Οι κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες (CRMs, SRMs) στις οποίες περιλαμβάνονται το αλουμίνιο και ο χαλκός, βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο του παγκόσμιου ανταγωνισμού λόγω της σημασίας τους για τομείς νευραλγικής σημασίας της σύγχρονης οικονομίας, όπως η ηλεκτροκίνηση, οι ψηφιακές τεχνολογίες, η προηγμένη τεχνολογία στη μεταποίηση, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειες, η αμυντική βιομηχανία, οι υποδομές.
Ειδικότερα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η διασφάλιση αξιόπιστης πρόσβασης σε κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της οικονομίας της. Στην άτυπη Σύνοδο κορυφής της 12ης Φεβρουαρίου 2026, οι ηγέτες της ΕΕ έδωσαν έμφαση στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού αλλά και στην καλύτερη αξιοποίηση των δευτερογενών κρίσιμων πρώτων υλών (σκραπ / scrap) ως βασική παράμετρο μείωσης των εξαρτήσεων από τρίτες χώρες και επίτευξης των στόχων της κυκλικής οικονομίας.
Η Elvalhalcor, κορυφαίος βιομηχανικός παραγωγός στον κλάδο του χαλκού και αλουμινίου διεθνώς και από τις μεγαλύτερες εξαγωγικές εταιρείες στη χώρα μας, παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάδειξη και την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που μέχρι πρότινος περνούσε «κάτω από τα ραντάρ»: τη μαζική και ολοένα αυξανόμενη διαρροή σκραπ αλουμινίου και χαλκού εκτός Ε.Ε., υπονομεύοντας την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής και ελληνικής μεταποίησης αλλά και τον στόχο στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
Η Elval, τομέας έλασης αλουμινίου της Elvalhalcor συνέβαλε ενεργά στη διαμόρφωση του κειμένου θέσης (position paper) της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αλουμινίου (Ιανουάριος 2026) που καλεί τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα «να υιοθετήσουν τάχιστα αποτελεσματικά εμπορικά μέτρα για να σταματήσει η διαρροή σκραπ αλουμινίου εκτός Ε.Ε.», συμμετείχε στη σχετική διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και παράλληλα απευθύνθηκε, μέσω της Ελληνικής Ένωσης Αλουμινίου, στις ελληνικές αρχές για να υποστηρίξουν την όλη προσπάθεια.
Σημειώνεται δε ότι με την ανακύκλωση αλουμινίου όσο και χαλκού εξοικονομείται ενέργεια 95%-85% σε σχέση με την ενέργεια που απαιτείται για την παραγωγή πρωτογενούς αλουμινίου και χαλκού. Ωστόσο, οι διαρροές ευρωπαϊκού σκραπ μέσω εξαγωγών αυξάνονται θεαματικά, πλέον όχι μόνον σε ασιατικές χώρες αλλά και προς τις ΗΠΑ, συνεπεία της εφαρμογής δασμού 50% του άρθρου 232 και χωρίς την ταχεία λήψη μέτρων αναμένεται να τετραπλασιαστούν, έως το 2030, από τα σημερινά επίπεδα.
Αντίστοιχα χαρακτηριστικά έχει και το πρόβλημα της διαρροής σκραπ χαλκού, με τη Halcor, τον τομέα διέλασης χαλκού και κραμάτων της Elvalhalcor να ηγείται των προσπαθειών ανάδειξης και αντιμετώπισης του προβλήματος ήδη από τις αρχές του 2025. Mε πρωτοβουλία της Halcor συντονίστηκαν ομοειδείς ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, που από κοινού συνέταξαν κείμενο θέσεων το οποίο εκφράζει τη συντριπτική πλειοψηφία των εταιρειών που συμμετέχουν στην εφοδιαστική αλυσίδα χαλκού, με στοιχεία και προτάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Το κείμενο υποβλήθηκε σε δύο φάσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην αρχική του μορφή και αργότερα εμπλουτισμένο ενώ διαβιβάστηκε και στις ελληνικές αρχές. Αποτέλεσμα των προσπαθειών αυτών ήταν η ευαισθητοποίηση των ευρωπαϊκών θεσμικών Οργάνων, με κορυφαίας σημασίας την αναφορά σε δυνητικά εμπορικά μέτρα προστασίας του σκραπ χαλκού στο RESource EU Σχέδιο Δράσης (Δεκέμβριος 2025). Το κείμενο θέσεων για το σκραπ χαλκού, μεταξύ άλλων προτείνει:
Προσωρινό και στοχευμένο περιορισμό εξαγωγών σκραπ χαλκού ώστε να διασφαλιστεί η επάρκεια για τις ευρωπαϊκές παραγωγικές μονάδες, επιβολή δασμού εξαγωγής σε χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά ή κοινωνικά πρότυπα, εναρμόνιση και αυστηροποίηση των κανόνων End-of-Waste και εφαρμογή της αρχής της αμοιβαιότητας, όπως προβλέπει και η Έκθεση Ντράγκι.
Στα απτά θετικά αποτελέσματα αυτής της πρωτοβουλίας συγκαταλέγεται και η πρόσφατη (αρχές 2026) απόφαση της «European Metals» να συγκροτήσει μια υπο-Επιτροπή για το σκραπ χαλκού, που θα αναλάβει τη σύνταξη ενός αναθεωρημένου position paper για το θέμα.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα έχει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα. Ο εγχώριος κλάδος μεταποίησης χαλκού και αλουμινίου συγκαταλέγεται στους δυναμικότερους εξαγωγικούς κλάδους της χώρας. Με προϊόντα υψηλής τεχνογνωσίας και προστιθέμενης αξίας, ο κλάδος βρίσκεται σταθερά στην πρώτη δεκάδα των πιο εξαγώγιμων προϊόντων της Ελλάδας, αντανακλώντας όχι μόνο εξωστρέφεια αλλά και βαθιά παραγωγική εξειδίκευση και γνώση. Η χώρα μας μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και την αυτονομία της Ε.Ε. σε κρίσιμες πρώτες ύλες.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο ρόλος της Elvalhalcor είναι καθοριστικός. Η εταιρεία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός σωλήνων χαλκού στην ΕΜΕΑ και η δεύτερη μεγαλύτερη βιομηχανία έλασης αλουμινίου σε δυναμικότητα θερμής έλασης στην Ευρώπη – ένας πραγματικός «βιομηχανικός πρεσβευτής» της χώρας σε ένα άκρως ανταγωνιστικό διεθνές πεδίο. Ενδεικτικά οι εξαγωγές της Elvalhalcor το 2024 άγγιξαν το 71% της αξίας των ελληνικών εξαγωγών των πολύτιμων και μη σιδηρούχων μετάλλων.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ (2024), η συνολική επίδραση της Elvalhalcor στην ελληνική οικονομία ανέρχεται σε 1,04 δισ. ευρώ, ενώ συμβάλλει 388 εκατ. ευρώ στα δημόσια έσοδα, δημιουργεί 714 εκατ. ευρώ κοινωνικό προϊόν, και στηρίζει περίπου 18.000 θέσεις εργασίας, άμεσα και έμμεσα. Για έναν κλάδο αυτού του μεγέθους, η επάρκεια σκραπ αλουμινίου και χαλκού δεν είναι μια τεχνική παράμετρος, είναι ζήτημα παραγωγικής συνέχειας, εξωστρέφειας, ανταγωνιστικότητας και βιομηχανικής ασφάλειας.
