Σε κομβικό ενεργειακό παίκτη για την Ευρώπη αναδεικνύεται η Ελλάδα, καθώς η ATLANTIC SEE LNG TRADE, κοινοπραξία στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει κατά 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας κατά 40%, ενεργοποιεί νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο της Ευρώπης.
Η εταιρεία επισπεύδει την υλοποίηση του στρατηγικού αυτού έργου, υπογράφοντας την πρώτη μείζονος σημασίας εμπορική συμφωνία για την προμήθεια και πώληση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ήδη από το 2026, αντί για το 2030 που είχε ανακοινωθεί αρχικά.
Συμφωνία–ορόσημο με BP και Naftogaz
Την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026 υπεγράφη η πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία, με προμηθευτή την BP και αγοραστή την ουκρανική Naftogaz. Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου και την ουσιαστική ενεργοποίηση της Ελλάδας ως πύλης εισόδου φυσικού αερίου προς την Ανατολική Ευρώπη.
Το πρώτο φορτίο LNG θα φτάσει στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας και θα αποσταλεί στην Ουκρανία ήδη τον ερχόμενο Μάρτιο, δηλαδή μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Διαμετακόμιση μέσω Ελλάδας – Βαλκανίων
Οι ποσότητες θα διακινηθούν μέσω του Route 1, που περιλαμβάνει τις χώρες: Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία.
Η ανώτατη ποσότητα που μπορεί να μεταφερθεί φτάνει το 1 εκατ. MWh (1 TWh), εφόσον οι διαχειριστές των δικτύων φυσικού αερίου διαθέσουν αυξημένη χωρητικότητα. Στο προηγούμενο διάστημα, η διαθέσιμη δυναμικότητα κυμαινόταν περίπου στις 700.000 MWh (0,7 TWh).
Συνάντηση στην Ουάσιγκτον – Διεύρυνση του διαδρόμου
Σύμφωνα με πληροφορίες, στα τέλη Φεβρουαρίου έχει προγραμματιστεί συνάντηση στην Ουάσιγκτον, με τη συμμετοχή του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου του Ομίλου AKTOR και Διευθύνοντος Συμβούλου της ATLANTIC SEE LNG TRADE, κ. Αλέξανδρου Εξάρχου, καθώς και Αμερικανών αξιωματούχων.
Στόχος της συνάντησης είναι η επιτάχυνση του σχεδιασμού και η ένταξη περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών στον νέο κάθετο ενεργειακό διάδρομο.
«Πλημμύρα φυσικού αερίου» από τις ΗΠΑ
Λίγες ημέρες νωρίτερα, από την Αθήνα, ο ειδικός απεσταλμένος του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, κ. Joshua Volz, είχε δηλώσει χαρακτηριστικά:
«Στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην “πλημμύρα” φυσικού αερίου».
Η δήλωση αυτή προοιωνίζεται τη ραγδαία αύξηση των ποσοτήτων LNG που θα διέρχονται μέσω του ελληνικού διαδρόμου, μάλιστα πριν ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμογή η απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία ψηφίστηκε πρόσφατα ως νόμος της Ε.Ε.
Στρατηγικός ρόλος για Ευρώπη και ΗΠΑ
Ο Joshua Volz υπογράμμισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος καταλαμβάνει κεντρική θέση στην εξωτερική ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ, καθώς εξυπηρετεί δύο αλληλένδετες στρατηγικές προτεραιότητες:
Την πλήρη απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Τον περιορισμό της γεωπολιτικής επιρροής που αυτό συνεπάγεται.
Ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος – προτεραιότητα τόσο της ελληνικής όσο και της αμερικανικής κυβέρνησης – καθίσταται πλέον χειροπιαστή πραγματικότητα, διαψεύδοντας τις εκτιμήσεις περί αποτυχίας του εγχειρήματος και τις απόψεις που χαρακτήριζαν το αμερικανικό LNG «ασύμφορο» ή «υπερβολικά ακριβό».
Με τη συμφωνία αυτή, η Ελλάδα αναβαθμίζεται σε κομβικό ενεργειακό διαμετακομιστικό κόμβο, ενώ η Ευρώπη αποκτά ένα νέο, αξιόπιστο και γεωπολιτικά ασφαλές κανάλι εφοδιασμού.
