Αρχής γενομένης από τις ΗΠΑ και τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, οι εφαρμογές Buy now Pay Later (BNPL) που μεταφράζεται ως ‘’Αγόρασε τώρα – Πλήρωσε αργότερα’’ από το 2021 αύξησαν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς την επέκτασή τους, ελέω και της τεράστιας δύναμης του Tik Tok, όπου εκεί ξεκίνησαν να εμφανίζονται ως δυνατότητα, ενώ το 2022 ήταν και η έναρξή της παρουσίας τους στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τους οικονομικούς μελετητές, η πανδημία άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι δραστηριοποιούνται και οι συγκεκριμένες υπηρεσίες τις οποίες προσφέρουν εταιρείες – εφαρμογές όπως η Klarna, το Afterpay και το Affirm έχουν γίνει δημοφιλείς σε περισσότερες χώρες, δεδομένου, πλέον, ότι οι περισσότερες μεγάλες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις διαθέτουν e-shop και δραστηριοποιούνται στο e-commerce.
Όπως αναφέρουν εξάλλου, χαρακτηριστικά οι ίδιοι αναλυτές, οι εφαρμογές «Αγορά τώρα πληρώστε αργότερα» προσφέρουν έξτρα χρηματοδότηση, ακόμα και μετά από κάποιο χρονικό διάστημα στις εταιρείες, φέρνοντας με κάποιο τρόπο ‘’επανάσταση’’ στον τομέα του fintech.
Η απογείωση της τάσης ήρθε εν μέσω πανδημίας και άγγιξε πρώτα το νεανικό κοινό που εν μια νυκτί, κλείστηκε στο σπίτι του, χωρίς να έχει μεγάλη οικονομική δυνατότητα, αλλά παρακολουθώντας τα Social media που είχαν καθημερινά πολλά προϊόντα να προσφέρουν, επιθυμούσαν να τα αγοράσουν, αλλά δεν μπορούσαν να τα πληρώσουν εκείνη τη στιγμή. Αυτό το κενό ήρθε να καλύψει η τάση αυτή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έννοια του "αγοράστε τώρα πληρώστε αργότερα" είναι σχετικά παρόμοια με την παλαιότερη μέθοδο των αγορών. Ωστόσο, με την παλαιότερη μέθοδο, η κατοχή του αντικειμένου χορηγούνταν μόνο όταν ο αγοραστής είχε κάνει τις σχετικές δόσεις και είχε ολοκληρώσει τις πληρωμές τους.
Σε αυτή την περίπτωση, μέσω των εταιρειών BNPL, ένας καταναλωτής μπορεί να αποκτήσει τα αντικείμενα αμέσως και στη συνέχεια να επιστρέψει το ποσό με βάση, ωστόσο, τα συμφωνηθέντα επιτόκια.
Eίσοδος της Κlarna στην Ελληνική αγορά
Ορόσημο για την έναρξη της τάσης για την Ελλάδα ήταν η παρουσία της Klarna. Τον περασμένο Μάρτιο ξεκίνησε τη δραστηριοποίησή της στην Ελληνική αγορά η σουηδική εταιρεία BNPL, Klarna, η οποία ιδρύθηκε το 2005 από τον Sebastian Siemiatkowski και έκτοτε έχει αναπτυχθεί ραγδαία.
Εν έτει 2022, η εταιρεία λειτουργεί σε 17 χώρες, έχει 15 εκατομμύρια πελάτες στις ΗΠΑ και, σύμφωνα με τα στοιχεία από την ίδια την εταιρεία, χρησιμοποιήθηκε για την αγορά προϊόντων αξίας 53 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2020.
Επί της ουσίας, η Klarna προσφέρει δύο δωρεάν προγράμματα βραχυπρόθεσμων πληρωμών και άλλα προγράμματα που χρεώνουν τόκους.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με όσα αναφέρει στο site της, η Klarna είναι μια υπηρεσία BNPL που προσφέρει δύο προγράμματα πληρωμής χωρίς τόκους: ¨Ενα που επιτρέπει την πληρωμή σε τέσσερις δόσεις σε διάστημα έξι εβδομάδων και μία που επιτρέπει την παραγγελία ενός είδους και την πληρωμή έως και 30 ημέρες αργότερα.
Η Klarna προσφέρει, επίσης, επιλογές χρηματοδότησης από έξι έως 36 μήνες, ενώ, την προηγούμενη χρονιά χρησιμοποιήθηκε από περισσότερους από 7.500 εμπόρους λιανικής στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων εταιρειών όπως η Amazon, η Nike και τα Sephora.
Όπως προκύπτει, δε, από τα στοιχεία που δίνει η ίδια η εταιρεία στην ηλεκτρονική της σελίδα, στην παρούσα φάση, έχει 147 εκατ. ενεργούς πελάτες παγκοσμίως, 400.000 συνεργαζόμενους εμπόρους, 5000 εργαζόμενους σε 17 χώρες, ενώ καθημερινά μέσω της πλατφόρμας της Klarna γίνονται κατά μέσο όρο 2 εκατ. ευρώ συναλλαγές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Klarna γνώρισε μεγάλη άνθιση τα τελευταία χρόνια λόγω του κοινωνικού δικτύου Tik Tok, ενώ είναι ιδιαίτερα δημοφιλής σε καταναλωτές νεότερης ηλικίας, οι οποίοι είναι πιο αυθόρμητοι και πολλές φορές δεν διαθέτουν το απαραίτητο ποσό για να πληρώσουν… άμεσα.
Ήδη στην Ελλάδα την συγκεκριμένη εφαρμογή έχουν υιοθετήσει στα e-shop τους αρκετές μεγάλες εταιρείες, ενώ η πρόβλεψη θέλει μέσα στο 2023 να υπάρχει ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη. Χαρακτηριστικό είναι ότι η Public ανακοίνωσε τον περασμένο Ιούνιο την έναρξη πληρωμών μέσω της Klarna, δίνοντας στους πελάτες της τη δυνατότητα αυτή, ενώ ακολούθησαν γνωστές εταιρείες όπως H&M, Cosmos Sport, αλλά και η πλατφόρμα με είδη σπιτιού Spitishop, αλλά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις όπως Sense, Anna Key και Fashion Rooms.
Αξίζει να σημειωθεί ότι με το Buy Now, Pay Later έχει ασχοληθεί και η νεοφυής ελληνική επιχείρηση, finloup, με ιδρυτές τον Αντώνη Πρέντζα και τον Μάριο Νούτσο, δίνοντας στους πρωτοπόρους του ελληνικού e-commerce ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Με τη μέθοδο της finloup ο κάθε καταναλωτής θα μπορεί να “σπάσει” το κόστος του προϊόντος που επιθυμεί σε 4 δόσεις, την πρώτη εκ των οποίων πρέπει να πληρώσει “σήμερα” και τις υπόλοιπες τρεις σε διάστημα 90 ημερών χωρίς καμία κρυφή επιβάρυνση και κανένα επιπλέον έξοδο. Το μόνο που χρειάζεται είναι να έχει χρεωστική κάρτα και e-banking.
Ο προβληματισμός για τις νέες δυνατότητες
Παρά την συνεχή άνοδο της τάσης, υπάρχει ένας προβληματισμός στον τραπεζικό κλάδο πολλών χωρών, καθώς η αγορά του BNPL δεν ελέγχεται τόσο εύκολα, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση.
Χαρακτηριστικό είναι, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα των Qualtrics και Credit Karma ότι το 20% των Αμερικανών από αυτούς που έχουν χρησιμοποιήσει την υπηρεσία, παραδέχθηκε ότι έχει προσπεράσει τουλάχιστον μία δόση αποπληρωμής.
Την ίδια στιγμή, το 33% αυτών που δυσκολεύονται να πληρώσουν, διαπίστωσαν μείωση στο πιστωτικό τους σκορ.
Όλα αυτά συμβαίνουν, εξάλλου, όταν ορισμένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο χώρο, πλέον επιτρέπουν την αποπληρωμή με πιστωτική κάρτα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνονται ακόμα περισσότερο τα τελικά ποσά, εξαιτίας των προμηθειών, που θα πρέπει να πληρώσουν οι καταναλωτές.
Σύμφωνα με τον Τζον Κάμπελ, Διευθυντή τραπεζικής στην εταιρεία JD Power «οι νέοι συχνά θεωρούν ότι θα πληρώσουν σε καλύτερες τιμές πράγματα της μόδας. Όμως τελικά αυτό που καταλήγουν να πληρώσουν είναι και τις τιμές και επιπλέον χρέη».
Για τον κίνδυνο αλόγιστης χρήσης των εφαρμογών τέτοιου τύπου, ειδικά από το νεανικό κοινό κάνει λόγο στο BusinessNews.gr στέλεχος γνωστής διαφημιστικής εταιρείας: «Από την μία πλευρά είναι καλό για τις εταιρείες - πελάτες μας, καθώς βλέπουν τα έσοδά τους να αυξάνονται, αφού στους τρόπους πληρωμής των προϊόντων τους προστίθεται άλλος ένας. Είναι, εξάλλου, σε κάθε περίπτωση μια ακόμα πρόοδος στην τραπεζική. Από την άλλη, ωστόσο, είναι ορατός ο κίνδυνος που ελλοχεύει για το πιο νεανικό, συχνά πιο κακοπληρωμένο κοινό που όμως θέλει και να ακολουθεί τάσεις της μόδας περισσότερο από ό,τι οι μεγαλύτερες ηλικίες. Μπορεί να ‘’πέσει’’ στην παγίδα’’ της επιθυμίας και μετά να μην μπορεί να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις της πληρωμής. Γιαυτό θέλει προσοχή στο πότε και πως κάνουμε τις αγορές γιατί κατά τ' άλλα είναι ένος είδος πληρωμής που φέρνει το κάτι διαφορετικό».
