Σε κυρίαρχο παράγοντα της ροής της τοπικής οικονομίας εξελίσσονται οι χώροι logistics σε Αττική και Βόρεια Ελλάδα για τον κλάδο του real estate, με την πρώτη να κερδίζει τη μερίδα του λέοντος σε επενδύσεις.
Ενδεικτικό της ζήτησης για ποιοτικούς χώρους logistics είναι, σύμφωνα με φορείς της αγοράς, το γεγονός ότι πλέον το απόθεμα των αποθηκών στην Αττική το επόμενο 16μηνο θα είναι μεγαλύτερο κατά 180.000 τ.μ., ενώ έως τα τέλη του 2024 θα προστεθούν σε αυτά περίπου 250.000 τ.μ.
Κατά τους ίδιους, η ζήτηση σε α’ ποιότητας χώρους Logistics, αναμένεται να καταγράψει ανοδική πορεία και το 2022, καθώς πέρα από το γεγονός της αύξησης των δραστηριοτήτων e-commerce, η Ελλάδα διαθέτει βασικά πλεονεκτήματα που δύναται να την καταστήσουν σημαντικό κόμβο στις μεταφορές και παγκόσμιο διαμετακομιστικό κέντρο.
Μάλιστα, η ζήτηση χώρων από τους χρήστες αποθηκών και βιομηχανικών κτηρίων στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του 2021 ήταν κατά 60% υψηλότερη του μέσου για την ίδια περίοδο σε βάθος δεκαετίας.
Σύμφωνα με την πρόσφατη ανάλυση της εταιρείας συμβούλων ακινήτων Δανός, τη μεγαλύτερη ανάπτυξη στην εγχώρια αγορά real estate καταγράφει ο υποκλάδος των logistics, συμπληρώνοντας στο β’ εξάμηνο του 2021 μια διετία όπου τόσο η ζήτηση όσο και οι επενδύσεις είχαν αλματώδη ανάπτυξη.
Μάλιστα, όπως τονίζεται στην ίδια ανάλυση, η – ακόμα και σήμερα -έλλειψη χώρων σύγχρονων logistics υψηλής ποιότητας έγινε η αφορμή για νέες επενδύσεις, σε περιοχές της Αττικής όπως ο Ασπρόπυργος και η Μαγούλα, ενώ σταδιακά υπάρχει ενδιαφέρον και σε περιοχές όπως τα Οινόφυτα και το Μαρκόπουλο.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι κενοί χώροι υψηλής ποιότητας να έχουν μειωθεί στο 10% και σε β’ και γ’ προβολής σε κάτω του 5% (από 25% και 15% περίπου αντίστοιχα το 2015), ενώ τα ενοίκια το 2021 ανήλθαν για τους prime χώρους σε 4,5 ευρώ ανά τ.μ. και σε 3,5 ευρώ ανά τ.μ. κατά μέσο όρο συνολικά.
Σύμφωνα με την Δανός, η ανοδική τάση στα ενοίκια θα συνεχιστεί με αποκλιμάκωση των αποδόσεων για τα πρώτης ποιότητας ακίνητα, ενώ για τα λιγότερο ποιοτικά προβλέπει σταθεροποιητικές τιμές ενοικίων, πτώση αποδόσεων και σταθερή ζήτηση. Όπως προκύπτει, εξάλλου, από τα ίδια στοιχεία, στο β’ εξάμηνο του 2021 βρίσκονταν υπό κατασκευή logistics συνολικής επιφάνειας 95.000 τ.μ.
Την έρευνα και το ενδιαφέρον για ποιοτικούς αποθηκευτικούς χώρους επιβεβαιώνει και ο Πρόεδρος Μεσιτών Αττικής Λευτέρης Ποταμιάνος υπογραμμίζοντας ότι θα εξακολουθήσει και το 2022 η αυξημένη ζήτηση σε ό,τι αφορά τον κλάδο, γεγονός που σημαίνει ότι καταγράφεται και ανοδική, κατά 20%, πορεία και των μισθωμάτων, αν πρόκειται για ενοικίαση, όσο και των ιδιοκτησιών, αν πρόκειται για ακίνητα προς πώληση. «Υπάρχει ρεύμα και αυτή τη χρονιά στον κλάδο των Logistics, παρά το γεγονός ότι ο κόσμος έχει επιστρέψει στα φυσικά σημεία πώλησης. Το e-commerce αντέχει, παρά την ύφεση της πανδημίας, και κερδίζει νέους οπαδούς και αυτό σημαίνει ότι αυξάνονται οι ανάγκες για ποιοτικό αποθηκευτικό προϊόν».
Αυτό μάλιστα συμβαίνει όταν μέχρι πριν από τρία χρόνια, οι κάτοχοι αποθηκευτικών χώρων στα Μεσόγεια και στους όμορους στην Αττική δήμους προσπαθούσαν μάταια να τους πουλήσουν ή να τους ενοικιάσουν, σε πολύ χαμηλή μάλιστα, τιμή.
Βόρεια Ελλάδα: Ανάπτυξη μεν, χαμηλό ενδιαφέρον δε
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Θεσσαλονίκη, με τον συγκεκριμένο τομέα ακινήτων να σημειώνει καταγράφει σημαντικές επιδόσεις τα τελευταία χρόνια. Η αύξηση του e-commerce, σε συνδυασμό με σημαντικά έργα υποδομής, τα οποία αναμένεται να συνεχιστούν και φέτος στη Βόρεια Ελλάδα, σύμφωνα με τους ιθύνοντες του κλάδου, θα επηρεάσουν την περαιτέρω ανάπτυξή του. Πιο συγκεκριμένα, κινήσεις όπως η ιδιωτικοποίηση του λιμανιού, η βελτίωση των οδικών υποδομών και του νέου τερματικού σταθμού του αεροδρομίου, σε συνδυασμό με τον πλήρως ανακαινισμένο παλιό τερματικό σταθμό υπολογίζονται, επίσης, ως θετικοί παράγοντες, που συντελούν σε μία σταδιακά αυξανόμενη ζήτηση.
Σύμφωνα με μεσίτες της Βόρειας Ελλάδας, οι περιοχές της Σίνδου, στην οποία συγκεντρώνονται και πολλές βιομηχανίες, καθώς και του Καλοχωρίου είναι αυτοί που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον πολλά επενδυτών στην παρούσα φάση. Κατά τις ίδιες πηγές, οι εταιρείες επιθυμούν να μισθώσουν ή να αγοράσουν ακίνητα, με τις επιφάνειες προς ενοικίαση να κυμαίνονται πλέον μεταξύ 1.500-3.000 τ.μ, αυξημένες κατά περίπου 20% σε σχέση με το παρελθόν. Μάλιστα, όπως αναφέρουν, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι απαιτήσεις των ενοικιαστών περιλαμβάνουν και χώρους για γραφεία.
Παρόλαυτα, η ζήτηση εν γένει για καλούς χώρους logistics είναι περιορισμένη σε αυτή τη χρονική στιγμή, ακόμα και αν πρόκειται για ‘’φιλέτα’’, όπως περιοχή 10 στρεμμάτων δίπλα στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, η οποία παραμένει αδιάθετη για τουλάχιστον έναν χρόνο.
Σε καθοδική πορεία βρίσκεται, δε, και η ζήτηση για μεγάλους χώρους ακριβώς έξω από την πόλη.
Κατά όσα αναφέρει ο Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Θεσσαλονίκης Θάνος Τσουλκανάκης «ενώ μέσα στο 2021 υπήρχε μια σχετική κινητικότητα, τους τελευταίους μήνες το ενδιαφέρον έχει ατονήσει. Από τη μια πλευρά θα το απέδιδα στην παρούσα κατάσταση, πανδημία και Ουκρανική κρίση που κάνει κάποιους να τηρούν στάση αναμονής, από την άλλη η Θεσσαλονίκη δεν έχει την ανάπτυξη που έχει η Αθήνα σε σχέση με δομές εμπορικού ενδιαφέροντος με έμφαση στο e-commerce».
Επενδύσεις από μεγάλα ονόματα
Σε ό,τι αφορά την Αττική, το 2022 αναμένεται πλούσιο σε επενδύσεις logistics, τόσο από πλευράς αγοραπωλησιών μέσω ΑΕΕΑΠ, όσο και από μεγάλες εταιρείες του κλάδου που δημιουργούν τις δικούς τους σύγχρονους αποθηκευτικούς χώρους, απαντώντας στις ανάγκες της εποχής.
Ενδεικτικό είναι ότι μέσα στην άνοιξη, η ΑCS εγκαινιάζει το νέο της κέντρο logistics στην Πέτρου Ράλλη, μια επένδυση, η οποία θα ξεπεράσει τελικά τα 40 εκατ. ευρώ, ενώ και η Jumbo ολοκληρώνει σύντομα στη Βοιωτία μεγάλη επένδυση αποθηκευτικών χώρων, η οποία έρχεται να συμπληρώσει τις ιδιόκτητες κεντρικές εγκαταστάσεις Logistics της.
Σε ποιοτικό προϊόν Logistics φέρεται να επενδύει και η Σκλαβενίτης, την οποία πληροφορίες θέλουν το επόμενο χρονικό διάστημα να ξεκινά την υλοποίηση ενός νέου logistics center, εντός Αττικής, σε επιφάνεια 100.000 τμ.
Eπενδύσεις, όμως, πραγματοποιούν και οι καθαρόαιμες εταιρείες logistics για να καλύψουν τις ανάγκες τους: Ένας από τους μεγαλύτερους ιδιοκτήτες αποθηκευτικών χώρων στην Ελλάδα, ο όμιλος Ορφεύς Βεϊνόγλου, υλοποιεί επένδυση ύψους 4 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία νέων αποθηκών 8.000 τ.μ, ενώ και η Sarmed έχει βάλει, ήδη, μπροστά την υλοποίηση ενός φιλόδοξου πλάνου επενδύσεων ύψους 20 εκατ. ευρώ με στόχο τα 200.000 τ.μ. αποθηκών σε ορίζοντα 18 μηνών.
