Δύο φορές μέσα στους τελευταίους δέκα μήνες κάτοικοι του Πλωμαρίου Λέσβου πετάχτηκαν έντρομοι από τα κρεβάτια τους, νιώθοντας τη γη να δονείται την ώρα που μεγάλοι πέτρινοι όγκοι κυλούσαν στην πλαγιά του λόφου του Προφήτη Ηλία και «βομβάρδιζαν» τα σπίτια τους. Έκτοτε έχουν ξεσπιτωθεί, έχουν επιστρέψει ελλείψει άλλης επιλογής, έχουν ακούσει υποσχέσεις για αποζημιώσεις και επιδότηση ενοικίου, αλλά ακόμη περιμένουν.
Σχεδόν έναν χρόνο μετά την πρώτη και μεγαλύτερη κατολίσθηση, οι «ξεχασμένοι» του Πλωμαρίου κάνουν… παρκούρ πάνω από τα πεσμένα βράχια για να μπουν στα «πληγωμένα» σπίτια τους, μαζεύουν με κουβάδες το νερό της βροχής από το εσωτερικό τους κάθε φορά που βρέχει, ενώ τώρα καλούνται να πληρώσουν τον ΕΝΦΙΑ και να τα δηλώσουν στο Κτηματολόγιο.
«Μαζί με τα μισογκρεμισμένα σπίτια μας θα δηλώσουμε ως περιουσιακό στοιχείο και τα βράχια που τα έχουν καταπλακώσει;» διερωτήθηκε με πικρό χιούμορ η Βλασία Νησιώτη, η οποία πληροφορήθηκε αυτές τις μέρες για τις πιεστικές προθεσμίες της δήλωσης, ενώ παράλληλα παρέλαβε το εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ για το χαρακτηρισμένο ως μη κατοικήσιμο σπίτι της.
«Το έγγραφο της υπηρεσίας έχει χαρακτηρίσει το σπίτι ως "κίτρινο", προσωρινά ακατάλληλο για χρήση λόγω της κατάπτωσης βράχων. Γράφει επί λέξει "δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί αν δεν επισκευαστεί’» είπε η ίδια στο ethnos.gr και πρόσθεσε: «Με το χαρτί αυτό πήγα στην Εφορία και ζήτησα απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ. Μου είπαν πως περιμένουν σχετική απόφαση για να μας απαλλάξουν. Έκανα και αίτηση, αλλά δεν έγινε τίποτα».
Η ίδια και οι κάτοικοι πολλών ακόμη σπιτιών που είχαν κριθεί ακατάλληλα μετά την κατολίσθηση του Νοεμβρίου του 2018 φιλοξενήθηκαν για ένα μήνα σε ξενοδοχεία με δαπάνη του Δήμου Λέσβου, αλλά γρήγορα υποχρεώθηκαν να επιστρέψουν γιατί το κονδύλι τελείωσε και το κράτος δεν αναλάμβανε την ευθύνη.
Πολλοί από τους πληγέντες επέστρεψαν στα σπίτια τους, καθώς από τον επανέλεγχο περιορίστηκε η αρχική ζώνη εκκένωσης. Ως ακατάλληλα κτίσματα παρέμειναν δύο σπίτια -το δικό της και του γείτονά της, Ιωάννη Βάμβουρα - καθώς και δύο αποθήκες, εκ των οποίων η μία έχει ισοπεδωθεί.
Η κ. Νησιώτη ζει με την ανήλικη κόρη της και τον σύζυγό της σε δεύτερο σπίτι δικής της ιδιοκτησίας. «Όλο αυτό το διάστημα πληρώνω κανονικά το δάνειο για την αγορά του σπιτιού, τον ΕΝΦΙΑ, τη ΔΕΗ, το νερό και όλα τα έξοδα. Δεν μας έχουν απαλλάξει από κανένα βάρος εδώ και δέκα μήνες. Ακόμη περιμένουμε την πολυπόθητη ΚΥΑ για επιδότηση ενοικίου», επεσήμανε η κ. Νησιώτη και πρόσθεσε: «όσο για τα βράχια, δεν τα πειράζουν γιατί φοβούνται πως αν τα μετακινήσουν θα πέσουν άλλα που αιωρούνται από πάνω τους. Έχουν, όμως, προκαλέσει ζημιά στον τοίχο. Κάθε φορά που βρέχει πλημμυρίζουμε».
Η μεγάλη κατολίσθηση έγινε στις 24 Νοεμβρίου του 2018, όταν τεράστιοι πέτρινοι όγκοι που αποκολλήθηκαν από το λόφο του Προφήτη Ηλία έπεσαν πάνω στους τοίχους των πρώτων σπιτιών του Πλωμαρίου.
Με βάση την πρώτη αυτοψία ορίστηκε η ζώνη εκκένωσης, που περιλάμβανε αρχικά 29 σπίτια και άλλα κτίσματα, τα οποία εκκενώθηκαν για λόγους ασφαλείας. Στη συνέχεια, η ζώνη εκκένωσης περιορίστηκε, και οριοθετήθηκε με μια κόκκινη γραμμή στον στενό δρόμο.
Ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, καθηγητής Γεωλογίας, Ευθύμιος Λέκκας, που βρέθηκε τότε επιτόπου, απέδωσε το φαινόμενο στις βροχοπτώσεις που είχαν προηγηθεί και στη μικροσεισμικότητα της περιοχής, σε συνδυασμό με τη γεωμορφολογία του λόφου Προφήτη Ηλία που δεσπόζει πάνω από τη γραφική κωμόπολη της Νότιας Λέσβου. Τον δικό του ρόλο φαίνεται πως έπαιξε και ο ισχυρός σεισμός που έπληξε την ευρύτερη περιοχή του Πλωμαρίου τον Ιούνιο του 2017.
Τον περασμένο Απρίλιο το φαινόμενο επαναλήφθηκε με μικρότερη ένταση, τρομοκρατώντας ξανά όσους με κίνδυνο της ζωής τους έμεναν στα «πληγωμένα» σπίτια τους.
Μεταξύ αυτών, ο Ιωάννης Βάμβουρας, ο οποίος ακόμη και σήμερα υποχρεώνεται να χρησιμοποιεί το σπίτι του, μην έχοντας άλλη επιλογή.
«Μένω σε έναν φίλο μου, αλλά έρχομαι κάθε μέρα στο σπίτι για τις δουλειές. Εδώ βάζω πλυντήριο, κάνω μπάνιο και άλλα, ενώ κάποιες φορές κοιμάμαι εδώ. Δεν έχω πού αλλού να πάω» είπε στο ethnos.gr.
Η κατολίσθηση του Νοεμβρίου του 2018 ισοπέδωσε το εργαστήριο ζωγραφικής που διατηρούσε στο πίσω μέρος του σπιτιού και γκρέμισε έναν τοίχο του κυρίως οικήματος. «Τώρα φοβάμαι πως μπορεί να πέσει η πλάκα. Πήγα στην Εφορία με χαρτιά από το κράτος και από την αστυνομία ότι δεν είναι κατοικήσιμο. Συμπλήρωσα μια φόρμα, αλλά ο ΕΝΦΙΑ ήρθε πάλι να τον πληρώσω» ανέφερε.
Άλλα πέντε γειτονικά σπίτια υπέστησαν ζημιές στην πρώτη κατολίσθηση, όπως και μια αποθήκη, ενώ καταστράφηκε ένα δίκυκλο και βρήκε τραγικό θάνατο ένας σκύλος που καταπλακώθηκε από βράχια.
