Την πραγματική εικόνα που βιώνουν σήμερα οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις της χώρας καταγράφει η νέα έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας (ΒΕΑ), η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την KPMG και παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της ετήσιας συνάντησης Τύπου του Επιμελητηρίου.
Στην έρευνα συμμετείχαν 382 επιχειρήσεις από εννέα βασικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, παρέχοντας πολύτιμα στοιχεία για τις προκλήσεις, τις ανάγκες και τις προσδοκίες τους από την Πολιτεία και το Επιμελητήριο.
Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια αγορά που εξακολουθεί να λειτουργεί υπό συνθήκες έντονης πίεσης, παρά τη βελτίωση βασικών οικονομικών δεικτών. Το αυξημένο λειτουργικό κόστος, η φορολογική επιβάρυνση, η γραφειοκρατία, η δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδότηση και η έλλειψη κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού συνθέτουν ένα περιβάλλον που περιορίζει την ανταγωνιστικότητα και τις αναπτυξιακές δυνατότητες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Η έρευνα αναδεικνύει ως κορυφαία πρόκληση το αυξημένο κόστος λειτουργίας. Το 65% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η αύξηση των τιμών στις πρώτες ύλες αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα επιβάρυνσης, ενώ το 51% αναφέρει το ενεργειακό κόστος ως βασική πηγή πίεσης.
Παράλληλα:
• Το 69% καταγράφει σημαντική αύξηση του κόστους πρώτων υλών την τελευταία διετία.
• Το 65% θεωρεί ότι το ενεργειακό κόστος επηρεάζει καθοριστικά τη βιωσιμότητα της επιχείρησής του.
• Το 54% δηλώνει ότι έχει αναγκαστεί να περιορίσει την παραγωγή ή τη λειτουργία της επιχείρησής του λόγω της ενεργειακής επιβάρυνσης.
• Το 71% αναφέρει ότι αδυνατεί να μετακυλήσει τις αυξήσεις του κόστους στον τελικό καταναλωτή, γεγονός που οδηγεί σε συνεχή συμπίεση των περιθωρίων κέρδους.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η ακρίβεια και οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα ανησυχίας για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα. Ιδιαίτερα έντονο εμφανίζεται και το πρόβλημα της γραφειοκρατίας και των διοικητικών βαρών.
Το 74% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η γραφειοκρατία επηρεάζει σημαντικά ή πολύ σημαντικά την καθημερινή λειτουργία τους.
Επιπλέον:
• Το 34% αφιερώνει περισσότερες από δέκα ώρες κάθε μήνα για την εκπλήρωση διοικητικών και κανονιστικών υποχρεώσεων.
• Μόλις το 13% αξιολογεί ως ιδιαίτερα αποτελεσματικές τις βασικές ψηφιακές πλατφόρμες του Δημοσίου.
Τα μέλη του ΒΕΑ αναδεικνύουν ως βασικές πηγές επιβάρυνσης τις υποχρεώσεις που συνδέονται με τα συστήματα myDATA, ΕΡΓΑΝΗ και τις λοιπές ψηφιακές διαδικασίες συμμόρφωσης, ενώ ζητούν απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης και περιορισμό του διοικητικού κόστους.
Σημαντικά εμπόδια καταγράφονται και στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Το 77% των επιχειρήσεων θεωρεί δύσκολη την πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία και τραπεζικό δανεισμό.
Παράλληλα:
• Το 62% αναζήτησε τραπεζική χρηματοδότηση τα τελευταία δύο χρόνια.
• Από αυτούς, το 27% είδε το αίτημά του να απορρίπτεται.
• Οι κυριότεροι λόγοι που αναφέρονται είναι τα υψηλά επιτόκια, τα αυστηρά πιστοδοτικά κριτήρια και οι χρονοβόρες διαδικασίες έγκρισης.
Οι επιχειρήσεις ζητούν ευκολότερη πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση, καλύτερη ενημέρωση για προγράμματα ενίσχυσης και επιδοτήσεις, καθώς και τη δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων προσαρμοσμένων στις ανάγκες των μικρών επιχειρήσεων.
Ένα ακόμη κρίσιμο εύρημα της έρευνας αφορά το ανθρώπινο δυναμικό.
Το 74% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι αντιμετωπίζει έλλειψη κατάλληλου προσωπικού.
Επιπλέον:
• Το 62% αναφέρει ότι η έλλειψη προσωπικού επηρεάζει την παραγωγική δυνατότητα και την ανάπτυξη της επιχείρησης.
• Το 79% έχει αναγκαστεί να περιορίσει δραστηριότητες λόγω δυσκολίας εύρεσης εργαζομένων.
• Για το 51% το πρόβλημα συνδέεται με τη χαμηλή διαθεσιμότητα προσωπικού.
• Για το 30% με την έλλειψη εξειδικευμένων δεξιοτήτων.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για ισχυρότερη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, προγράμματα κατάρτισης και επανεκπαίδευσης, καθώς και πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν την προσέλκυση νέων στα τεχνικά επαγγέλματα.
Η έρευνα καταγράφει επίσης τις προσδοκίες των επιχειρήσεων από το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας.
Τα μέλη ζητούν:
• Ισχυρότερη εκπροσώπηση απέναντι στην Πολιτεία.
• Πιο ενεργές παρεμβάσεις σε ζητήματα φορολογίας, ασφαλιστικών εισφορών και κανονιστικού πλαισίου.
• Μεγαλύτερη παρουσία του Επιμελητηρίου στον δημόσιο διάλογο.
• Συμβουλευτική υποστήριξη σε θέματα φορολογίας, εργασιακών σχέσεων, αδειοδοτήσεων και κανονιστικής συμμόρφωσης.
• Πιο στοχευμένη ενημέρωση για χρηματοδοτικά εργαλεία και επενδυτικά προγράμματα.
• Σύγχρονα προγράμματα κατάρτισης με έμφαση στις ψηφιακές δεξιότητες και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
• Περισσότερες δράσεις εξωστρέφειας, διεθνούς δικτύωσης και επιχειρηματικών συνεργασιών.
• Καλύτερη και συχνότερη ενημέρωση για τις υπηρεσίες και τις πρωτοβουλίες του Επιμελητηρίου.
Σε δήλωσή του ο Πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας κ. Κωνσταντίνος Δαμίγος τόνισε:
«Η έρευνα αυτή αποτελεί μία καθαρή και αδιαμφισβήτητη αποτύπωση της πραγματικότητας που βιώνουν σήμερα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Το αυξημένο κόστος λειτουργίας, η φορολογική επιβάρυνση, η γραφειοκρατία, η δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού συνιστούν τα μεγαλύτερα εμπόδια για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
Τα στοιχεία της έρευνας στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς όλους τους αρμόδιους φορείς. Οι επιχειρήσεις δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση. Ζητούν συνθήκες που θα τους επιτρέψουν να λειτουργήσουν, να επενδύσουν, να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και να παραμείνουν ανταγωνιστικές.
Ζητούν λιγότερη γραφειοκρατία, δικαιότερη φορολογία, ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, αποτελεσματικότερη στήριξη στην αντιμετώπιση της έλλειψης προσωπικού και ένα σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον.
Το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας θα συνεχίσει να αποτελεί τη δυνατή φωνή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Θα αξιοποιήσει τα ευρήματα της έρευνας για να ενισχύσει τις παρεμβάσεις του προς την Πολιτεία, διεκδικώντας συγκεκριμένες λύσεις για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η πραγματική οικονομία.
Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Η στήριξή τους δεν είναι μόνο ζήτημα οικονομικής πολιτικής. Είναι ζήτημα ανάπτυξης, απασχόλησης και κοινωνικής συνοχής».
Το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας θα αξιοποιήσει τα αποτελέσματα της έρευνας για τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου προτάσεων προς την Πολιτεία, με στόχο τη μείωση του κόστους λειτουργίας, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, τη διεύρυνση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, την ενίσχυση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και τη δημιουργία νέων ευκαιριών ανάπτυξης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
