Από τους Ευρωπαίους οινοπαραγωγούς μέχρι τις εταιρείες χημικών προϊόντων και ποτοποιούς στην Ευρώπη, η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει μεγάλο μέρος των δασμών του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έρχεται ως μια απρόσμενη, δυσάρεστη ανατροπή. Και μια ακόμη πιο αβέβαιη προοπτική στο εμπόριο.
Σε μια απόφαση με επιρροές στην παγκόσμια οικονομία, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε χθες Παρασκευή ότι ένα μεγάλο μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο είναι παράνομοι, καταρρίπτοντας έναν βασικό πυλώνα του οικονομικού του προγράμματος. Η ετυμηγορία του Δικαστηρίου ουσιαστικά ακυρώνει τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς, οι οποίοι είχαν επιβληθεί σε σχεδόν όλα τα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η απόφαση δεν επηρεάζει τους δασμούς που επιβάλλονται σε ορισμένους τομείς – όπως τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας και το αλουμίνιο ή τα φαρμακευτικά προϊόντα.
Αλλά ενώ πολλές επιχειρήσεις επευφημούσαν μετά από χρονοβόρες νομικές μάχες κατά των δασμών, ευρωπαϊκοί εμπορικoί όμιλοι, εταιρείες και αναλυτές εκφράζουν ανησυχίες ότι η απόφαση της Παρασκευής μπορεί να κάνει τις εμπορικές σχέσεις ακόμη πιο χαοτικές μετά από εμπορικές συμφωνίες που με τεράστιο κόπο επιτεύχθηκαν πέρυσι.
«Αυτή η απόφαση... κινδυνεύει να λειτουργήσει ως μπούμερανγκ, προκαλώντας περαιτέρω αβεβαιότητα και πάγωμα παραγγελιών, ενώ φορείς εκμετάλλευσης περιμένουν ένα σαφέστερο κανονιστικό πλαίσιο», δήλωσε ο Πάολο Καστελέτι, γενικός γραμματέας του ιταλικού συνδέσμου οινοπαραγωγών UIV.
Οι ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη αγορά για τα ιταλικά κρασιά με περίπου 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ σε εξαγωγές το 2024, που αποτελούν σχεδόν το ένα τέταρτο των συνολικών αποστολών κρασιού της Ιταλίας παγκοσμίως.
Πολλές εταιρείες προειδοποιούν ότι ο Τραμπ πιθανότατα θα αναζητήσει άλλους τρόπους για να επιβάλει παρόμοιους δασμούς, μειώνοντας το όφελος των χαμηλότερων εισφορών, ενώ η κίνηση αυτή θα μπορούσε να πυροδοτήσει εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και των μεγαλύτερων εμπορικών εταίρων.
Αποζημιώσεις θα είναι επίσης δύσκολο να γίνουν.
Αντιδρώντας στην απόφαση, ο Τραμπ ανακοίνωσε νέους παγκόσμιους δασμούς 10% για μια αρχική περίοδο 150 ημερών και όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους αν η Ουάσινγκτον θα πρέπει να επιστρέψει τα χρήματα που έλαβε εντός του 2025 από τους δασμούς, απάντησε ότι δεν είναι σαφές εάν θα υπάρξουν αποζημιώσεις και ότι «η κατάληξη θα είναι ότι θα βρισκόμαστε στα δικαστήρια για την επόμενη πενταετία».
«Νέος γύρος αβεβαιότητας»
Ο Στιβ Οβάρα, πρόεδρος της Ομάδας Πρακτικής Διεθνούς Εμποριού στην δικηγορική εταιρεία King & Spalding, δήλωσε ότι επιχειρήσεις που συμβουλεύει η εταιρεία του, από μεγάλους κατασκευαστές των ΗΠΑ έως ομίλους καταναλωτικών ή τεχνολογικών προϊόντων, αναμένουν κατά βάση ότι οποιαδήποτε ανακούφιση από τους δασμούς θα είναι βραχύβια.
«Το σημαντικότερο ζήτημα που θα αντιμετωπίσουν όλοι τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα είναι κάποια επιπλέον αβεβαιότητα», σημείωσε ο Οβάρα.
Ο Βόλφγκανγκ Γκρόσε Εντρουπ, διευθύνων σύμβουλος του γερμανικού λόμπι χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων VCI, το οποίο εκπροσωπεί εταιρείες όπως η BASF, η Bayer και η Evonik, συμφωνεί. «Για τις εταιρείες μας, αυτή δεν είναι η αρχή μιας φάσης σταθερότητας, αλλά ένας νέος γύρος αβεβαιότητας. Όποιος πιστεύει ότι αυτό σημαίνει ότι η δασμολογική σύγκρουση τελείωσε, κάνει λάθος», είπε. «Νέοι δασμοί βασισμένοι σε διαφορετική νομική βάση είναι πιθανοί ανά πάσα στιγμή».
Ο Πίτερ Σάντ, επικεφαλής αναλυτής στην πλατφόρμα τιμολόγησης εμπορευματικών μεταφορών Xeneta, δήλωσε ότι ο πολιτικός κίνδυνος παραμένει για μεταφορείς, με τάσεις για μείωση κινδύνου στις αλυσίδες εφοδιασμού να είναι μια «μη αναστρέψιμη τάση».
«Η ζημιά στις αλυσίδες εφοδιασμού πολλών μεταφορέων έχει σε μεγάλο βαθμό γίνει και πιθανότατα δεν θα αποκατασταθεί», είπε.
Καμία «μαγική λύση» για απαλλαγή από τους δασμούς
Η γαλλική ένωση καλλυντικών FEBEA, η οποία έχει ως μέλη εταιρείες όπως η L'Oreal, δήλωσε «πολύ επιφυλακτική» σχετικά με την απόφαση του αμερικανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου, τονίζοντας ότι θα παρακολουθεί πώς θα αντιδράσει η κυβέρνηση των ΗΠΑ, όπως με επιβολή πιθανών νέων δασμών.
«Είμαστε όλοι συνηθισμένοι στις ανατροπές και στα στριφογυρίσματα σε αυτό το θέμα των τελωνειακών δασμών», δήλωσε ο γενικός γραμματέας της FEBEA, Εμανουέλ Γκισάρ.
Ο Μασιμιλιάνο Τζιανσάντι, πρόεδρος της ιταλικής ένωσης αγροτών Confagricoltura, δήλωσε ότι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ «καταργεί ολόκληρη τη νομική βάση» για τους δασμούς του Τραμπ, αλλά προειδοποίησε ότι περιπλέκει τα πράγματα για εξαγωγείς ακριβώς τη στιγμή που προσαρμόζονταν στους αμερικανικούς δασμούς .
«Όλα αυτά δημιουργούν έντονη αστάθεια σε μια περίοδο που χρειαζόμαστε βεβαιότητα και έχουμε ξεκινήσει μια διαδικασία μαζί με τους Αμερικανούς εισαγωγείς μας», είπε.
Στην Ιρλανδία, οι εξαγωγείς ουίσκι περιμένουν να δουν τι θα συμβεί στη συνέχεια πριν αναλάβουν δράση, δήλωσε ο Όιν Ο΄Κάταν, διευθυντής της Ιρλανδικής Ένωσης Ουίσκι, προσθέτοντας ότι οι πολιτικές διαπραγματεύσεις και η αποκλιμάκωση είναι πιο πιθανό να επιλύσουν τις δασμολογικές προκλήσεις.
«Αυτή δεν είναι μια μαγική λύση για να απαλλαγούμε από τους δασμούς», είπε. «Αυτή είναι απλώς μια ακόμη περιπλοκή, είναι μια ακόμη ανατροπή στην ιστορία».
