Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση για την προστασία των εργαζομένων από τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους και το εργασιακό άγχος, δεδομένου ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), περισσότεροι από 840.000 άνθρωποι χάνουν ετησίως τη ζωή τους από παθήσεις που συνδέονται με το επαγγελματικό τους περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται επιβεβλημένη η άμεση αντιμετώπιση φαινομένων όπως η βία, η παρενόχληση, ο εκφοβισμός και η μεροληπτική συμπεριφορά στους χώρους εργασίας, ενώ παράλληλα απευθύνεται κάλεσμα για τη θέσπιση εξατομικευμένων προγραμμάτων υποστήριξης που θα εξασφαλίζουν τη βιώσιμη επιστροφή των εργαζομένων στα καθήκοντά τους.
Την Τρίτη, οι ευρωβουλευτές συμφώνησαν σε μια σειρά συστάσεων, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία, για την πρόληψη, την εξάλειψη ή τη μείωση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων που σχετίζονται με την εργασία και μπορούν να οδηγήσουν σε εργασιακό άγχος, επαγγελματική εξουθένωση και ψυχικές και σωματικές διαταραχές. Πριν την υποβολή της πρότασης της Επιτροπής θα πρέπει να προηγηθεί εκτίμηση επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της ισχύουσας νομοθεσίας.
Οι ευρωβουλευτές απαιτούν οι εργοδότες να αναλάβουν δεσμευτικές υποχρεώσεις για την προστασία της ψυχικής και σωματικής υγείας των εργαζομένων και τη διασφάλιση ασφαλών και αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας. Ζητούν επίσης από την Επιτροπή και τις χώρες της ΕΕ να αναγνωρίσουν ρητά ότι οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι που συνδέονται με την εργασία προκαλούν επαγγελματικές ασθένειες.
Η έκθεση νομοθετικής πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εγκρίθηκε με 413 ψήφους υπέρ, 210 κατά και 29 αποχές.
Πολιτικές για την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης
Οι ευρωβουλευτές ζητούν από τους εργοδότες να προλαμβάνουν τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους που σχετίζονται με την εργασία. Θα πρέπει επίσης να υιοθετούν και να εφαρμόζουν πολιτικές που καθορίζουν και απαγορεύουν τη βία, την παρενόχληση, τον εκφοβισμό και τη μεροληπτική συμπεριφορά που υπονομεύει την αξιοπρέπεια, τη σωματική ή ψυχική υγεία των εργαζομένων, καθώς και μηχανισμούς έγκαιρου εντοπισμού και πρωτόκολλα πρόληψης βάσει κινδύνου για τη βία από τρίτους. Αναφέρουν ακόμα ότι απαιτείται έγκαιρη στήριξη για τους εργαζομένους που εκτίθενται σε ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.
Εκτίμηση ψυχοκοινωνικών κινδύνων και σχέδια δράσης
Οι ευρωβουλευτές συνιστούν στους εργοδότες να διενεργούν τακτικές αξιολογήσεις ψυχοκοινωνικών κινδύνων για την αξιολόγηση παραγόντων όπως ο υπερβολικός φόρτος και η υψηλή ένταση εργασίας, εγκρίνοντας στη συνέχεια σχέδια δράσης με συγκεκριμένα μέτρα. Σημαντική αναδιάρθρωση ή αναδιοργάνωση, όπως οι ρυθμίσεις τηλεργασίας ή η εισαγωγή αυτοματοποιημένων συστημάτων λήψης αποφάσεων και αυτοματοποιημένης παρακολούθησης, θα πρέπει να υπόκεινται σε προηγούμενη αξιολόγηση ψυχοκοινωνικού κινδύνου σε συνεργασία με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους, λένε.
Οι εργοδότες θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η εισαγωγή συστημάτων αλγοριθμικής διαχείρισης δεν επιβάλλει υπερβολική επιβάρυνση ή παρακολούθηση των εργαζομένων και θα πρέπει πάντα να υπάρχει ανθρώπινη εποπτεία. Οι ευρωβουλευτές επαναλαμβάνουν επίσης ότι οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα της αποσύνδεσης από την εργασία.
Οι εργαζόμενοι που απουσιάζουν από την εργασία λόγω ψυχοκοινωνικών κινδύνων που σχετίζονται με την εργασία θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα σε υποστηριζόμενη και βιώσιμη επιστροφή, λένε οι ευρωβουλευτές. Για τον σκοπό αυτό, συνιστούν στους εργοδότες να καταρτίζουν ατομικά σχέδια επιστροφής, προσδιορίζοντας παραμέτρους όπως προσαρμογές του χρόνου, της οργάνωσης, των καθηκόντων ή του φόρτου εργασίας.
Η εισηγήτρια Estelle Ceulemans (Σοσιαλιστές, Βέλγιο) δήλωσε: «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να αναλάβει δράση για την ψυχική υγεία και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στον χώρο εργασίας. Πρέπει να απομακρυνθούμε από την ‘κοινωνία της επαγγελματικής εξουθένωσης’ και να συμβάλουμε στη δημιουργία υγιών χώρων εργασίας όπου όλοι μπορούν να ευδοκιμήσουν - ιδίως καθώς η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών και τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο εργασίας εξακολουθεί να αυξάνεται. Πρόκειται για ζήτημα που αφορά την ευημερία των εργαζομένων αλλά και τα δημόσια οικονομικά, καθώς το κόστος για την κοινωνία στις μέρες μας κυριολεκτικά εκτοξεύεται».
Η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της τρεις μήνες για να απαντήσει στο αίτημα του Κοινοβουλίου, είτε ενημερώνοντας το Κοινοβούλιο σχετικά με τα μέτρα που σχεδιάζει να λάβει είτε αιτιολογώντας τυχόν άρνησή της να υποβάλει νομοθετική πρόταση.
