονός ότι ήδη έχει ήδη αυτή η μορφή συγκέντρωσης θα θυμίσουμε τα στοιχεία της IRI: από 6.394 μεμονωμένα καταστήματα τροφίμων το 2010, το 2015 είχαν μειωθεί σε 4.723, κάμψη δηλαδή της τάξης του 26%.
Την ίδια ώρα αναμένεται να συνεχισθεί η συγκέντρωση με την κλασική έννοια με τον κ. Αριστοτέλη Παντελιάδη, επικεφαλής της Metro ΑΕΒΕ, να υποστηρίζει από το βήμα του ίδιου συνεδρίου: «Μες στα επόμενα τρία χρόνια οι μικρές και οι μικρομεσαίες αλυσίδες θα εξακολουθήσουν να βρίσκονται υπό πίεση. Κάποιες θα πωληθούν, κάποιες θα κλείσουν». Ο ίδιος μάλιστα σε ερώτηση για το εάν η Metro θα συνεχίσει να συμμετέχει στη διαδικασία συγκέντρωσης στον κλάδο, εάν δηλαδή θα προχωρήσει σε κάποια νέα εξαγορά μετά από αυτή που ολοκληρώθηκε το 2016 και αφορούσε τις εν Ελλάδι δραστηριότητες της «Βερόπουλος» απάντησε: «Κανείς δεν πρέπει να κλείνει τα μάτια σε αυτή τη διαδικασία συγκέντρωσης. Είμαστε ανοιχτοί, αλλά δύσκολοι και επιλεκτικοί».
