Το Ίδρυμα Θεοφανώ, προσηλωμένο στην ανάδειξη των συλλογικών εκείνων αξιών που γεφυρώνουν αντιθέσεις, ανθρώπους, έθνη, ιδεολογίες, και ταυτόχρονα στην εμβάθυνση της κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης, απονέμει φέτος το διεθνούς κύρους Βραβείο Αυτοκράτειρα Θεοφανώ στην EUROPA NOSTRA, τον πλέον καταξιωμένο πανευρωπαϊκό οργανισμό για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η απονομή θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 6 Νοεμβρίου στο εμβληματικό μνημείο της Ροτόντας, στη Θεσσαλονίκη, σε μια ειδική τελετή, που θα «φωτίσει» το σήμερα και το αύριο της Ευρώπης.
Το Βραβείο Αυτοκράτειρα Θεοφανώ που απονέμεται κάθε χρόνο σε μια λαμπρή τελετή στη Ροτόντα της Θεσσαλονίκης, καταγράφει στα μόλις πέντε χρόνια της ύπαρξής του, μια ιδιαίτερα θεαματική πορεία πανευρωπαϊκής αναγνώρισης και καταξίωσης.
Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που γεννήθηκε στην καρδιά της Ευρώπης, και συσπείρωσε από το ξεκίνημά της κορυφαίες προσωπικότητες της πολιτικής, της διπλωματίας, των γραμμάτων και του πολιτισμού. Σαν μια ´κοινή φωνή της Ευρώπης’ έχει στόχο να αναδείξει άτομα και οργανισμούς που εκφράζουν τις οικουμενικές αρχές και αξίες που στοιχειοθετούν τη σύγχρονη Ευρωπαϊκή θέση στις κοινωνικές και πολιτικές προκλήσεις της εποχής μας. Στη σημερινή εποχή της παγκόσμιας ασυμφωνίας και αβεβαιότητας, το Βραβείο Αυτοκράτειρα Θεοφανώ επιχειρεί να ρίξει φως σε ότι γεφυρώνει διαφορές, σε ότι πρεσβεύει την ενότητα, την κατανόηση, τη συνοχή, τον ανθρωπισμό και την αλληλεγγύη, στο αξιακό αυτό σύστημα που αποτελεί την εγγενή δύναμη της δικής μας Ευρώπη, και βασικό οδηγό για το σήμερα και το αύριο της Ευρώπης που θέλουμε.
Το φετινό Βραβείο είναι το έκτο που απονέμεται. Το 2020 το Βραβείο επικεντρώθηκε στην Εκπαίδευση και απονεμήθηκε στο Πρόγραμμα Erasmus της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έγινε δεκτό προσωπικά από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen. Το 2021 η Επιστήμη ήταν στο επίκεντρο: ο Δρ. Uğur Şahin και η Δρ. Özlem Türeci, το ζευγάρι επιστημόνων που ανέπτυξε το πρώτο εμβόλιο κατά του κορονοϊού, ήταν οι παραλήπτες του βραβείου για την αφοσίωσή τους στο Κοινό Καλό. Το 2022, το Βραβείο ανέδειξε τον βασικό ρόλο της Τέχνης ως κοινού εδάφους για την αμοιβαία κατανόηση και απονεμήθηκε στον παγκοσμίου φήμης μαέστρο, κ. Daniel Barenboim και την πρωτοβουλία του να ιδρύσει την Ορχήστρα West-Eastern Divan, ένα εξαιρετικά συμβολικό έργο για την οικοδόμηση γεφυρών μεταξύ των λαών. Το 2023 απονεμήθηκε στα Ηνωμένα Έθνη και στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, António Gutteres, εστιάζοντας στον ανθρωπιστικό ρόλο της πολυμερούς ηγεσίας. Το περσινό βραβείο απονεμήθηκε στα Special Olympics στο όνομα του Προέδρου, Δρ. Timothy Shriver, για τον στόχο τους να αναδείξουν τα δικαιώματα των ατόμων με διανοητική αναπηρία και να οικοδομήσουν μια συμπεριληπτική κοινωνία, έναν κόσμο όπου όλοι τιμώνται, είναι αποδεκτοί και ευπρόσδεκτοι, ανεξάρτητα από τις ικανότητές τους.
Φέτος, το βραβείο τιμά την εξαιρετική συμβολή της EUROPA NOSTRA στη διαφύλαξη και προώθηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς ως θεμελιώδους πυλώνα ενότητας, ταυτότητας και βιώσιμης ανάπτυξης της Ευρώπης. Για περισσότερα από 60 χρόνια, η EUROPA NOSTRA, η «Φωνή της Ευρωπαϊκής Κοινωνίας των Πολιτών» για την πολιτιστική κληρονομιά, εργάζεται αδιάλειπτα για την ενίσχυση των κοινών αξιών και της πολιτιστικής συνοχής των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Αποτελεί το σημαντικότερο δίκτυο πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη, και μέσα από το έργο της, το Ίδρυμα Θεοφανώ αναγνωρίζει τον ρόλο και τη σημασία της κοινής ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, της διατήρησης και της ανάδειξής της, ως σημείο αναφοράς και δύναμης της σύγχρονης Ευρώπης απέναντι στις κοινωνικές και πολιτικές προκλήσεις της εποχής μας. Το βραβείο θα παραλάβουν ο Εκτελεστικός Πρόεδρος, Καθ. Δρ. Hermann Parzinger, και η Γενική Γραμματέας, Sneška Quaedvlieg-Mihailović.
Η Τελετή Απονομής θα αποτελέσει για μία ακόμη χρονιά, τόπο συνάντησης σπουδαίων ηγετών, πρεσβευτών της ευρωπαϊκής ενότητας, διεθνών φορέων που αναδεικνύουν τις κοινές αξίες αλλά και σημαντικών προσωπικοτήτων διεθνούς εμβέλειας που έρχονται ειδικά γι’ αυτό τον λόγο στη Θεσσαλονίκη. Τη φετινή εκδήλωση θα τιμήσουν με την παρουσία τους, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής, Herman Van Rompuy, Επίτιμος Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και π. Πρωθυπουργός του Βελγίου, η π. Πρόεδρος της Φιλανδίας Tarja Halonen, η π. Πρόεδρος της Ιρλανδίας Mary McAleese, ο π. Πρεσβευτής της Αγγλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση Sir Ivan Rogers, η π. Υπουργός Εσωτερικών Ισπανίας Maria Luisa Poncela και πολλοί άλλοι.
Ο Σταύρος Ανδρεάδης, Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Ιδρύματος Θεοφανώ, δήλωσε: «Το φετινό βραβείο επικεντρώνεται στον θεμελιώδη ρόλο της πολιτιστικής κληρονομιάς σε όλη την Ευρώπη: ζούμε σε εποχή αναταραχών, σε μια εποχή που χρειαζόμαστε επειγόντως να εμβαθύνουμε στη διατήρηση της κοινής μας κληρονομιάς. Το βραβείο που απονέμεται στην Europa Nostra ξεπερνά το άτομο, το τοπικό, το εθνικό και μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε μέρος ενός ευρύτερου συνόλου, μιας ευρωπαϊκής κληρονομιάς, στα λατινικά ‘Europa Nostra’ (Η Ευρώπη μας)».
Ο Herman Van Rompuy, πρώην Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της ΕΕ και Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του Ιδρύματος Θεοφανώ, δήλωσε: «Το φετινό βραβείο στοχεύει να υπογραμμίσει ότι σε περιόδους επιστροφής στην εθνική ταυτότητα, είναι θεμελιώδες να συνειδητοποιήσουμε ότι οι Ευρωπαίοι έχουν μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά, μέρος της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Ατενίζοντας το μέλλον της Ευρώπης, η φετινή απονομή του βραβείου στην Europa Nostra υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο της κληρονομιάς στην οικονομία, την κοινωνία, τον πολιτισμό, το περιβάλλον, την ευημερία της κοινής μας ηπείρου, του κοινού μας σπιτιού».
Η Cecilia Bartoli, Πρόεδρος της Europa Nostra, σχολίασε: «Είμαστε ενθουσιασμένοι και υπερήφανοι που λαμβάνουμε το φετινό Βραβείο Αυτοκράτειρα Θεοφανώ. Αποτελεί πολύ μεγάλη τιμή για εμάς και τεράστια ευθύνη, επίσης. Θα ενισχύσει την αποφασιστικότητά μας να συνεχίσουμε την αποστολή της Europa Nostra και να επεκτείνουμε περαιτέρω το έργο μας που είναι τόσο ζωτικής σημασίας για την προώθηση της αίσθησης της ενότητας και της αίσθησης του ανήκειν μεταξύ των πολιτών της Ευρώπης και των κοινοτήτων τους. Μαζί πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για να διαφυλάξουμε και να ενισχύσουμε την ενότητα στην ποικιλομορφία αυτής της πλούσιας κληρονομιάς προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών».
«Σήμερα, τη στιγμή που η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές για τις βασικές αξίες της, εμείς στην Europa Nostra παραμένουμε ακλόνητοι στη δέσμευσή μας να υπερασπιζόμαστε και να προωθούμε αυτές τις αξίες. Ο ρόλος μας είναι να αναδείξουμε την ευρωπαϊκή σημασία της κοινής μας πολιτιστικής κληρονομιάς και τη σημασία της για την προώθηση της ειρήνης, της δημοκρατίας, της ασφάλειας, της βιωσιμότητας και της ποιότητας ζωής στις πόλεις και την ύπαιθρο της Ευρώπης. Είμαστε ευγνώμονες στο Ίδρυμα Θεοφανώ για την αναγνώριση της ποιότητας και της συνάφειας του έργου της Europa Nostra στην οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος για την Ευρώπη μας», πρόσθεσε ο καθηγητής Δρ. Hermann Parzinger, Εκτελεστικός Πρόεδρος της Europa Nostra.
