Benoit Coeuré, Μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ
Στην ομιλία του ο Benoit Coeuré, Μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, σημείωσε ότι ήταν εξαιρετική επιλογή να πραγματοποιηθεί η εκδήλωση αυτήν την ημερομηνία καθώς υπάρχει μια μεγάλη πρόοδος στο θέμα της Ελλάδας. Τόνισε ότι υπάρχει ανάγκη σαφήνειας σε ό,τι αφορά στη λήψη μέτρων, προκειμένου να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη. Για μια σταθερή ανάπτυξη πρέπει να υπάρξει διεύρυνση των διαύλων χρηματοδότησης και μείωση των επιτοκίων δανεισμού για τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Έχουν γίνει ήδη βήματα για την εξυγίανση των τραπεζών, ωστόσο πρέπει να ληφθούν μέτρα για τη διευθέτηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων με την υλοποίηση νόμων που ήδη ψηφίστηκαν. Συγκεκριμένα πρέπει να υπάρξει πλήρης αναμόρφωση του εξωδικαστικού συμβιβασμού, να υλοποιηθούν οι νομικές διατάξεις για την αναδιάρθρωση των δανείων και να προχωρήσει η αναμόρφωση στις ηλεκτρονικές δημοπρασίες. Αν και η επιστροφή των καταθέσεων είναι αναγκαία για τις τράπεζες και το σύστημα δεν υπάρχουν στοιχεία που να δηλώνουν την επιστροφή τους. «Ο δρόμος για ένα υγιές χρηματοοικονομικό μείγμα είναι μακρύς», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η μακροοικονομική σταθεροποίηση και η σαφήνεια συνιστούν απαραίτητες προϋποθέσεις, προκειμένου να συμμετάσχει η Ελλάδα στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Ο κ. Coeuré έδειξε αισιόδοξος σε ότι αφορά στην επίτευξη συμφωνίας στις 15 Ιουνίου. Έκρινε το ελληνικό πρόγραμμα επιτυχές, ωστόσο τόνισε ότι απαιτείται σκληρή δουλειά ακόμα.
Ευκλείδης Τσακαλώτος, Υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας
Με μια δόση χιούμορ ο Υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος τόνισε στην ομιλία του: «Νιώθω σαν τον προπονητή που δεν ξέρει πού είναι το τέρμα», προκειμένου να καταδείξει τη στάση αναμονής που υπάρχει από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης σχετικά με τις αποφάσεις των εταίρων. «Σαφήνεια», ήταν το βασικό αίτημά του σχετικά με το θέμα του χρέους, σαφήνεια που είναι απαραίτητη για την ανάκαμψη των επενδύσεων. Οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να σταματήσουν να αναβάλλουν όλα για τις καλένδες και να προχωρήσουν σε αποφάσεις που θα λαμβάνουν υπόψη το καλό όλων των Ευρωπαίων πολιτών. «Η Ελλάδα υλοποίησε μεγάλο φάσμα μεταρρυθμίσεων», τόνισε. Σημαντική είναι σύμφωνα με τον Υπουργό η συμμετοχή της μεσαίας τάξης και των χαμηλότερων στρωμάτων στον κύκλο της ανάπτυξης. «Το ΔΝΤ πρέπει να αποφασίσει τι θέλει», σημείωσε χαρακτηριστικά. Δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην ΕΚΤ, που σύμφωνα με τον Υπουργό «λειτουργεί με μυστήριους τρόπους σε ό,τι αφορά στις προϋποθέσεις για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, αλλά και στον τρόπο προσέγγισης των προβλέψεων του ΔΝΤ.» Ανέφερε τα θετικά νέα σε μικροοικονομικό επίπεδο, όπως π.χ. την αύξηση στη βιομηχανική παραγωγή, στη μεταποίηση, στις λιανικές πωλήσεις, στις καταχωρήσεις αυτοκινήτων και στις εξαγωγές καθώς και στη μείωση της ανεργίας. Ο κ. Τσακαλώτος αναφέρθηκε στη σημασία της ηθικής στην οικονομία: «Η έλλειψη ηθικής στην επιστήμη της οικονομίας οδηγεί σε κακές συνέπειες και δυσαρέσκεια».
Paul B. Kazarian, founder, chief executive officer and chairman, Japonica Partners
Σημαντικό θέμα για την Ελλάδα είναι η ανάκτηση της εμπιστοσύνης τόσο για τους φορολογούμενους όσο και για τις κεφαλαιαγορές. Το μήνυμα του κ. Paul B. Kazarian, founder, chief executive officer and chairman, Japonica Partners, ήταν ότι η Ελλάδα μπορεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη. Ωστόσο επισήμανε ότι, ενώ ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό μέγεθος για τη βιωσιμότητα του χρέους, δεν υπολογίζεται αναγκαστικά σύμφωνα με τα αναντίρρητα κριτήρια των διεθνών λογιστικών προτύπων. Πρότεινε τη χρήση αριθμών που να αντανακλούν την οικονομική πραγματικότητα κι όχι πολιτικά σενάρια που τελικά έχουν καταστροφικά αποτελέσματα.
Γιάννης Στουρνάρας, Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος
«Είμαστε κοντά στη γραμμή τερματισμού, έχει επιτευχθεί μεγάλη πρόοδος, τα μεγάλα ελλείμματα έχουν εξαλειφθεί», τόνισε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Γιάννης Στουρνάρας. Παραμένουν ωστόσο υψηλά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια όπως και ο δανεισμός. «Πρόκειται για μια μοναδική πρόοδο τόσο στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και του ΟΟΣΑ», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η υλοποίηση ωστόσο των μεταρρυθμίσεων δεν είναι το τέλος του δρόμου, αλλά η αρχή ενός νέου παραγωγικού μοντέλου. Πρέπει να γίνουν περισσότερα πράγματα, προκειμένου να βελτιωθεί η διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα και το επιχειρηματικό περιβάλλον. Ενώ η Ελλάδα διαθέτει υψηλά καταρτισμένο προσωπικό, ωστόσο εξάγει προϊόντα χαμηλής ή μεσαίας τεχνολογίας, αν και πλέον από τα αγροτικά προϊόντα έχει στραφεί και σε προϊόντα αυξημένης προστιθέμενης αξίας. Κίνδυνος παραμένει το υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων. Προκειμένου να μειωθούν οι υψηλοί φορολογικοί συντελεστές και οι υψηλές εισφορές, θα ήταν απαραίτητο να συμφωνηθεί ένα χαμηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα, π.χ. της τάξης του 2% από το 2020 και μετά. Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την ελάφρυνση του χρέους. Το θέμα είναι ότι ούτε οι αγορές ούτε η οικονομία αντέχουν κι άλλη αβεβαιότητα, τόνισε ο κ. Στουρνάρας.
Γιώργος Τσοπέλας, senior partner & managing director, MCKinsey & Company, Greece & Cyprus
Σύμφωνα με τον κ. Τσοπέλα, senior partner & managing director, MCKinsey & Company, Greece & Cyprus, το ΑΕΠ της Ελλάδας δύναται να αυξηθεί κατά 55 δις ευρώ με επενδύσεις της τάξεως των 150 δις ευρώ, δημιουργώντας 650.000 θέσεις εργασίας. «Θέλει όμως πολλή δουλειά ακόμα», τόνισε, «κυρίως πρέπει να σταματήσει η διάβρωση των μισθών και συντάξεων και να καταπολεμηθεί η φοροδιαφυγή». Πρέπει να αλλάξει η δημοσιονομική πολιτική, να ενισχυθεί η κατανάλωση, να υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο πάντα με προσοχή στις λεπτομέρειες. Οι βιώσιμες επιχειρήσεις πρέπει να αναδιαρθρωθούν, ενώ οι μη βιώσιμες να αναδιαρθρωθούν. Το όραμα για την ανάπτυξη της Ελλάδας πρέπει να βασίζεται στην αξιοκρατία, στη διαφάνεια, στον σεβασμό, στη φιλοξενία και στην ανταγωνιστικότητα.
Declan Costello, Επικεφαλής της αποστολής για την Ελλάδα, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Την ανάγκη σαφήνειας για το χρέος και την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων τόνισε ο Declan Costello, Επικεφαλής της αποστολής για την Ελλάδα, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το πακέτο των μεταρρυθμίσεων που έχει επωμιστεί η Ελλάδα είναι τεράστιο. Ωστόσο, όπως ανέφερε έχουν ήδη υλοποιηθεί 120 από τις 140 δράσεις που απαιτούνται για την εκταμίευση της δόσης. Οι υπόλοιπες 20 αναμένεται να υλοποιηθούν τις επόμενες μέρες οπότε μετά αναμένεται να ακολουθήσει η εκταμίευση. Από τις 700 συστάσεις του ΟΟΣΑ έχουν πραγματοποιηθεί οι περισσότερες. Το πρόβλημα δεν είναι πλέον οι μεταρρυθμίσεις, ούτε οι δημοσιονομικοί στόχοι, το πρόβλημα εξακολουθεί και υπάρχει στην ανταγωνιστικότητα τιμών. Πλέον πρέπει να δοθεί βοήθεια προκειμένου να αποκτήσει η Ελλάδα πρόσβαση στις αγορές. Απαιτείται σύμφωνα με τον κ. Costello ένα νέο σύμφωνο μεταξύ των θεσμών, αλλά και να υπάρξει εκ μέρους της ελληνικής πλευράς ιδιοκτησία του προγράμματος.
Nicola Giammarioli, Επικεφαλής αποστολής του ESM για την Ελλάδα
Η Ευρώπη θα κάνει οτιδήποτε χρειάζεται για να στηρίξει την Ελλάδα, τόνισε ο κ. Nicola Giammarioli, Επικεφαλής αποστολής του ESM για την Ελλάδα. Βασική προϋπόθεση είναι η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και η επιστροφή στην ανάπτυξη. Ωστόσο όλοι επικεντρώνονται στην ελάφρυνση του χρέους προκειμένου να επιστρέψει η Ελλάδα στις αγορές, ενώ σύμφωνα με τον κ. Giammarioli με διαφάνεια και σαφήνεια πρέπει να εστιάσουν όλοι στην ανάπτυξη.
Rüdiger Freiherr von Rosen, Πρόεδρος της Frankfurter Gesellschaft, τ. Πρόεδρος Χρηματιστηρίου Φρανκφούρτης
Ο κ. Rüdiger Freiherr von Rosen, Πρόεδρος της Frankfurter Gesellschaft, τ. Πρόεδρος Χρηματιστηρίου Φρανκφούρτης, εστίασε στις δυσκολίες στην εκτέλεση των προγραμμάτων που προέρχονται από μεγάλες συμβουλευτικές επιχειρήσεις. Τα μακροπρόθεσμα χρέη συνιστούν πρόβλημα με καταστροφικές συνέπειες όπως απέδειξε η Συνθήκη των Βερσαλλιών. Το πρόβλημα του χρέους πρέπει να λυθεί, τόνισε ο κ. Freiherr von Rosen, καθώς επιβαρύνει όλους τους ανθρώπους και τις επιχειρήσεις. «Στην Ευρώπη έχουμε θετικές εξελίξεις, καθώς στις εκλογές της Γαλλίας και της Ολλανδίας, αλλά και στη Γερμανία ξεφύγαμε από τους λαϊκιστές». Στη Γερμανία ανέφερε ότι υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να ξαναβγεί η Καγκελάριος Μέρκελ, ενώ ο Τραμπ αναγκάζει όλους στην Ευρώπη να ασχοληθούν με την Ευρώπη, γεγονός που συνιστά μεγάλη πρόκληση.
Lars Feld, director, Walter Eucken Institute, member of the German Council of Economic Experts
Ως εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Walter Eucken ο κ. Lars Feld αναφέρθηκε στις διαπραγματεύσεις του 2015, όπου συμβούλεψαν την ελληνική κυβέρνηση να μην αποκλείσει ούτε το Grexit. Πλέον το θέμα στρέφεται γύρω από τη βιωσιμότητα του χρέους, την ανάπτυξη και τα πρωτογενή πλεονάσματα. Θεωρεί εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί μακροπρόθεσμα τόσο υψηλό πλεόνασμα καθώς δεν υπάρχει προηγούμενο. Αναφέρθηκε στο ρόλο του ΔΝΤ, το οποίο σύμφωνα με τα λεγόμενά του, έχει αποκομίσει τα κέρδη του, οπότε δεν το ενδιαφέρει η παραμονή του στο πρόγραμμα. Τέλος πρότεινε τρεις πιθανές λύσεις: Είτε ο κ. Σόιμπλε να εγκαταλείψει τη γραμμή του και το ΔΝΤ να συνεχίσει στο πρόγραμμα, είτε να αναβληθεί η απόφαση για το χρέος για το 2018 χωρίς μέχρι τότε να συνεχίζει τις πληρωμές και τέλος η πιο πιθανή, σύμφωνα με τον κ. Feld, λύση είναι να υπάρξει ένα καινούριο πρόγραμμα με πληρωμές από τον ESM, εφόσον υλοποιηθούν οι μεταρρυθμίσεις, καθώς η επιστροφή στις αγορές συνεπάγεται υψηλότερα επιτόκια δανεισμού.
Γιώργος Τριανταφύλλου, executive director, investment banking services, Greece & Southern Europe, Goldman Sachs
Δεδομένου ότι η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας δεν είναι δεδομένη, οι επενδυτές παραμένουν απρόθυμοι, ανέφερε ο κ Γιώργος Τριανταφύλλου, executive director, investment banking services, Greece & Southern Europe της Goldman Sachs. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αποτελούν συστημική απειλή για τις τράπεζες και την οικονομία. Τα ελληνικά χρεόγραφα δεν προσφέρουν τα ίδια κέρδη όπως πριν την κρίση. Οι ελληνικές επιχειρήσεις ανταγωνίζονται τις ευρωπαϊκές σε ένα μη ανταγωνιστικό περιβάλλον, καθώς επιβαρύνονται με υψηλότερα επιτόκια. Ωστόσο σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει καλές υποδομές, καλά καταρτισμένο προσωπικό και αγορές που έχουν δεχθεί πολλές μεταρρυθμίσεις. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, η Ελλάδα έχει υποεκτιμηθεί από τους επενδυτές, καθώς προσφέρει ευκαιρίες. Έχουν γίνει κάποιες επενδύσεις ωστόσο στον ξενοδοχειακό κλάδο, στις φαρμακοβιομηχανίες και σε ακίνητα. «Το ζήτημα είναι», τόνισε, «η Ελλάδα να επιστρέψει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των επενδύσεων για το καλό των πολιτών και των πιστωτών της».
Colin Ellis, managing director, chief credit officer EMEA, Moody’s investors Service
Την ανάγκη για σαφήνεια σε ό,τι αφορά στην ελάφρυνση του χρέους, τόνισε και ο Colin Ellis, managing director, chief credit officer EMEA, Moody’s investors Service, καθώς η διαφωνία μεταξύ της Ευρώπης και του ΔΝΤ μόνο προβλήματα προκαλεί. Οι αγορές δεν είναι κλειστές για την Ελλάδα, αλλά πρέπει να υπάρξει ένα σαφές αφήγημα για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης.
Σωκράτης Λαζαρίδης, Πρόεδρος Ομίλου του Χρηματιστηρίου Αθηνών
«Υπάρχουν ευκαιρίες στην Ελλάδα», ανέφερε ο Πρόεδρος του Ομίλου του Χρηματιστηρίου Αθηνών, Σωκράτης Λαζαρίδης, καθώς οι εισηγμένες πλην των τραπεζών έχουν καλές αποδόσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης, ενώ έχουν αυξήσει τη λειτουργική τους κερδοφορία. Οι ξένοι επενδυτές εξακολουθούν κι αποτελούν σημαντικό τμήμα των επενδύσεων στο Ελληνικό Χρηματιστήριο, γεγονός που αποδεικνύει την εμπιστοσύνη τους αλλά και τις προοπτικές της αγοράς.
Παντελής Μπούμπουρας, Πρόεδρος & Ιδρυτής Gefest
Κίνητρα, όχι με τη μορφή επιδοτήσεων, για τους επενδυτές της Διασποράς, ζήτησε ο κ. Παντελής Μπούμπουρας, Πρόεδρος & Ιδρυτής της Gefest, καθώς υπάρχει έντονο ενδιαφέρον και ώριμες επενδύσεις. Χρειάζεται προσέγγιση των Ελλήνων του εξωτερικού, ανέφερε, τελειώνοντας με το σλόγκαν: «Δώστε μας τη δυνατότητα να ξαναγοράσουμε την Ελλάδα».
Αλέξης Χαρίτσης, Αν. Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης
Τις ισχυρές ενδείξεις για ανάκαμψη τόνισε ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, κ. Αλέξης Χαρίτησης. Η Ελλάδα αλλάζει προσανατολισμό και προσπαθεί να γίνει ανταγωνιστική στις διεθνείς αγορές. Σκοπός είναι να γίνουν επενδύσεις σε έρευνα κι ανάπτυξη, στην οικονομία της γνώσης και στο ανθρώπινο κεφάλαιο, πέραν από τις επενδύσεις σε τομείς όπου διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα όπως ο αγροδιατροφικός τομέας και η ενέργεια. Πρέπει να προαχθούν οι συνεργασίες μεταξύ ελληνικών επιχειρήσεων και με τη μορφή συνεταιρισμών, αλλά και μεταξύ ελληνικών και γερμανικών επιχειρήσεων. Τέλος αναφέρθηκε διεξοδικά στις δυνατότητες χρηματοδότησης ελληνικών επιχειρήσεων μέσω Ευρωπαϊκών Ταμείων, αλλά και μέσω του Επενδυτικού νόμου.
Jochen Biedermann, senior adviser, Frankfurt Main Finance
Ο κ. Jochen Biedermann, senior adviser, της Frankfurt Main Finance, ανέφερε ότι με την κρίση υπήρξε απώλεια εμπιστοσύνης προς κάποιους παίκτες, μεταξύ αυτών και προς τις τράπεζες. Το θετικό είναι ότι η Ελλάδα ξεκίνησε εντατικά τη χρήση συστημάτων ηλεκτρονικών πληρωμών χωρίς μετρητά. Οι τράπεζες αναπτύσσουν νέες υπηρεσίες και όλοι στρέφονται προς την καινοτομία. Ο κ. Biedermann τόνισε τη σημασία των τοπικών οικοσυστημάτων, FinTech, τα οποία σημειώνουν μεγάλη επιτυχία στη Φρανκφούρτη και στο εξωτερικό, ενώ υπάρχουν προοπτικές συνεργασίας με την Ελλάδα.
Κωνσταντίνος Αγγελόπουλος, director of investment promotion, Enterprise Greece
Ο κ. Κωνσταντίνος Αγγελόπουλος, director of investment promotion της Enterprise Greece
Αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες και στο έργο της Enterprise Greece, π.χ. με την οργάνωση 40 περιπτέρων σε εκθέσεις, επιχειρηματικές αποστολές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, αλλά και με τη δημιουργία 2.500 επιχειρηματικών επαφών. Η Enterprise Greece πιστεύει στη συνεργασία με γερμανικές επιχειρήσεις και τόνισε τη σημασία των γερμανικών άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα.
Αντώνης Μεταξάς, managing partner, Metaxas & Associates law Firm
Από την πλευρά του ο κ. Αντώνης Μεταξάς, managing partner, Metaxas & Associates law Firm, αφού χαιρέτισε το 2ο Συνέδριο του Economist και του Ελληνογερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου στη Γερμανία, τόνισε τη σημασία του ενεργειακού τομέα και των σχεδιαζόμενων αναδιαρθρώσεων, όπως π.χ. της ΔΕΗ. Οι αναδιαρθρώσεις στον ενεργειακό τομέα αποτελούν σημαντικό κομμάτι των προαπαιτουμένων στο πλαίσιο των προγραμμάτων στήριξης.
Δημήτρης Καμαργιάννης, management consultant
Όχι μόνο οι Θεσμοί αλλά και ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να διασφαλίσουν ότι η Ελλάδα θα αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος της Ευρώπης. Η Ελλάδα και οι Έλληνες έχουν πολλές δυνατότητες, αλλά θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και ξένες προσωπικότητες. Ακόμα και η τέχνη αποτελεί ένα εξαγώγιμο προϊόν που δύναται να συμβάλει στην τόνωση των ελληνογερμανικών σχέσεων.
