Ως Ενιαίο Αμπελουργικό Διαμέρισμα (ΕΑΔ) καθορίζεται πλέον το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, μετά από απόφαση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που δημοσιεύθηκε στη Εφημερίδα της Κυβέρνησης
Όπως τονίζεται στόχος είναι η ευρύτερη διάδοση και αξιοποίηση των εγχώριων οινοποιήσιμων και σταφιδοποιήσιμων ποικιλιών.
Συγκεκριμένα, με το νέο κανονιστικό πλαίσιο, σε όλη τη χώρα μπορούν να καλλιεργούνται ελεύθερα οι ελληνικές ποικιλίες που είναι καταχωρισμένες στον Εθνικό Κατάλογο, εξαιρουμένων μόνο των Κυκλάδων και των ποικιλιών Κορινθιακή Ν και Σουλτανίνα Β, που εξακολουθούν να επιτρέπονται αποκλειστικά στις περιοχές όπου παραδοσιακά καλλιεργούνται.
Αντίθετα, για τις ξενικές ποικιλίες δεν επέρχεται αλλαγή, καθώς συνεχίζουν να ταξινομούνται ανά Περιφερειακή Ενότητα, όπως προβλεπόταν στην προηγούμενη υπουργική απόφαση.
Η απόφαση του ΥΠΑΑΤ προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις για την προστασία των περιοχών παραγωγής οίνων ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) και ΠΓΕ (Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη). Συγκεκριμένα, αναγνωρισμένες Ομάδες Παραγωγών ή, ελλείψει αυτών, η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου και Οίνου (ΕΔΟΑΟ), μπορούν να αιτηθούν εξαιρέσεις από την ελεύθερη φύτευση, προκειμένου να προστατευτεί η φήμη και η ταυτότητα των συγκεκριμένων περιοχών.
Σύμφωνα με την Κεντρική Συνεταιριστική Ενωση Αμπελοοινικών Προιόντων (ΚΕΟΣΟΕ), στην πράξη ο ρόλος αυτός αναλαμβάνεται επί του παρόντος από την ΕΔΟΑΟ και τους φορείς-μέλη της, καθώς δεν έχουν ακόμη αναγνωριστεί επισήμως οι Ομάδες Παραγωγών (σύμφωνα με το άρθρο 33 του Καν (ΕΕ) 2024/1143 ). Τέτοιες εξαιρέσεις κρίνονται απαραίτητες σε περιπτώσεις όπου η μαζική φύτευση ελληνικών ποικιλιών σε ζώνες ΠΟΠ μπορεί να απειλήσει την επάρκεια των ποικιλιών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή των χαρακτηρισμένων οίνων.
Και προσθέτει ότι μέσω αυτής της απόφασης παρέχεται στους αμπελουργούς και τους οινοποιούς τη δυνατότητα να επιλέγουν ελεύθερα οποιαδήποτε ελληνική ποικιλία για φύτευση, υπό την προϋπόθεση ότι έχει τεκμηριωθεί η εμπορική της δυναμική και η ζήτηση στην αγορά.
Όσον αφορά τις τροποποιήσεις στη σύνθεση των ήδη αναγνωρισμένων οίνων ΠΟΠ και ΠΓΕ, η διαδικασία παραμένει η ίδια, με τους ενδιαφερόμενους οινοποιούς να πρέπει να υποβάλουν αίτημα τροποποίησης στις κατά τόπους ΔΑΟΚ. Η έγκριση δίδεται μετά από εισήγηση της Κεντρικής Επιτροπής Προστασίας Οινοπαραγωγής (ΚΕΠΟ) και τελική απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Αντιθέτως, για τους ποικιλιακούς οίνους και εκείνους χωρίς γεωγραφική ένδειξη, δεν απαιτείται καμία επιπλέον έγκριση. Εφόσον πρόκειται για ελληνικές ποικιλίες φυτεμένες σε οποιαδήποτε περιοχή, τα προϊόντα μπορούν να κυκλοφορήσουν ελεύθερα στην αγορά.
Όπως επισημαίνει η ΚΕΟΣΟΕ, οι ελληνικές ποικιλίες μπορούν να διαδραματίσουν βελτιωτικό ρόλο στους χαρακτήρες ήδη κυκλοφορούντων ή νέων οίνων.
