Την άμεση προετοιμασία των επιχειρήσεων για την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασίας (PPWR) ζητάει το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας (ΒΕΑ) και καλεί τα μέλη του να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες, προκειμένου να διασφαλίσουν τη συμμόρφωσή τους και να περιορίσουν τον κίνδυνο προστίμων και πρόσθετων επιβαρύνσεων.
Χαρτογράφηση των υλικών συσκευασίας, έλεγχος των υποχρεώσεων διευρυμένης ευθύνης παραγωγού και δημιουργία τεχνικού φακέλου συμμόρφωσης συστήνει το ΒΕΑ.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με την ενημέρωση του επιμελητηρίου, οι επιχειρήσεις καλούνται αρχικά να καταγράψουν όλα τα υλικά συσκευασίας που χρησιμοποιούν, είτε πρόκειται για πρωτογενείς και δευτερογενείς συσκευασίες είτε για υλικά μεταφοράς. Παράλληλα, θα πρέπει να ελέγξουν τις υποχρεώσεις τους ως προς τη Διευρυμένη Ευθύνη Παραγωγού (EPR) και να συγκεντρώσουν την απαραίτητη τεχνική τεκμηρίωση και τις Δηλώσεις Συμμόρφωσης για τις συσκευασίες που διαθέτουν στην αγορά.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην επικοινωνία με τους προμηθευτές υλικών συσκευασίας, από τους οποίους συνιστάται να ζητηθούν πιστοποιήσεις σχετικά με τη σύνθεση των υλικών, την περιεκτικότητά τους σε βαρέα μέταλλα και την απουσία ουσιών PFAS, όπου απαιτείται.
Ποιες επιχειρήσεις επηρεάζονται
Υπενθυμίζεται ότι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασίας (PPWR) εφαρμόζεται οριζόντια σε μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας, καθώς δεν αφορά αποκλειστικά τους κατασκευαστές συσκευασιών. Οι διατάξεις του καλύπτουν επιχειρήσεις που παράγουν, εισάγουν, διανέμουν, συσκευάζουν ή πωλούν προϊόντα, ανάλογα με τον ρόλο τους στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Συγκεκριμένα, επηρεάζονται παραγωγοί και ιδιοκτήτες εμπορικών σημάτων που συσκευάζουν προϊόντα, εισαγωγείς και διανομείς συσκευασμένων αγαθών, επιχειρήσεις λιανεμπορίου και ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς και πάροχοι υπηρεσιών εφοδιαστικής και εκπλήρωσης παραγγελιών (fulfilment).
Το νέο πλαίσιο καλύπτει όλους τους βασικούς τύπους συσκευασίας, ανεξάρτητα από το υλικό κατασκευής τους —πλαστικό, χαρτί, γυαλί, μέταλλο ή ξύλο— και τη χρήση τους, από τη λιανική πώληση έως τη βιομηχανία και το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Οι βασικές αλλαγές στον σχεδιασμό και τη διαχείριση των συσκευασιών
Ο PPWR εισάγει σημαντικές αλλαγές στον σχεδιασμό, τη διάθεση και την ανακύκλωση των συσκευασιών, με στόχο τη μείωση των αποβλήτων και την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας.
Μεταξύ των βασικών απαιτήσεων περιλαμβάνονται η μείωση του όγκου και του βάρους των συσκευασιών στο ελάχιστο αναγκαίο, η τήρηση ορίων για την περιεκτικότητα σε βαρέα μέταλλα και οι περιορισμοί στη χρήση συγκεκριμένων ουσιών, όπως τα PFAS σε συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
Παράλληλα, από το 2030 προβλέπονται ελάχιστα ποσοστά ανακυκλωμένου πλαστικού για συγκεκριμένες κατηγορίες πλαστικών συσκευασιών, ενώ θεσπίζονται απαιτήσεις για την ανακυκλωσιμότητα και την ευκολότερη διαλογή των υλικών από τους καταναλωτές μέσω εναρμονισμένης ευρωπαϊκής σήμανσης.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει, επίσης, να διατηρούν διαθέσιμη τη σχετική Δήλωση Συμμόρφωσης και την απαιτούμενη τεχνική τεκμηρίωση. Σύμφωνα με την ενημέρωση του ΒΕΑ, η προβλεπόμενη περίοδος διατήρησης είναι πέντε έτη για τις συσκευασίες μίας χρήσης και δέκα έτη για τις επαναχρησιμοποιήσιμες.
Τα επόμενα ορόσημα έως το 2035
Η γενική ημερομηνία εφαρμογής του Κανονισμού ξεκίνησε στις 12 Αυγούστου 2026, ωστόσο αρκετές από τις απαιτήσεις του εισάγονται σταδιακά, με βασικό ορόσημο την 1η Ιανουαρίου 2030.
Από το 2030 προβλέπονται αυστηρότερες απαιτήσεις ανακυκλωσιμότητας, καθώς και ελάχιστα ποσοστά ανακυκλωμένου περιεχομένου σε συγκεκριμένες πλαστικές συσκευασίες. Στη συνέχεια, από την 1η Ιανουαρίου 2035, το πλαίσιο προβλέπει περαιτέρω αυστηροποίηση των απαιτήσεων και ενίσχυση της ανακύκλωσης σε ευρεία κλίμακα.
Η σταδιακή εφαρμογή των νέων υποχρεώσεων καθιστά αναγκαίο τον έγκαιρο σχεδιασμό από τις επιχειρήσεις, τόσο ως προς την επιλογή των υλικών όσο και ως προς την τεχνική τεκμηρίωση και την οργάνωση των διαδικασιών συμμόρφωσης.
Παρέμβαση της ΚΕΕΕ για τις επιπτώσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Την ίδια ώρα, οι αυξημένες απαιτήσεις και το κόστος συμμόρφωσης προκαλούν προβληματισμό για τις επιπτώσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Όπως υπενθυμίζει το ΒΕΑ, η Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος (ΚΕΕΕ) έχει ήδη παρέμβει στις Βρυξέλλες και προς τους Έλληνες ευρωβουλευτές, καταθέτοντας υπόμνημα θέσεων (Position Paper) για τις δυσκολίες εφαρμογής ορισμένων διατάξεων.
Στην παρέμβασή της, η ΚΕΕΕ χαρακτηρίζει συγκεκριμένες προβλέψεις του Κανονισμού ως δύσκολα εφαρμόσιμες στην πράξη για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ζητά πιο ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα, καθώς και οικονομικές ελαφρύνσεις για τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Στόχος της παρέμβασης είναι να αναδειχθούν οι πρακτικές δυσκολίες και οι δυσανάλογες δαπάνες που ενδέχεται να προκύψουν για τις ΜμΕ, ενόψει των σχετικών ευρωπαϊκών κοινοβουλευτικών εξελίξεων που αναμένονται στα μέσα Οκτωβρίου 2026.
Για τις επιχειρήσεις, πάντως, το βασικό ζητούμενο παραμένει η έγκαιρη προσαρμογή στα νέα δεδομένα. Η καταγραφή των συσκευασιών, η συνεργασία με τους προμηθευτές και η συγκέντρωση των απαραίτητων πιστοποιήσεων αποτελούν τα πρώτα βήματα για την ομαλή μετάβαση στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
