Μέσα σε κλίμα συγκίνησης και θαυμασμού, το Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσολογγίου υποδέχτηκε χτες (14/3) επίσημα τον εμβληματικό πίνακα του Ευγένιου Ντελακρουά «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου» (La Grèce sur les ruines de Missolonghi), στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη.
Το έργο, που παραχωρήθηκε από το Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντώ για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου, θα φιλοξενηθεί στο Ξενοκράτειο έως τον Νοέμβριο 2026. Από σήμερα, Κυριακή 15 Μαρτίου, το κοινό θα μπορεί να απολαύσει τον πίνακα του σπουδαίου φιλέλληνα ζωγράφου, που λίγους μήνες μετά την ηρωική Έξοδο των υπερασπιστών του Μεσολογγίου, και χωρίς να έχει παραβρεθεί ποτέ στην πόλη, δημιούργησε ένα συγκλονιστικό έργο, που καθηλώνει με τη θεματολογία και την δύναμη της τέχνης του.
«Η επιλογή του Μεσολογγίου από τον Ντελακρουά δεν υπήρξε τυχαία. Η τρίτη Πολιορκία και η Έξοδος του 1826 συγκλόνισαν την Ευρώπη και προσέδωσαν στην πόλη μια μοναδική θέση στη συλλογική μνήμη των φιλελλήνων. Οι μήνες της πείνας, η αντίσταση μέχρις εσχάτων και η συνειδητή απόφαση των κατοίκων να μην παραδοθούν, αλλά να πραγματοποιήσουν μια καταδικασμένη, αλλά ταυτόχρονα λυτρωτική και πνευματικά απελευθερωτική έξοδο προς το θάνατο και συγχρόνως προς την αθανασία, μετέτρεψαν το Μεσολόγγι σε σύμβολο ηθικού μεγαλείου και αυτοθυσίας», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, μιλώντας για την Ιερά Πόλη, ονομασία που αποδόθηκε στο Μεσολόγγι στους μετέπειτα χρόνους, η οποία «δεν ήταν απλώς τιμητική. Αποτύπωνε την εδραιωμένη αντίληψη ότι εκεί συντελέστηκε μια πράξη απόλυτης υπέρβασης, όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια αναμετρήθηκε και στάθηκε ισότιμη με την Ιστορία. Αυτήν ακριβώς τη βαθύτερη ηθική διάσταση συλλαμβάνει ο Ντελακρουά».
«Το έργο του», συνέχισε η υπουργός, «δεν αφηγείται μόνον γεγονότα, αλλά αποτυπώνει και αναδεικνύει τη βαθύτερη πνευματική ουσία και το πολιτισμικό υπόβαθρο του Αγώνα, δημιουργώντας μια εικόνα, που πλέον θεωρείται διαχρονική και επίκαιρη. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πίνακας, που σήμερα θεωρείται ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σύμβολα του αγώνα για ελευθερία -και όχι μόνο των Ελλήνων- πωλήθηκε μόλις το 1852, οπότε και εντάχθηκε στη συλλογή του Μουσείου Καλών Τεχνών του Μπορντώ, όπου και φυλάσσεται έκτοτε ως ένα από τα κορυφαία έργα του», τόνισε η Λ. Μενδώνη, που χαρακτήρισε την πρώτη παρουσίαση του έργου στην Ελλάδα, στο Μεσολόγγι, στο Ξενοκράτειο Μουσείο, ως «γεγονός εξαιρετικής πολιτιστικής και συμβολικής σημασίας. Ο πίνακας συναντάται με τον τόπο που τον ενέπνευσε, συνομιλώντας άμεσα με τη μνήμη και την ιστορία της Ιερής Πόλης. Η συγκυρία των 200 χρόνων από την Έξοδο προσδίδει στην έκθεση έναν επιπλέον φορτισμένο ιστορικά και συναισθηματικά χαρακτήρα, μετατρέποντάς την σε πράξη ιστορικής μνήμης και συλλογικού αναστοχασμού, σε μια γεωπολιτική συγκυρία πολύ δύσκολη, όπου οι προκλήσεις για την ελευθερία, τα ανθρωπιστικά ιδανικά και τις πολιτισμικές αξίες των ευρωπαϊκών λαών αυξάνονται εκθετικά. Η Ευρώπη είναι ίσως στην πιο κρίσιμη στιγμή των τελευταίων δεκαετιών να υπερασπιστεί τα δικά της ανθρωπιστικά ιδεώδη», επισήμανε η υπουργός Πολιτισμού που αναφέρθηκε και στη ‘συνάντηση' του Ξενοκρατείου με τον πίνακα.
«Το Ξενοκράτειο, κτισμένο στα τέλη του 19ου αιώνα χάρη στη δωρεά του εθνικού ευεργέτη Κωνσταντίνου Ξενοκράτη, αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της συμβολής του ελληνισμού της διασποράς στη θεσμική και πολιτιστική συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους. Η συνάντηση του έργου του Ντελακρουά με αυτόν τον ιστορικό χώρο καλλιεργεί έναν γόνιμο διάλογο ανάμεσα στην ευρωπαϊκή φιλελληνική παράδοση και τη νεοελληνική ιστορική εμπειρία ... ‘Η Ελλάς επί των ερειπίων του Μεσολογγίου' δεν είναι μόνον ένα μνημειώδες έργο τέχνης. Αποτελεί διαχρονικό σύμβολο αντίστασης, ελπίδας και αναγέννησης, που μέσα από την συγκεκριμένη έκθεση συνεχίζει να συνομιλεί με το παρόν, αναδεικνύοντας τη δύναμη της τέχνης να κρατά ζωντανή τη μνήμη των μεγάλων αγώνων», κατέληξε η υπουργός Πολιτισμού, που ευχαρίστησε την διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Ολυμπία Βικάτου, η οποία είχε και την ιδέα για τον προσωρινό δανεισμό του έργου, καθώς και το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού έργου (ΚΙΚΠΕ), και ιδιαίτερα τον Μιχάλη Στασινόπουλο και τον Χρήστο-Εμμανουήλ Δημητρακόπουλο, που με τη συμβολή τους «διαδικασίες οι οποίες θα καθυστερούσαν την έλευση του πίνακα στην Ελλάδα, έγιναν πολύ εύκολες». Πολλές ευχαριστίες έδωσε, φυσικά, και στο Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντώ, για την «εμπιστοσύνη και τη γενναιοδωρία» του, αλλά και προς όλους τους επιστημονικούς και θεσμικούς συντελεστές και το προσωπικό που εργάστηκαν με συνέπεια και αφοσίωση.
«Σήμερα, η Ιερή Πόλη, σύμβολο της ελληνικής αυτοθυσίας, υποδέχεται το εξαιρετικό έργο του Ευγένιου Ντελακρουά, έναν πίνακα που αποτελεί αυθεντική εικαστική μαρτυρία ενός ανθρώπου που χωρίς να έχει έρθει ποτέ στο Μεσολόγγι, κατάφερε να αποδώσει τη βαθύτερη αλήθειά του και να συλλάβει την ψυχή του με έναν μοναδικό τρόπο», δήλωσε από την πλευρά της η Ολυμπία Βικάτου, διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς. «Στην επετειακή χρονιά των 200 χρόνων, η έλευση του πίνακα, για πρώτη φορά στο Μεσολόγγι, στον τόπο που του έδωσε πνοή, είναι μια υπέρτατη στιγμή. Η παρουσία του αποκτά σχεδόν τελετουργική διάσταση, καθώς έρχεται ως προσκεκλημένο της ίδιας της ιστορίας. Μάρτυρας, σύμβολο και υπενθύμιση ότι η θυσία των αγωνιστών δεν έσβησε ποτέ από τον παγκόσμιο χάρτη της μνήμης και της ιστορίας», συμπλήρωσε.
Στη συνέντευξη Τύπου, σύντομους χαιρετισμούς απηύθυναν ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, ο Θανάσης Παπαθανάσης, βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας, ο Κωνσταντίνος Καραγκούνης, υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ο δήμαρχος της Ιεράς Πόλης Μεσολογγίου Σπύρος Διαμαντόπουλος και ο σεβασμιώτατος μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας, Δαμασκηνός. Τέλος ο Νίκος Αλιάγας έκανε μια συγκινητική τοποθέτηση με αφορμή την έλευση του πίνακα στο Μεσολόγγι.
