Η Καρδίτσα θα αποτελέσει βασική πιλοτική πόλη για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού προγράμματος SPACE4CULT, το οποίο αξιοποιεί δορυφορικά δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη για την αντιμετώπιση προβλημάτων στις πόλεις. Στόχος είναι η ανάπτυξη ενός εργαλείου που θα βοηθά τις δημοτικές αρχές να προβλέπουν κινδύνους, να εξετάζουν διαφορετικά σενάρια και να σχεδιάζουν αποτελεσματικότερα τις παρεμβάσεις τους.
Ο Δήμος Καρδίτσας συμμετέχει στο έργο, το οποίο εγκρίθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Horizon Europe και υλοποιείται από εταίρους στην Ελλάδα, την Ιταλία και το Βέλγιο. Η πρωτοβουλία επιδιώκει να καταστήσει τις ευρωπαϊκές διαστημικές τεχνολογίες προσβάσιμες και αξιοποιήσιμες από την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Στην Καρδίτσα πρόκειται να δοκιμαστεί μια πλατφόρμα υποστήριξης αποφάσεων, η οποία θα συγκεντρώνει πληροφορίες από διαφορετικές πηγές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δεδομένα Παρατήρησης Γης από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Copernicus, υπηρεσίες δορυφορικού εντοπισμού θέσης, ανωνυμοποιημένα στοιχεία για τις μετακινήσεις και δεδομένα που διαθέτει ο δήμος.
Με τη συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης και μεθόδων προγνωστικής ανάλυσης, το σύστημα σχεδιάζεται ώστε να αναγνωρίζει πιθανές δυσκολίες προτού εξελιχθούν σε σοβαρότερα προβλήματα.
Από την κυκλοφορία έως τις υψηλές θερμοκρασίες
Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, μία από τις πιθανές εφαρμογές της πλατφόρμας αφορά την καλύτερη κατανόηση των κυκλοφοριακών ροών στην πόλη. Η επεξεργασία των δεδομένων θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό σημείων με αυξημένη επιβάρυνση και στην αξιολόγηση εναλλακτικών παρεμβάσεων.
Αντίστοιχα, το σύστημα θα μπορούσε να αναγνωρίζει περιοχές που εκτίθενται σε ιδιαίτερα υψηλές αστικές θερμοκρασίες και να εκτιμά τις πιθανές περιβαλλοντικές συνέπειες σχεδιαζόμενων έργων. Προβλέπεται επίσης να υποστηρίζει το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας και το Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας και Κλίματος του Δήμου Καρδίτσας.
Οι δυνατότητες αυτές παραμένουν αντικείμενο δοκιμών. Όπως διευκρινίζει ο δήμος, το έργο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και τα εργαλεία του πρέπει να αξιολογηθούν σε πραγματικές συνθήκες λειτουργίας, προτού εξαχθούν συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητά τους.
Τσιάκος: Από την αντιμετώπιση των προβλημάτων στην πρόληψη
Ο δήμαρχος Καρδίτσας, Βασίλης Τσιάκος, επισημαίνει ότι το ενδιαφέρον του προγράμματος βρίσκεται κυρίως στη δυνατότητα αξιοποίησης της τεχνολογίας για τη λήψη καλύτερα τεκμηριωμένων αποφάσεων.
«Αυτό που κάνει την πρωτοβουλία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα δεν είναι απλώς η ίδια η τεχνολογία. Είναι η δυνατότητα μετάβασης από την εκ των υστέρων αντιμετώπιση προβλημάτων στην προληπτική διακυβέρνηση. Αντί να αντιδρούμε μόνο αφού παρουσιαστεί ένα πρόβλημα, θέλουμε να μπορούμε να προβλέπουμε κινδύνους, να εξετάζουμε εναλλακτικές λύσεις και να λαμβάνουμε καλύτερα τεκμηριωμένες αποφάσεις».
Ο κ. Τσιάκος παρουσίασε πρόσφατα την πρωτοβουλία και στη Βιέννη, όπου συμμετείχε ως εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) στο ετήσιο παγκόσμιο συνέδριο για την Αυτοδιοίκηση και την τοπική διακυβέρνηση. Στην παρέμβασή του αναφέρθηκε στις εφαρμογές της ψηφιακής καινοτομίας και της τεχνητής νοημοσύνης στη λειτουργία των δήμων.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο δήμαρχος εξήγησε ότι η νέα πλατφόρμα δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τις υφιστάμενες διαδικασίες λήψης αποφάσεων, αλλά να προσφέρει επιπλέον πληροφορίες και δυνατότητες πρόβλεψης.
«Πρόσφατα στο παγκόσμιο συνέδριο για την Αυτοδιοίκηση και την τοπική διακυβέρνηση που έγινε στη Βιέννη, αναφέρθηκα σε ένα καινοτόμο πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει η Καρδίτσα. Πρόκειται για το SPACE4CULT το οποίο όταν τεθεί σε εφαρμογή θα αξιοποιεί μια σειρά από τοπικά δεδομένα και αξιοποιώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη θα "προτείνει" λύσεις για προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Δήμος Καρδίτσας. Το πρόγραμμα φυσικά δεν έχει στόχο να υποκαταστήσει τον σημερινό τρόπο λήψης αποφάσεων αλλά να λειτουργεί συμπληρωματικά και συμβουλευτικά για υπάρχοντα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι δήμοι μας ή και για ζητήματα που με βάση τα δεδομένα φαίνεται πως θα δημιουργηθούν στο άμεσο μέλλον. Έτσι θα είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για την επίλυσή τους. Στην πράξη, λοιπόν, θα εφαρμόσουμε το «Κάλλιον το προλαμβάνειν του θεραπεύειν».
Ο ρόλος των μικρότερων πόλεων στην ψηφιακή καινοτομία
Ο δήμαρχος υποστηρίζει ότι πόλεις μεσαίου μεγέθους μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην ανάπτυξη και τη δοκιμή νέων τεχνολογιών. Όπως εκτιμά, η άμεση επαφή των δημοτικών υπηρεσιών με τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας προσφέρει τη δυνατότητα να αξιολογούνται οι εφαρμογές με βάση πραγματικά προβλήματα.
«Μπορεί να μην έχει την κλίμα των μεγάλων πρωτευουσών, διαθέτει όμως κάτι εξίσου πολύτιμο: άμεση γνώση των τοπικών κοινωνιών, στενή σχέση με τους πολίτες και τη δυνατότητα να δοκιμάζουμε λύσεις σε πραγματικές συνθήκες.Φιλοδοξία δεν είναι απλώς να γίνουμε μια "εξυπνότερη πόλη". Είναι να γίνει μια πόλη που λαμβάνει πιο έξυπνες αποφάσεις, εξυπηρετεί καλύτερα τους ανθρώπους της και προετοιμάζεται αποτελεσματικότερα για το μέλλον», τονίζει ο Βασίλης Τσιάκος.
Για τη δημοτική αρχή, η συμμετοχή στο SPACE4CULT συνδέεται και με την απόκτηση τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη συνεργασιών με ευρωπαϊκούς ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς. Το ζητούμενο, όπως επισημαίνει, είναι τα αποτελέσματα των δοκιμών να μπορούν να αξιοποιηθούν στη λειτουργία της πόλης και μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
