Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου επισημαίνει τον κίνδυνο από την πιθανολογούμενη αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ στο βιβλίο, όπως αυτός διαφαίνεται από τα δημοσιεύματα του Τύπου των τελευταίων ημερών.
«Κατ’ αρχάς, και σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Διεθνούς Ένωσης Εκδοτών (International Publishers’ Association) που συνέταξε ο οίκος PricewaterhouseCoopers, σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ποσοστό ΦΠΑ στο βιβλίο είναι πολύ χαμηλότερο από τα υπόλοιπα καταναλωτικά είδη, σε ορισμένες μάλιστα χώρες είναι μηδενικό (Μεγάλη Βρετανία, Ιρλανδία, Νορβηγία). Μοναδικές εξαιρέσεις αποτελούν η Βουλγαρία, η Δανία, η Γουατεμάλα και η Χιλή, προς τις οποίες γίνεται σύσταση να συμμορφωθούν με την διεθνή τάση εξαίρεσης του βιβλίου από τον ΦΠΑ που ισχύει για τα υπόλοιπα αγαθά και υπηρεσίες.
Θέλουμε επιπλέον να επισημάνουμε πως το δημοσιονομικό όφελος που θα επιφέρει για τη χώρα μας τυχόν αύξηση του ΦΠΑ θα είναι αμελητέο -αν υποθέσουμε ότι δεν θα συρρικνωθεί η κατανάλωση ακόμη περισσότερο- ή αρνητικό στην πιθανότερη περίπτωση περαιτέρω μείωσης της κατανάλωσης βιβλίων. Σχετικό είναι το παράδειγμα της Λεττονίας. Όταν η κυβέρνησή της, επικαλούμενη το δημόσιο έλλειμμα, αύξησε τον φόρο βιβλίου από 5% σε 21% τον Ιανουάριο του 2009, οι πωλήσεις μειώθηκαν άμεσα κατά 30%, ενώ εκτιμάται ότι την ίδια χρονιά κυκλοφόρησαν 35% λιγότεροι τίτλοι.
Το αντίθετο φαινόμενο παρατηρήθηκε στη Σουηδία. Την 1η Ιανουαρίου του 2002, ο φόρος στα βιβλία και τα περιοδικά μειώθηκε από 25% (που ήταν η καθιερωμένη αναλογία) σε 6%, με κύριο επιχείρημα ότι οι τιμές των βιβλίων θα έπεφταν και οι πωλήσεις θα αυξάνονταν, γεγονός το οποίο θα προωθούσε και την ανάγνωση βιβλίων. Και όντως αυτό συνέβη – τους πρώτους 18 μήνες, οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 20%, και στη συνέχεια σταθεροποιήθηκαν σε αυτό το επίπεδο.
Στην Ελλάδα, υπάρχει επιπλέον μια σημαντική ειδική αγορά βιβλίου, το ξενόγλωσσο σχολικό βοήθημα. Κάθε οικογένεια είναι υποχρεωμένη να αγοράζει τα ανάλογα βιβλία, το ετήσιο κόστος των οποίων κυμαίνεται από 150 έως 250€ ανά παιδί. Είναι αυτονόητο ότι αύξηση του ΦΠΑ στο βιβλίο θα επιβαρύνει σημαντικά τα λαϊκά στρώματα, καθώς αυτό το είδος βιβλίου μπορεί να παρομοιαστεί με το φάρμακο, γιατί είναι «συνταγογραφούμενο» από σχολεία και φροντιστήρια και δεν μπορεί κανείς να το βρει ούτε μεταχειρισμένο ούτε να το δανειστεί από βιβλιοθήκη.
Τέλος, και πέραν των καθαρά οικονομικών στοιχείων, τυχόν αύξηση του ΦΠΑ θα έχει ως τελικό αποτέλεσμα την περαιτέρω μείωση της πρόσβασης των Ελλήνων στα βιβλία και κατ' επέκταση στη μόρφωση. Ας μην ξεχνούμε ότι οι πολιτικές ηγεσίες της Ελλάδας δεν φρόντισαν ποτέ για τη δημιουργία επαρκών δημοτικών και σχολικών βιβλιοθηκών που θα μπορούσαν σε εποχές οικονομικής δυσκολίας να εξασφαλίσουν τη γνώση σε όλους τους Έλληνες.
Καλούμε την κυβέρνηση να κατανοήσει ποιο είναι το διακύβευμα και η όποια αύξηση του ΦΠΑ να μην αγγίξει το βιβλίο, το σημαντικότερο και πλέον προσιτό πολιτιστικό αγαθό στη διάθεση κάθε Έλληνα αυτή τη στιγμή,» αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
