Ωστόσο τους τελευταίους μήνες ο σκεπτικισμός έναντι των εμβολίων και το αντιεμβολιαστικό κίνημα έχουν αυξηθεί. Δεν είναι λίγοι αυτοί που αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των εμβολίων, την ασφάλειά τους αλλά και τους στόχους τους.
Η ταχύτητα με την οποία αναπτύχθηκαν τα εμβόλια κατά του κορονοϊου είναι μία από τις βασικές αιτίες ανησυχίας. Την ίδια στιγμή παρατηρούνται φαινόμενα παραπληροφόρησης τα οποία δημιουργούν αμφιβολίες για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων κάτι που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.
Για τον ΠΟΥ η διστακτικότητα απέναντι στα εμβόλια είναι μεταξύ των δέκα βασικών παγκόσμιων απειλών σχετικά με την υγεία το 2019. Ο εμβολιασμός, ανέφερε, "αποτρέπει 2-3 εκατομμύρια θανάτους ετησίως και επιπλέον 1,5 εκατομμύρια θα μπορούσαν να αποφευχθούν εφόσον βελτιωθεί η παγκόσμια διανομή εμβολίων".
Αναφορικά με τα εμβόλια κατά του Covid-19, ειδικοί και αξιωματούχοι της δημόσιας υγείας υποστηρίζουν πως είναι ζωτικής σημασίας να καταπολεμηθούν τα fake news σχετικά με τους εμβολιασμούς.
Το CNBC συνοψίζει τους 7 βασικούς μύθους που έχουν διαδοθεί σχετικά με τα εμβόλια κατά του κορoνοϊού:
Μύθος νούμερο 1: Τα εμβόλια κατά του Covid-19 δεν είναι ασφαλή επειδή αναπτύχθηκαν πολύ γρήγορα.
Η αλήθεια: Τα εμβόλια κατά του κορονοϊού που χρησιμοποιούνται έχουν υποβληθεί σε αυστηρές και απαιτητικές κλινικές δοκιμές στις οποίες συμμετείχαν χιλιάδες εθελοντές μετά από αρχικές δοκιμές σε ζώα.
Οι φαρμακοβιομηχανίες που τα κατασκεύασαν έχουν αποδείξει πως δεν παράκαμψαν τις απαιτούμενες διαδικασίες. Πριν εγκριθεί η χρήση των εμβολίων από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές, τα δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα τους υπόκεινται σε αυστηρούς ελέγχους από αυτά τα όργανα - τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) ή την Ρυθμιστική Αρχή για τα προϊόντα Φαρμάκων και Υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Στο τελικό στάδιο των κλινικών δοκιμών, τόσο τα εμβόλια τη Pfizer-BioNTech όσο και της Moderna βρέθηκαν να είναι 95% και 94,1% αποτελεσματικά, αντίστοιχα, στην πρόληψη σοβαρής μόλυνσης Covid-19. Όσο αφορά το εμβόλιο που αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης σε συνεργασία με την AstraZeneca αύτο βρέθηκε να έχει μέση αποτελεσματικότητα 70%.
Στις αρχές Δεκεμβρίου όταν και το Ηνωμένο Βασίλειο έγινε η πρώτη χώρα που ενέκρινε το εμβόλιο των Pfizer-BioNTech, η επικεφαλής της Ρυθμιστικής Αρχής για τα προϊόντα Φαρμάκων και Υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο (MHRA) Dr. June Raine είχε δηλώσει ότι δεν παρακάμφθηκαν τα στάδια στην έγκρισή του, λέγοντας ότι οι ειδικοί είχαν εργαστεί "όλο το 24ωρο, προσεκτικά, μελετώντας μεθοδικά τους πίνακες, τις αναλύσεις και τα γραφήματα σε κάθε κομμάτι δεδομένων".
Οι επιστήμονες και οι κλινικοί γιατροί της MHRA διενήργησαν μια "κυλιόμενη ανασκόπηση" των δεδομένων όπως αυτά διατέθηκαν κατά τη διάρκεια κλινικών δοκιμών, επιτρέποντας έτσι την επιτάχυνση της γνωμοδότησης. Αυτό ήταν κρίσιμο, όπως υποστήριξε η MHRA, δεδομένης της έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία.
Μύθος νούμερο 2: Τα εμβόλια κατά του κορονοϊού τροποποιούν το DNA
Η αλήθεια: Τόσο το εμβόλιο των Pfizer/BioNTech όσο και της Moderna βασίζονται και τα δύο στην τεχνολογία messenger RNA (mRNA). Στόχος είναι να δίνουν οδηγίες στα κύτταρα μας να παράγουν δομικά τμήματα του κορονοϊού, όπως τις ακίδες που έχουν στην επιφάνειά τους (ή τμήμα αυτών). Η νέα τεχνολογία περιλαμβάνει γενετικό υλικό που παρασκευάζει πρωτεΐνη η οποία προκαλεί ανοσοαπόκριση. Αυτό δημιουργεί ανοσία έναντι του ιού που προκαλεί την Covid.
Το mRNA (δηλ. οι οδηγίες) από ένα εμβόλιο δεν εισέρχεται ποτέ στον πυρήνα του κυττάρου, όπου βρίσκεται το DNA μας, όπως εξηγούν τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC).
"Αυτό σημαίνει ότι το mRNA δεν μπορεί να επηρεάσει ή να αλληλεπιδράσει με το DNA μας με οποιονδήποτε τρόπο. Αντίθετα, τα εμβόλια κατά του Covid-19 τύπου mRNA λειτουργούν με τις φυσικές άμυνες του οργανισμού για την ασφαλή ανάπτυξη ανοσίας ενάντια στις ασθένειες" συνεχίζει το CDC.
Μύθος νούμερο 3: Τα εμβόλια κατά του κορονοϊού επηρεάζουν τη γονιμότητα
Η αλήθεια: Ορισμένες γυναίκες ανησυχούν ότι το εμβόλιο κατά του κορονοϊού θα μπορούσε να βλάψει τη γονιμότητά τους. Αυτές τις ανησυχίες τις καλλιέργησε ένα κύμα fake news στο διαδίκτυο σχετικά με αυτό το ζήτημα. Την Τρίτη (19/1), το Βασιλικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων του Ηνωμένου Βασιλείου και το Βασιλικό Κολλέγιο των Μαιών εξέδωσαν μια ανακοίνωση σχετικά με τους εμβολιασμούς Covid, τη γονιμότητα και την εγκυμοσύνη.
Ο Dr. Edward Morris, πρόεδρος του Βασιλικού Κολλεγίου Μαιευτήρων Γυναικολόγων, δήλωσε: "Θέλουμε να διαβεβαιώσουμε τις γυναίκες ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι τα εμβόλια κατά του Covid-19 επηρεάζουν τη γονιμότητα. Οι ισχυρισμοί για οποιαδήποτε επίδραση του εμβολιασμού Covid-19 στη γονιμότητα είναι κερδοσκοπικοί και δεν υποστηρίζονται από κανένα δεδομένο" και πρόσθεσε: "Δεν υπάρχει βιολογικά εύλογος μηχανισμός με τον οποίο τα τρέχοντα εμβόλια θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη γονιμότητα των γυναικών. Δεν έχουν αποδειχθεί ότι οι γυναίκες που έχουν εμβολιαστεί έχουν προβλήματα γονιμότητας".
Μύθος νούμερο 4: Το εμβόλιο δεν είναι ασφαλές για τις εγκύους
Η αλήθεια: Υπάρχουν ελάχιστες πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια των εμβολίων κατά του κορονοϊού για τις γυναίκες που είναι σε ενδιαφέρουσα, σύμφωνα με το CDC.
Από τις διαθέσιμες μελέτες από τις δοκιμές σε ζώα, δεν υπάρχει ανησυχία για την ασφάλεια του εμβολίου της Moderna για τις εγκύους- πριν ή κατά την εγκυμοσύνη. Η μελέτη είναι υπό εξέλιξη για το εμβόλιο των Pfizer/BioNTech, σημειώνει το CDC.
Όπως αναφέρει το CDC, σχετικές μελέτες σε άτομα που είναι έγκυες προγραμματίζονται από τις δύο φαρμακοβιομηχανίες ενώ παράλληλα και οι εταιρείες έχουν υπό παρακολούθηση τις γυναίκες που συμμετείχαν στις κλινικές δοκιμές και αργότερα έμειναν έγκυες.
Αυτή την περίοδο στο Ηνωμένο Βασίλειο χορηγούνται τόσο τα εμβόλια της AstraZeneca όσο και των Pfizer/BioNTech. Η βρετανική κυβέρνηση από την πλευρά της υποστηρίζει ότι: "τα εμβόλια δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί κατά την εγκυμοσύνη, οπότε μέχρι να υπάρξουν διαθέσιμες περισσότερες πληροφορίες, όσες γυναίκες είναι έγκυες δεν συνιστάται να λαμβάνουν το εμβόλιο".
Ωστόσο, η κυβέρνηση σημειώνει ότι στοιχεία από μη κλινικές μελέτες των εμβολίων Pfizer/BioNTech και της AstraZeneca έχουν αναθεωρηθεί από την ΠΟΥ και τους ρυθμιστικούς φορείς σε όλο τον κόσμο και "δεν έχουν εκφράσει ανησυχίες" σχετικά με την ασφάλεια κατά την εγκυμοσύνη.
Η Μικτή Επιτροπή του Ηνωμένου Βασιλείου για τον εμβολιασμό, η οποία συμβουλεύει την κυβέρνηση σχετικά με τη στρατηγική εμβολιασμών, "αναγνώρισε ότι τα πιθανά οφέλη του εμβολιασμού είναι ιδιαίτερα σημαντικά για ορισμένες έγκυες γυναίκες", συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διατρέχουν πολύ υψηλό κίνδυνο μόλυνσης ή αυτών με κλινικές καταστάσεις που τους θέτουν σε υψηλό κίνδυνο να υποστούν σοβαρές επιπλοκές από το Covid. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κυβέρνηση συνιστά στις γυναίκες αυτές να συζητήσουν τον πιθανό εμβολιασμό τους με το γιατρό τους.
Μύθος νούμερο 5: Όσοι έχουν εμβολιαστεί δεν χρειάζεται να φοράνε μάσκα
Η αλήθεια: Ακόμα και αν κάποιος έχει εμβολιαστεί κατά του κορονοϊού, είναι πιθανό να μεταδώσετε τον ιό σε κάποιο άλλο άτομο. Ακόμα δεν γνωρίζουμε πώς οι εμβολιασμοί επηρεάζουν τη μετάδοση και έως ότου γίνει γνωστό. Γι΄ αυτό το λόγο οι άνθρωποι καλούνται να ακολουθήσουν τις οδηγίες κοινωνικής αποστασιοποίησης, να φορούν μάσκες και να πλένουν τα χέρια τους ώστε να αποτρέψουν πιθανή μετάδοση του ιού.
Μύθος νούμερο 6: Δεν χρειάζεται να εμβολιαστεί όποιος έχει νοσήσει ήδη από κορονοϊό
Η αλήθεια: Ενώ μια προηγούμενη λοίμωξη από κορονοϊό μπορεί να παρέχει στα άτομα αντισώματα κατά της μόλυνσης, οι ειδικοί δεν είναι ακόμα σίγουροι για πόσο διαρκεί αυτή η προστασία.
Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα από μια μελέτη σε χιλιάδες εργαζόμενους στον τομέα υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο διαπίστωσαν ότι τα άτομα που είχαν μολυνθεί με Covid-19 ήταν πιθανό να έχουν κάποια μορφή ανοσίας για τουλάχιστον πέντε μήνες. Ωστόσο, τα δεδομένα έδειξαν επίσης ότι ένας μικρός αριθμός ατόμων με αντισώματα ενδέχεται να εξακολουθούν να είναι σε θέση να μεταφέρουν και να μεταδώσουν τον ιό.
Μύθος νούμερο 7: Το εμβόλιο μπορεί να μεταδώσει τον ιό
Η αλήθεια: Τόσο τα εμβόλια των Pfizer-BioNTech, όσο και της Moderna δεν περιέχουν καν ζωντανό ιό. Από την άλλη, το δραστικό συστατικό του εμβολίου της AstraZeneca "παράγεται από έναν τροποποιημένο αδενοϊό που προκαλεί το κοινό κρυολόγημα στους χιμπατζήδες. Αυτός ο ιός έχει τροποποιηθεί έτσι ώστε να μην μπορεί να προκαλέσει μόλυνση. Χρησιμοποιείται για την παράδοση του γενετικού κώδικα για την πρωτεΐνη ακίδα του κορονοϊού".
