Γράφει η Λιλή Καρακώστα
Έχει ήδη κλείσει έναν αιώνα ζωής και συνεχίζει ακάθεκτη την ανοδική της πορεία παραμένοντας η μόνη αμιγώς ελληνική καπνοβιομηχανία. Ο λόγος για την εταιρία Καρέλια, που με τα υπέρογκά της bonus, αποτελεί όνειρο για κάθε εργαζόμενο στην Ελλάδα της κρίσης..
Το ημερολόγιο έγραφε 1888, όταν ο Γιώργος και ο Ευστάθιος Καρέλιας, ιδρύουν μια καπνεμπορική επιχείρηση με σκοπό να προμηθεύουν την Καλαμάτα και τις γύρω περιοχές με καπνό που πουλούσαν μέσα σε χάρτινα σακουλάκια.
Άνθρωποι εύστροφοι και διορατικοί είχαν διαπιστώσει το «κενό» στην αγορά της Καλαμάτας, που δεν ήταν καπνοπαραγωγική περιοχή και έτσι σκέφθηκαν να μεταφέρουν με καϊκια τα καπνά από το Αγρίνιο και τη Λαμία για να καλύπτουν τις ανάγκες. Για τις ανάγκες της επιχείρησης, προσλαμβάνουν αρκετές γυναίκες της περιοχής για να φτιάχνουν τα τσιγάρα με τα χέρια καθώς τότε η μορφή του τσιγάρου όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ήταν άγνωστη.
Ήταν μια ρηξικέλευθη απόφαση για την εποχή που είχε μέσα της αρκετή δόση ρίσκου. Όμως, η οικογένεια Καρέλια, δε δίστασε στιγμή. Τα χρόνια περνούν και ο Γιώργος Καρέλιας, αποκτά 8 παιδιά, τέσσερις γιους και τέσσερα κορίτσια. Με την επιχείρηση, που ήδη έχει αρχίσει να μεγαλώνει, ασχολούνται και τα τέσσερα αγόρια, οι γιοι του Ανδρέας, Κωνσταντίνος, Ιωάννης και Ευστάθιος.
Η πρώτη σιγαροποιητική μηχανή στην Ελλάδα
Τα τσιγάρα δεν υπήρχαν τότε με τη μορφή που τα γνωρίζουμε σήμερα. Η μορφή αυτή έγινε αρχικά γνωστή το 1916, όταν ο Ανδρέας Καρέλιας αγοράζει την πρώτη σιγαροποιητική μηχανή» και το πρώτο της τσιγάρο φέρει την επωνυμία «Πετρόμπεης Σιγαρέτα Αφοί Καρέλια».
Ο Μεσοπόλεμος αποτελεί μια «χρυσή» περίοδο για την καπνοβιομηχανία. Ο καπνός είναι από τα κυριότερα εξαγωγικά προϊόντα της ελληνικής γεωργίας και η ετήσια παραγωγή περίπου στις 30.000 - 40.000 τόνους - από αυτή την ποσότητα μόνο 5.000 - 6.000 τόνοι απορροφώνται από την εγχώρια καπνοβιομηχανία.
Μαζί με την άνοδο της βιομηχανίας έρχεται και η άνοδος της Καρέλιας. Το 1929, η εταιρία αναδεικνύεται στην 29η θέση των ελληνικών βιομηχανιών καπνού. Το 1932, βρέθηκε στην ένατη θέση μεταξύ των 164 καπνοβιομηχανιών επεξεργαζόμενη 131.105 κιλά καπνού και τον επόμενο χρόνο, το 1933, διατηρήθηκε στην ίδια θέση, μεταξύ όμως των 140 καπνοβιομηχανιών, ενώ φαίνεται ότι κέρδισε μερίδιο στην αγορά, αφού επεξεργάστηκε 136.788 κιλά καπνού. Και από εκεί και πέρα, η πορεία ήταν μόνο ανοδική…
Τα φημισμένα «Σέρτικα Λαμίας» και η κασετίνα που άφησε εποχή
Το 1934, η Καρέλιας, λανσάρει στην αγορά τα «Έξτρα Καρέλια» από καπνά Αγρινίου, που γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία, ενώ σημείο αναφοράς για την εταιρία υπήρξαν τα «Σέρτικα Λαμίας», παραγωγής 1937, με το χαρακτηριστικό κόκκινο πακέτο. Ήταν ένα τσιγάρο χωρίς φίλτρο, που αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους ανθρώπους της γης και του καθημερινού μόχθου. Οι πελοποννήσιοι αγρότες δεν ξεκινούσαν τη μέρα χωρίς αυτό και θεωρήθηκε ως «το καλύτερο σέρτικο τσιγάρο της εποχής του».
Ωστόσο, η πραγματική απογείωσή της έρχεται μετά τον πόλεμο, στη δεκαετία του 1950. Τότε είναι που η διανομή των τσιγάρων γίνεται πανελλαδικά και η εταιρία αποκτά όλο και περισσότερους οπαδούς των προϊόντων της.
Η πραγματική επανάσταση όμως έρχεται το 1957, όταν κυκλοφορεί το κλασικό πλέον «Καρέλια Φίλτρο» στην περίφημη κασετίνα που γνωρίζει εντυπωσιακή επιτυχία. Επίσης την ίδια περίοδο κυκλοφόρησαν τα σήματα «Εκλεκτά», «Εξτρα Καρέλια», «Λουξ», «Ρεκόρ», «Rex», «Λήθη», «Ζαπάντι», «Ζαπάντι 12» και «Ζαπάντι 13».
Η διαρκής αυτή άνοδος είχε ως αποτέλεσμα να μετατραπεί η εταιρία σε ανώνυμη το 1962 και να διεκδικεί πλέον μια θέση ανάμεσα στις τέσσερις πρώτες του κλάδου. Διέθετε 11 σήματα: στην κατηγορία των πολυτελείας τα «Φίλτρο» και «Rex», στα ημιπολυτελείας τις επωνυμίες «Φίλτρο» και «Καρέλια Αγρινίου», στην κατηγορία «εξαιρετικά» τα «Καρέλια Rekor» και «Σέρτικα Λαμίας», στην κατηγορία «συρταρωτά» τα «Εξτρα Καρέλια» και στην κατηγορία «βασικά» τα «Ελαφρά», τα «Σέρτικα» και τα «Τέλειον».
Η εισαγωγή στο Χρηματιστήριο και οι διεθνείς συνεργασίες
Το επόμενο βήμα της εταιρίας, ήρθε σχεδόν αβίαστα. Έτσι, στη δεκαετία του ’70, εισάγεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών ενώ στο τιμόνι της Καρέλιας βρίσκεται ήδη η τρίτη γενιά με τον Γιώργο Καρέλια στο ρόλο του διευθύνοντος συμβούλου. Το 1971, η Εταιρεία μεταφέρθηκε στις τωρινές της εγκαταστάσεις, συνολικής έκτασης 80.000 τ.μ ενώ το τμήμα πωλήσεων και το τμήμα μάρκετινγκ στεγάστηκαν στο Μέγαρο ΚΑΡΕΛΙΑ, στην Αθήνα.
Ωστόσο, παρά τις συνεχόμενες επιτυχίες, η εταιρία, δεν επαναπαύεται. Στο πνεύμα των καιρών, δημιουργεί ένα νέο brand, το «Karelia Lights» που έρχεται πρώτο σε πωλήσεις στην κατηγορία του.
Το 1976, η ΚΑΡΕΛΙΑ έγινε ο επίσημος παρασκευαστής της R.J. Reynolds (της σημερινής Japan Tobacco International) στην Ελλάδα, με την παραγωγή και τη διανομή του σήματος Winston και, ακολούθως, το 1981, του σήματος Camel.
Από τις αρχές της δεκαετίας του '90, η ΚΑΡΕΛΙΑ μετεξελίχθηκε, από ελληνική εταιρεία, σε διεθνή όμιλο που απασχολεί 465 άτομα και που επωφελείται από ένα ισχυρό δίκτυο διανομής. Το 1991, η Εταιρεία υιοθέτησε τη σημερινή της ονομασία, Καπνοβιομηχανία ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε ενώ το 1994, ιδρύει γραφείο και στη Σόφια της Βουλγαρίας. Μια χρονιά μετά, το 1995, αποκτά την Meridian Α.Ε, την οποία και μετατρέπει σε θυγατρική της για την τροφοδοσία πλοίων με προϊόντα Duty Free. Το 2000, η ΚΑΡΕΛΙΑ διέκοψε τη συνεργασία της με την Japan Tobacco International, σκοπεύοντας να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη των ιδιόκτητων σημάτων της.
Αλλά τα όνειρα για διεθνείς συνεργασίες δεν σταματούν εδώ. Το 2003, η Εταιρεία ίδρυσε τη θυγατρική της στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Karelia Tobacco Company (U.K.) Ltd., για τη διανομή των προϊόντων της στη χώρα. Το 2007, το γραφείο στην Βουλγαρία αναβαθμίστηκε σε εισαγωγική εμπορική εταιρεία με την επωνυμία Karelia Bulgaria EOOD. Το 2008, η ΚΑΡΕΛΙΑ ίδρυσε μια θυγατρική εταιρεία στην Τουρκία, την Karelia Tutun ve Ticaret A.S. Την ίδια χρονιά, η ΚΑΡΕΛΙΑ απέκτησε από την Altadis S.A., το σήμα πούρων Backwoods, ειδικά για την ελληνική αγορά και τα καταστήματα αφορολογήτων ειδών της χώρας.
Το ίδρυμα Καρέλια και οι «χαμηλών τόνων» ιδιοκτήτες
Πιστή στη φιλοσοφία της εταιρίας που επιστρέφει πάντα αυτά που εισπράττει, η οικογένεια Καρέλια, δημιουργεί το 1993, το εκπαιδευτικό και ερευνητικό ίδρυμα με την επωνυμία «Γεώργιος και Βικτωρία Καρέλια». Το Ίδρυμα συμβάλλει στην υλοποίηση νέων οικονομικών ιδεών με την καθοδήγηση της Βικτωρίας Καρέλια, μετά τον θάνατο του ιδρυτή του και ακόμη και σήμερα αποτελεί «φυτώριο» νέων επιχειρηματικών ιδεών.
Το κοινό χαρακτηριστικό της οικογένειας είναι πως δεν αγαπούν τη δημοσιότητα. Άνθρωποι χαμηλών τόνων και πλήρως αφοσιωμένοι στη δουλειά τους, τιμούν τον κάθε εργαζόμενο ξεχωριστά έχοντας δημιουργήσει μια εταιρία πρότυπο. Οι γιοι του Γιώργου Καρέλια, ο Ανδρέας και ο Στάθης που βρίσκονται πλέον στην ηγεσία της εταιρίας μαζί με τη μητέρα τους, τη δυναμική Βικτώρια Καρέλια, περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους στην εταιρία ενώ όλοι θυμούνται πως από μικρά παιδιά ήταν μέσα στο εργοστάσιο περνώντας από όλα τα τμήματα της παραγωγής.
Ωστόσο, στον ελεύθερό τους χρόνο, δεν απασχολούν τις κοσμικές στήλες αλλά αφοσιώνεται ο καθένας στις αγαπημένες του δραστηριότητες. Το αγαπημένο χόμπι του Ανδρέα είναι η φωτογραφία, ενώ έχει μαθητεύσει με δάσκαλο τον Αμερικανό φωτογράφο Μπράιαν Πέτερσον. Το 2002, η φωτογραφία του με τίτλο «Η παραλία στο Ακρογιάλι» βραβεύτηκε ως η καλύτερη του μήνα από το βρετανικό περιοδικό Digital Camera ενώ η μεγάλη αγάπη του Στάθη Καρέλια είναι η θάλασσα και συχνά θα τον δει κανείς με το σκάφος του στο λιμανάκι των Κυθήρων ή σε κάποιο άλλο νησί του Αιγαίου.
Όταν μιλούν οι αριθμοί…
Σήμερα, η εταιρία παράγει 90 εκατομμύρια τσιγάρα ετησίως που μεταφράζεται σε 16.000 τσιγάρα το λεπτό που διανέμονται σε 45.000 σημεία πώλησης σε όλη την Ελλάδα. Είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας τσιγάρων της Ελλάδας και, ταυτόχρονα, μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες ανεξάρτητες καπνοβιομηχανίες του κόσμου. Πλέον, εξάγει τα προϊόντα της σε 70 και πλέον χώρες του κόσμου (στη Δυτική και στην Ανατολική Ευρώπη, στη Βόρειο Αμερική, στη Μέση Ανατολή, στην Αφρική, αλλά και στην Άπω Ανατολή).
Ωστόσο, η εταιρία Καρέλιας, πλέον δεν απασχολεί την ελληνική επικαιρότητα μόνο για τις επιχειρηματικές της επιτυχίες αλλά και για τα εξαιρετικά γενναιόδωρα bonus που δίνει κάθε χρόνο στους εργαζόμενούς της. Σε ρόλο Άγιου Βασίλη, ο Ανδρέας Καρέλιας, συνηθίζει τα τελευταία χρόνια κατά τη διάρκεια της κοπής της πρωτοχρονιάτικης πίτας της εταιρίας να ανακοινώνει τα πακέτα παροχών στους εργαζόμενούς του, που ξεπερνούν κάθε φαντασία για τα δεδομένα της εγχώριας αγοράς.
Πρωτοχρονιάτικο δώρο από επίδομα γαλοπούλας ύψους 200 ευρώ ανά εργαζόμενο, bonus 800 ευρώ για όποιον δεν έλειψε ούτε μια ημέρα από τη δουλειά του, έκτακτη οικονομική ενίσχυση έως 2600 ευρώ σε όλους τους εργαζόμενους και σειρά άλλων παροχών κυρίως για εργαζόμενους με παιδιά που σπουδάζουν, είναι μερικά μόνο από τα bonus των σχεδόν 3 εκατ. ευρώ που αποτελούν τα πρωτοσέλιδα της επόμενης ημέρας στην Ελλάδα της κρίσης, που κοιτά με απορία τους εργοδότες που τιμούν τη δουλειά και τους συνεργάτες τους…
