Η Γαλλία είναι μπροστά σε έναν δύσκολο χειμών, εκτιμούν ενεργειακοί αναλυτές, καθώς τα βαθιά ριζωμένα προβλήματα με τη στρατηγική της για τη βαριά πυρηνική ενέργεια εγείρουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ετοιμότητά της για τους ψυχρότερους μήνες.
Η Γαλλία παράγει περίπου το 70% της ηλεκτρικής της ενέργειας από έναν πυρηνικό στόλο 56 αντιδραστήρων, που λειτουργούν όλοι από την κρατική εταιρεία κοινής ωφέλειας EDF. Αυτό, θεωρητικά, καθιστά τη Γαλλία έδρα του μεγαλύτερου στόλου αντιδραστήρων στον κόσμο, μετά τις ΗΠΑ και διασφαλίζει ότι το Παρίσι ήταν λιγότερο εκτεθειμένο από τους γείτονές του σε μια δραματική μείωση των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου.
Ωστόσο, περισσότεροι από τους μισούς πυρηνικούς αντιδραστήρες της EDF έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας λόγω προβλημάτων διάβρωσης, συντήρησης και τεχνικών ζητημάτων τους τελευταίους μήνες, εν μέρει λόγω των ακραίων κυμάτων καύσωνα και των καθυστερήσεων επισκευής από την πανδημία του Covid. Οι διακοπές είχαν ως αποτέλεσμα η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία να πέσει σε χαμηλό σχεδόν 30 ετών, τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει τη χειρότερη ενεργειακή κρίση της εδώ και δεκαετίες.
«Βρίσκω την πυρηνική σχέση της Γαλλίας πολύ ενδιαφέρουσα γιατί απλά σας δείχνει ωμά όλα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της πυρηνικής ενέργειας», είπε στο CNBC μέσω τηλεφώνου ο Norbert Ruecker, επικεφαλής οικονομικών και έρευνας επόμενης γενιάς στο Julius Baer.
Η Γαλλίδα υπουργός Ενέργειας Agnes Pannier-Runacher δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η EDF δεσμεύτηκε να επανεκκινήσει όλους τους πυρηνικούς αντιδραστήρες της αυτό το χειμώνα, ανέφερε το Reuters, με τους κλειστούς αντιδραστήρες να ανοίγουν ξανά κάθε εβδομάδα από τον Οκτώβριο.
Εν τω μεταξύ, ο γαλλικός πάροχος δικτύου RTE φέρεται να είπε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος ολικής διακοπής ρεύματος αυτόν τον χειμώνα, αλλά ορισμένες διακοπές ρεύματος κατά τις περιόδους αιχμής της ζήτησης δεν μπορούν να αποκλειστούν.
«Οι περισσότεροι από τους πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής θα πρέπει να είναι ξανά online πριν από το χειμώνα, άρα βασικά μέχρι τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο. Έτσι, εάν εμπιστεύεστε τον πάροχο δικτύου της Γαλλίας, τα πράγματα θα πάνε καλά», είπε ο Ruecker. «Θα πρέπει να υπάρχει κάποια επιφυλακτικότητα για το εάν η Γαλλία θα μπορέσει να επαναφέρει αυτούς τους αντιδραστήρες πίσω στην ώρα τους, αλλά δεν πρέπει να είμαστε υπερβολικά απαισιόδοξοι», ανέφερε..
Οι γαλλικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σκαρφάλωσαν σε υψηλά όλων των εποχών αυτό το καλοκαίρι, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των 1.100 ευρώ (1.073 $) ανά μεγαβατώρα στα τέλη Αυγούστου. Οι αναλυτές φοβούνται ότι η χώρα μπορεί να δυσκολευτεί να παράγει αρκετή πυρηνική ενέργεια για να υποστηρίξει τόσο τις δικές της ανάγκες όσο και τις ανάγκες των γειτόνων της τους επόμενους μήνες.
Υπογραμμίζοντας τα διαρθρωτικά προβλήματα στον πυρηνικό στόλο της χώρας, η Γαλλία όχι μόνο έχασε τη θέση της ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης φέτος, αλλά επίσης, αξιοσημείωτα, εισήγαγε στην πραγματικότητα περισσότερη ενέργεια από ό,τι εξήγαγε.
Στοιχεία από ενεργειακούς αναλυτές της EnAppSys που δημοσιεύθηκαν τον Ιούλιο διαπίστωσαν ότι η Σουηδία κατέκτησε την πρώτη θέση ως ο μεγαλύτερος καθαρός εξαγωγέας ενέργειας της Ευρώπης κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2022. Οι παρατεταμένες διακοπές στον πυρηνικό στόλο της Γαλλίας οδήγησαν τις εξαγωγές της χώρας στο μισό σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι. και αναλυτές στο EnAppSys προειδοποίησαν ότι η κατάσταση δεν έδειξε «ενδείξεις βελτίωσης σύντομα».
Για να αντισταθμίσει, η Γαλλία εισήγαγε ακριβό ηλεκτρικό ρεύμα από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Ισπανία και αλλού.
«Χάρη στην αγορά, χάρη στις γραμμές ηλεκτρικής ενέργειας που έχουμε, η Ευρώπη έσωσε τη Γαλλία από ένα μεγάλο μπλακ άουτ» αυτό το καλοκαίρι, δήλωσε ο Ruecker του Julius Baer. «Ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Ισπανία και σε κάποιο βαθμό η Ελβετία που παρενέβησαν. Έτσι, για μένα, ο περασμένος μήνας αποκάλυψε πραγματικά κάποιες από τις πολιτικές συζητήσεις που δεν ήταν πάντα αντικειμενικές», πρόσθεσε, αναφερόμενος στη συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια ως λύση για το κλίμα μεταξύ των πολιτικών.
Σε μια προσπάθεια να προστατεύσει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις τους επόμενους μήνες, η κυβέρνηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα σχέδια να περιορίσει τις αυξήσεις των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου στο 15% το επόμενο έτος. Αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό άλμα από φέτος, όταν το προστιθέμενο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για κατοικίες και μικρές επιχειρήσεις περιορίστηκε στο 4% και το φυσικό αέριο στο 0%.
Ο Mujtaba Rahman, διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στην εταιρεία συμβούλων πολιτικού κινδύνου Eurasia Group, είπε ότι οι διευρυμένες επιδοτήσεις - οι πιο γενναιόδωρες στην ΕΕ - είναι πιθανό να προσθέσουν στις δυσκολίες της γαλλικής κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τις δημοσιονομικές και δημοσιονομικές μάχες.
«Πολλά θα εξαρτηθούν από δύο παράγοντες», είπε ο Ραχμάν σε ένα ερευνητικό σημείωμα. «Πρώτον, η επιτυχία του κυβερνητικού προγράμματος ενεργειακής λιτότητας (το οποίο θα είναι εθελοντικό για τα νοικοκυριά και υποχρεωτικό για τους δημόσιους φορείς και τη βιομηχανία). Δεύτερον, ο καιρός. Ένας σκληρά κρύος χειμώνας μετά από ένα σκληρά ξηρό και ζεστό καλοκαίρι θα δοκίμαζε τα τροφοδοτικά της χώρας στο όριο».
«Προς το παρόν, διατηρούμε τη βασική μας υπόθεση 65% ότι ο Μακρόν θα διαλύσει την Εθνοσυνέλευση μέχρι τα μέσα του επόμενου έτους, αλλά μόνο εάν πιστεύει ότι η κεντρώα συμμαχία του έχει μεγάλες πιθανότητες να αποκαταστήσει την πλειοψηφία της, αν και υπό πτωτική πίεση εάν η Γαλλία υποφέρει ένας κρύος και ταραγμένος χειμώνας», είπε ο Ραχμάν.
«Ένας χειμώνας δυσαρέσκειας δεν είναι καλή προετοιμασία για εκλογές».
Τι σημαίνει για την Ευρώπη;
Η προβληματική παραγωγή ενέργειας της Γαλλίας έχει ανανεώσει την κριτική για τη στρατηγική της για τη βαριά πυρηνική ενέργεια σε μια εποχή που πολλοί άλλοι στην Ευρώπη στρέφονται στην ατομική ενέργεια ως αντικατάσταση της έλλειψης ρωσικού φυσικού αερίου.
Η Γερμανία, η οποία αρχικά σχεδίαζε να κλείσει τους τρεις εναπομείναντες αντιδραστήρες της μέχρι το τέλος του έτους, αποφάσισε να καθυστερήσει τη σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας για να ενισχύσει τον ενεργειακό εφοδιασμό φέτος τον χειμώνα. Το Ηνωμένο Βασίλειο, εν τω μεταξύ, επιδιώκει να ενισχύσει την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας και η ΕΕ έχει συμπεριλάβει την πυρηνική ενέργεια στη λίστα με τις «πράσινες» επενδύσεις της.
«Είναι σημαντικό να πούμε ότι εάν η Γαλλία έχει πυρηνικό πρόβλημα, η Ευρώπη έχει επίσης πρόβλημα όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια», δήλωσε στο CNBC μέσω τηλεφώνου ο Alexandre Danthine, ανώτερος συνεργάτης για τη γαλλική αγορά ενέργειας στην Aurora Energy Research. «Είναι, γενικά, ένας μεγάλος εξαγωγέας, αλλά το χειμώνα χρειάζονται ενέργεια από γειτονικές χώρες για να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις — όποια κι αν είναι η κατάσταση», είπε ο Danthine.
Στη Γαλλία, σημείωσε ο Ραχμάν του Eurasia Group, ο Μακρόν αντέδρασε με θυμό τον περασμένο μήνα σε προτάσεις, μεταξύ άλλων από τον απερχόμενο προϊστάμενο του EDF Jean-Bernard Levy, ότι η «προσέγγισή του "σταματήστε την έναρξη"» στην πυρηνική ενέργεια τα τελευταία πέντε χρόνια ήταν εν μέρει υπεύθυνη για την κρίση.
Σε αυτό που θεωρήθηκε ευρέως ως αναστροφή της πολιτικής, ο Μακρόν ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο την πρόθεσή του να κατασκευάσει η Γαλλία τουλάχιστον έξι νέους πυρηνικούς αντιδραστήρες τις επόμενες δεκαετίες, με την επιλογή για άλλους οκτώ. Στην αρχή της προεδρίας του, ο Μακρόν είχε δεσμευτεί να μειώσει το μερίδιο της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της χώρας.
Η αντιστρόφως αμφιλεγόμενη τοποθέτηση της ατομικής ενέργειας στο επίκεντρο της προσπάθειας της Γαλλίας να επιτύχει την ουδετερότητα του άνθρακα μέχρι τα μέσα του αιώνα.
Οι υποστηρικτές της πυρηνικής ενέργειας εκτιμούν ότι έχει τη δυνατότητα να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο βοηθώντας τις χώρες να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, περιορίζοντας παράλληλα τις εκπομπές άνθρακα και μειώνοντας την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα.
Για τους επικριτές της πηγής ενέργειας, ωστόσο, η πυρηνική ενέργεια είναι μια δαπανηρή απόσπαση της προσοχής σε ταχύτερες, φθηνότερες και καθαρότερες εναλλακτικές λύσεις. Αντίθετα, ομάδες περιβαλλοντικών εκστρατειών υποστηρίζουν ότι τεχνολογίες όπως η αιολική και η ηλιακή θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα στη σχεδιαζόμενη στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
