Γράφει η Λιλή Καρακώστα
Ένας δύσκολος και πεισματάρης νεαρός, εγκαταλείπει την προοπτική μιας λαμπρής ακαδημαϊκής καριέρας στο εξωτερικό και επιστρέφει στην Ελλάδα για να γλιτώσει την οικογένειά του από βέβαιη χρεοκοπία. Το όνομά του; Ευάγγελος Μυτιληναίος…
Η ιστορία του Ομίλου Μυτιληναίος, ξεκινά στο μακρινό 1906, όταν ο Ευάγγελος Μυτιληναίος-παππούς του σημερινού ιδρυτή του ομίλου Μυτιληναίος ιδρύει στον Πειραιά την εταιρεία "Εμπόριο Μετάλλων". Έξυπνος και διορατικός άνθρωπος ο Ευάγγελος, αντιλαμβάνεται νωρίς πως το εμπόριο αποτελεί το μόνο δρόμο για να καλυτερεύσει τη ζωή του και μάλιστα το εμπόριο σε έναν κλάδο, που ως τότε δεν αντιμετώπιζε ιδιαίτερο ανταγωνισμό.
Τα χρόνια περνούν, η εταιρία «Εμπόριο Μετάλλων» διασπάται σε 4 μέρη, εκ των οποίων μόνο το ένα επιζεί ως μια εταιρία διαμεσολάβησης και το αναλαμβάνει ο γιος του Ευάγγελου και πατέρας του σημερινού ιδρυτή του ομίλου.
Ο «δύσκολος» χαρακτήρας του Ευάγγελου και το ξεκίνημα της εταιρίας
Ο σημερινός ιδρυτής του ομίλου γεννήθηκε το 1954, έχοντας κληρονομήσει από νωρίς το γονίδιο της επιχειρηματικότητας, που φαίνεται πως πάντα έτρεχε στο DNA της οικογένειας με την πελοποννησιακή καταγωγή. Χωρίς να έχει αντιμετωπίσει προβλήματα επιβίωσης, μεγάλωσε σε μια οικογένεια με οικονομική άνεση και πέρασε τα μαθητικά του χρόνια, ως μαθητής στη σχολή Μωραϊτη. Ο αστικός χαρακτήρας της οικογένειάς του αλλά και η οικονομική της άνεση, διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του Ευάγγελου που ήταν αρκετά κακομαθημένος και αντιδραστικός. Αυτός άλλωστε ήταν και ο λόγος που αποβλήθηκε λόγω συμπεριφοράς από το σχολείο του…
Και μπορεί ο Ευάγγελος Μυτιληναίος να είχε «δύσκολο» χαρακτήρα που του δημιουργούσε προβλήματα στο σχολείο, όμως αυτό δεν τον εμπόδισε να κάνει λαμπρές σπουδές. Έτσι, αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Οικονομικό της Νομικής Σχολής Αθηνών κατόπιν έκανε Μεταπτυχιακό στο London School of Economics (LSE). Tο Harvard τον δέχεται για διδακτορικό αλλά εκείνος αποφασίζει να μην ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα αλλά να επιστρέψει στην Αθήνα για να αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση που παλεύει να επιβιώσει από τα χρέη. Μια απόφαση που εκείνη την εποχή δεν φαινόταν και η πιο σωστή αλλά που έδειχνε από νωρίς πως ο Ευάγγελος, ποτέ δεν εγκαταλείπει τους ανθρώπους του, όταν το έχουν περισσότερο ανάγκη…
Εγκαταλείποντας λοιπόν την προοπτική μιας λαμπρής καριέρας, επιστρέφει στην Ελλάδα και αναλαμβάνει την οικογενειακή επιχείρηση το 1978, σε ηλικία 24 μόλις ετών. Μια επιχείρηση που λειτουργούσε ως εταιρία διαμεσολάβησης αλλά ήταν βουτηγμένη στα χρέη. Ο νεαρός Ευάγγελος ωστόσο χωρίς να διστάσει στιγμή, σηκώνει τα μανίκια και στρώνεται στη δουλειά. Αξιοποιεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις σπουδές του και σταδιακά μετατρέπει την εταιρία διαμεσολάβησης σε εταιρία εμπορίας και παραγωγής. Παράλληλα, φροντίζει με κάθε τρόπο να αποπληρώσει τα χρέη της εταιρίας γνωρίζοντας καλά πως τα «βαρίδια» μπορούν εύκολα να βουλιάξουν μια επιχείρηση ακόμη και αν κάτι τέτοιο μοιάζει απίθανο.
Η δημιουργία ενός κολοσσού…
Από την αρχή που ανέλαβε ο Ευάγγελος την οικογενειακή εταιρία, ήθελε να περάσει από το εμπόριο στην παραγωγή. Οι προσπάθειές του ξεκινούν το 1991, όπου ως το 1994, κατάφερε να συγκεντρώσει όλες τις δραστηριότητες της οικογενειακής επιχείρησης σε μία μητρική εταιρία ώστε να μπορεί να τις διαχειρίζεται καλύτερα. Δημιουργεί λοιπόν την εταιρία Μυτιληναίος, η οποία το 1995, μπήκε στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Η σκληρή δουλειά έχει μόλις ξεκινήσει και στη διετία 1996-1997, ο Όµιλος ισχυροποιεί τη θέση του στις διεθνείς αγορές μετάλλων µέσω της σύναψης στρατηγικών συµφωνιών συνεργασίας µε κορυφαία μεταλλουργικά συγκροτήµατα χαλκού, ψευδαργύρου, μολύβδου και αλουµινίου στα Βαλκάνια.
Όμως ο Ευάγγελος δεν επαναπαύεται. Ψάχνει για κάτι καλύτερο, κάτι μεγαλύτερο…
Και η ευκαιρία που έψαχνε δεν άργησε να φανεί, όταν το 1998, ο χρηματιστής Σπύρος Μπέλλος, της Κάπα Securities, τον βοήθησε να αγοράσει την ιστορική, μεν, αλλά φθίνουσα τότε βιομηχανία ΜΕΤΚΑ. Επρόκειτο για επιθετική εξαγορά, αφού ο Μυτιληναίος αγόρασε μέσα από το χρηματιστήριο το μεγαλύτερο ποσοστό της εταιρείας πριν έρθει σε συμφωνία με τους πρώην ιδιοκτήτες της. Το τιμόνι της ΜΕΤΚΑ, ανέλαβε στην πορεία ο αδερφός του Γιάννης, όσο ο Ευάγγελος σχεδίαζε την επόμενη κίνησή του. Την ίδια χρονιά εξαγόρασε το μεταλλουργικό συγκρότημα παραγωγής ψευδαργύρου και μόλυβδου, SOMETRA S.A. στη Ρουμανία.
Στη «ζούγκλα» του επιχειρείν με κινήσεις στρατηγικής τακτικής
Ο εκρηκτικός χαρακτήρας του Ευάγγελου Μυτιληναίου αποδεικνύεται το μεγαλύτερο «όπλο» του στη ζούγκλα του επιχειρείν. Απόλυτα προσηλωμένος στους στόχους του, μελετά μεθοδικά κάθε του κίνηση και «χτυπά» την κατάλληλη στιγμή. Με μια σειρά από εξαγωγές ανεβάζει σκαλί σκαλί την αξία της επιχείρησής του. Έτσι το 1999 εξαγοράζει το 30% της κυπριακής Hellenic Cooper Mines Ltd, εταιρίας παραγωγής χαλκού και το 2000, εξαγοράζει το 43% της μέχρι τότε κρατικής Ελληνικής Βιοµηχανίας Οχηµάτων (ΕΛΒΟ Α.Β.Ε), αναλαµβάνοντας ταυτόχρονα και τη διοίκηση της.
Η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας στην Ελλάδα, δεν θα μπορούσε να αφήσει αδιάφορο τον Ευάγγελο Μυτιληναίο. Ο όμιλος εισέρχεται το 2000 στο χώρο της παραγωγής και εµπορίας ηλεκτρικής ενέργειας, παρουσιάζοντας ένα εκτεταµένο πρόγραµµα επενδύσεων με αφορμή την υπό εξέλιξη απελευθέρωση της αγοράς.
Η Αλουμίνιον της Ελλάδος και η πορεία προς την κορυφή…
Το 2005 είναι μια χρονιά-σταθμός για τον όμιλο Μυτιληναίου καθώς ξεκίνησε να διαπραγματεύεται την αγορά του πλειοψηφικού 53% της Αλουμίνιον της Ελλάδος, μιας εμβληματικής βιομηχανίας που πουλούσαν οι Καναδοί ιδιοκτήτες της σε υψηλό τίμημα. Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, ρευστοποίησε όσα περισσότερα μπορούσε και μετά από σκληρή διαπραγμάτευση, το τίμημα κατέβηκε στα 120 εκατ. δολάρια. Εκείνος προσέφερε 70 εκατ. δολάρια με τους Καναδούς να αναρωτιούνται: γιατί μόνο τόσα και εκείνος να τους απαντά «Επειδή τόσα έχω. Δεν έχω άλλα και εκτός αυτού παίρνω όλο το ρίσκο της συνέχισης λειτουργίας της εταιρείας». Η συμφωνία έκλεισε και ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, μπήκε για τα καλά στη βαριά βιομηχανία, χάρη στην επιθετική πολιτική του.
Ο φιλόδοξος επιχειρηματίας όμως, δεν σταματά εδώ. Το 2006, εξαγόρασε τις εταιρίες Δέλτα Project και Spider Ενεργειακή, με προσανατολισμό στην αγορά Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και το 2007, ιδρύει την Endesa Hellas, κατόπιν συμφωνίας με την ισπανική Endesa Europa, μια εταιρία αρχικής κεφαλαιοποίησης 1,2 δις ευρώ, με σκοπό να αποτελέσει τον μεγαλύτερο ανεξάρτητο παραγωγό ενέργειας στην Ελλάδα, με προγραμματισμένη ισχύ ως το 2013 πάνω από 1600MW. Παράλληλα, ολοκλήρωσε την τριπλή συγχώνευση μέσω απορρόφησης, των εταιριών Αλουμίνιον της Ελλάδος και Δέλτα Project από τον Όμιλο Μυτιληναίος.
Η συνεργασία δύο κολοσσών
Ακολουθεί το 2008, όπου η μονάδα συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας (ΣΗΘ) εισέρχεται σε φάση δοκιμαστικής λειτουργίας. Η συγκεκριμένη μονάδα ισχύος 334MW αποτελεί την πρώτη θερμική μονάδα του Ομίλου Μυτιληναίος που θα ενταχθεί στο εθνικό σύστημα. Ωστόσο δεν θα μπορούσε παρά να αποτελεί είδηση, η συνεργασία δύο επιχειρηματικών κολοσσών της χώρας.
Η Μυτιληναίος Α.Ε. ανακοινώνει την υπογραφή συμφωνίας (Joint Venture Agreement) με τη ΜOTOR OIL για την από κοινού κατασκευή, λειτουργία και εκμετάλλευση μονάδος συνδυασμένου κύκλου ισχύος 437MW με καύσιμο φυσικό αέριο εντός των εγκαταστάσεων της MOTOR OIL στους Αγ. Θεοδώρους, Κορινθίας.
Το 2009, ο Όμιλος Μυτιληναίος και η MOTOR OIL ενώνουν τις δυνάμεις τους στον τομέα της αγοράς Φυσικού Αερίου. Οι Όμιλοι MOTOR OIL και Μυτιληναίος ανακοινώνουν από κοινού σύσταση εταιρείας με σκοπό την εισαγωγή και εμπορία Φυσικού Αερίου σε κάθε του μορφή (LNG,CNG κ.λπ.).
Το 2010, απελευθερώνεται η αγορά Φυσικού Αερίου. Ο Όμιλος Μυτιληναίος γίνεται ο πρώτος ιδιώτης που προχωρά στην προμήθεια ΥΦΑ. Το πρώτο φορτίο ΥΦΑ για λογαριασμό του Ομίλου καταφτάνει στις εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας το Μάιο του 2010.
Η δημιουργία της Protergia και η εγχώρια αγορά ενέργειας
Με την αγορά ενέργειας στο προσκήνιο, ο Ευάγγελος γνωρίζει την κυβερνητική δέσμευση για απελευθέρωση και της ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα και θέλει οπωσδήποτε να συμμετάσχει και σε αυτή την αγορά. Έτσι, συμφωνεί με την ENEL για την εξαγορά του μεριδίου 50.01% στην ENDESA HELLAS, γίνεται ο μοναδικός μέτοχος της ENDESA HELLAS, η οποία και μετονομάζεται σε PROTERGIA και εδραιώνει τη θέση της ως ο μεγαλύτερος ανεξάρτητος παραγωγός ενέργειας στην Ελλάδα.
Και φυσικά κατά το πρότυπο των χωρών του εξωτερικού που πωλούν «πακέτα» ενέργειας στους καταναλωτές αποφασίζει να δημιουργήσει εταιρίες που θα καλύψουν όλο το εύρος της αγοράς ενέργειας. Έτσι, συστήνει από κοινού με τη MOTOR OIL την εταιρεία M & M GAS Co S.A., με αντικείμενο την προμήθεια και εμπορία φυσικού αερίου, που συμβάλλει στην πράξη στην απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου και κατ' επέκταση στη δημιουργία συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Την ίδια χρονιά, ιδρύεται η Power Projects, θυγατρική της ΜΕΤΚΑ στην Τουρκία και η ΜΕΤΚΑ αναλαμβάνει την κατασκευή της μεγαλύτερης μονάδας ηλεκτροπαραγωγής στη Συρία δυναμικότητας 724 MW.
Τα χρόνια περνούν, οι εταιρίες δουλεύουν «ρολόι» και υπογράφουν σημαντικές συμφωνίες με τις χώρες όλου του πλανήτη. Ταυτόχρονα, ο Όμιλος Μυτιληναίος έχει ενεργή συμμετοχή και σε εγχώριο επίπεδο, όπως με την συμφωνία της ΜΕΤΚΑ το 2014 για την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής υψηλής ταχύτητας στην Ελλάδα. Η παρουσία της Protergia στην Ελλάδα γίνεται πλέον αισθητή και η εταιρία ξεκινά να προσφέρει ηλεκτρικό ρεύμα σε επιχειρήσεις, επαγγελματίες και νοικοκυριά αυξάνοντας διαρκώς το ποσοστό της.
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, δεν σταματά λεπτό να σκέφτεται, να επινοεί και να δημιουργεί. Το 2015, ο Όμιλος ιδρύει την εταιρία ΜΕΤΚΑ EGN - νέα εταιρεία στην παγκόσμια αγορά μεγάλων φωτοβολταϊκών έργων. Παράλληλα, η εταιρία Μ&Μ Gas διεισδύει στην ελληνική αγορά φυσικού αερίου με την πώληση των πρώτων ποσοτήτων αερίου σε καταναλωτές που δραστηριοποιούνται στα όρια των ΕΠΑ και έγιναν επιλέγοντες πελάτες με τον ν. 3428/2015 «Απελευθέρωση Αγοράς Φυσικού Αερίου». Η γιγάντωση του Ομίλου, είχε ως αποτέλεσμα την συγχώνευσης δι’ απορρόφησης της ΜΕΤΚΑ, της ΑτΕ, της Protergia και της Protergia Thermo από τη Μυτιληναίος το 2016. Αλλά η χρονιά αυτή είναι σημαντική και για την υπογραφή σύμβασης 7ετούς διάρκειας για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας από τη ΔΕΗ για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Protergia, που αυξάνει διαρκώς το μερίδιό της στην αγορά μέσα από την προώθησή της από τα καταστήματα Cosmote και Γερμανός.
Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης των 50 ετών της Εταιρείας "Αλουμίνιον", ο όμιλος διοργάνωσε το 2016 μια λαμπρή γιορτή, παρουσία όχι μόνο του Προέδρου της Δημοκρατίας αλλά και πολλών άλλων προσωπικοτήτων της εγχώριας και διεθνούς πολιτικής και επιχειρηματικής σκηνής.
Όταν η επιμονή, νικά…
Πεισματάρης και επίμονος, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, μέχρι σήμερα δεν έχει χάσει καμία επιχειρηματική «μάχη. Χαρακτηριστική είναι η 10ετής διαμάχη της εταιρίας του «Αλουμίνιον Ελλάδος» με τη ΔΕΗ, μια διαμάχη που κόστισε όχι μόνο χρόνο αλλά και χρήμα. Η ΔΕΗ είχε έρθει σε διένεξη με τον μεγαλύτερο πελάτη της για τις τιμές παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, όμως ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, δεν έκανε στιγμή πίσω. Και έτσι τον Οκτώβρη του 2016, οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές ήρθαν σε ιστορική συμφωνία βάζοντας τέλος στον 10ετή «πόλεμό» τους και με τον Ευάγγελο Μυτιληναίο να έχει εξασφαλίσει για την Αλουμίνιον της Ελλάδος, μία από τις πιο ανταγωνιστικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη την Ευρώπη.
Το πείσμα και η επιμονή του τον έχρισαν νικητή σε μία ακόμη πολυετή διένεξη αυτή την φορά με την κυβέρνηση της Σερβίας. Μετά από συμφωνία της Μυτιληναίος με την σερβική RTB Bor, η τελευταία άρχισε από το 2004 να μην εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της, ενώ «πάγωσε» τις αποπληρωμές της σε χρήμα και μέταλλο παρότι είχε εις χείρας της σημαντικές προκαταβολές και προχρηματοδότηση για κεφάλαιο κίνησης από την Μυτιληναίος όπως και μετάλλευμα χαλκού ιδιοκτησίας της Μυτιληναίος προς επεξεργασία. Αλλά και ο Μυτιληναίος δεν έκατσε με σταυρωμένα χέρια καθώς άσκησε αγωγή κατά του σερβικού κράτους με τη διαδικασία που προβλέπει η διακρατική αυτή συμφωνία ενώπιον διαιτητικού δικαστηρίου. Το Διεθνές Δικαστήριο έκρινε ότι η Σερβία οφείλει αποζημίωση στην ελληνική εταιρία ύψους 40 εκατ. δολαρίων…
Ο άνθρωπος πίσω από τον επιχειρηματία
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος μπορεί να είναι ένας πολύ επιτυχημένος επιχειρηματίας αλλά δύο πράγματα ποτέ δεν ξεχνά: την οικογένεια και τις ρίζες του. Παντρεμένος με την Ανδριάννα (Ντάντα) Γιώτη-Μυτιληναίου από τα μέσα του 1990, είναι πατέρας ενός γιου και μίας κόρης. Όσο για τις ρίζες του; Επισκέπτεται πολύ συχνά την Πελοπόννησο, τόπο καταγωγής του καθώς από την Πάτρα κατάγεται και η σύζυγός του.
Προσγειωμένος και χωρίς ποτέ να χάνει την ουσία των πραγμάτων, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, την εποχή της χρηματιστηριακής φούσκας, δεν ακολούθησε τον «εύκολο» δρόμο του γρήγορου πλουτισμού αλλά προσπαθούσε να βρει τρόπους να δώσει υπεραξία στην εταιρία του. «Το Χρηματιστήριο σου δίνει κεφάλαια για να αναπτυχθείς. Πρέπει να γεμίσουμε με πραγματική αξία την υπεραξία που μας δίνει η άνοδος της τιμής των μετοχών», δήλωνε χαρακτηριστικά αποκαλύπτοντας ένα από τα «μυστικά» της επιτυχίας του.
Άνθρωπος απλός και προσιτός αλλά και ιδιαίτερα επικοινωνιακός, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, ουδέποτε υπήρξε ένας απόμακρος επιχειρηματίας. Του λόγου το αληθές επιβεβαιώνουν πολλοί δημοσιογράφοι του επιχειρηματικού ρεπορτάζ που πάντα μπορούσαν να τον βρουν στο τηλέφωνο για να μοιραστεί μαζί τους τις σκέψεις, τα σχέδια και τις επιτυχίες του. Αλλά και εκείνος, όπως αναφέρουν όσοι τον γνωρίζουν καλά, παρακολουθεί στενά όλα όσα γράφονται για τον ίδιο και την εταιρία του, διατηρώντας πάντα τον απόλυτο έλεγχο.
Παρά τον ευκατάστατο τρόπο ζωής του αλλά και τις επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ που φέρουν το όνομά του, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, παραμένει ρεαλιστής και προσγειωμένος. Χαρακτηριστική είναι η δήλωσή του για την οικονομική κρίση: «Θέλω να πιστεύω ότι όλοι έχουμε καταλάβει και πήραμε μαθήματα από την κρίση. Αν νομίζουν κάποιοι πως με την έξοδο θα πρέπει να γυρίσουμε στη ζωή προ του 2009 τότε θα οδηγηθούμε στην απόλυτη καταστροφή»…
Το μυστικό της επιτυχίας…
Το 2017, ο Όμιλος Μυτιληναίος συγχωνεύθηκε με τις βασικές θυγατρικές της Μετκα Α.Ε., Protergia A.E. και Αλουμίνιο της Ελλάδος Β.Ε.Α.Ε. Το 2018, ανακοίνωσε τη νέα του επένδυση που περιλαμβάνει την κατασκευή της νέας μονάδας παραγωγής ρεύματος 650 MW καθιστώντας το ενεργειακό κέντρο της Μυτιληναίος στον Αγ. Νικόλαο Βοιωτίας, το μεγαλύτερο ενεργειακό κέντρο της χώρας με καθαρή ενέργεια και όχι λιγνίτη. Άνθρωπος που δεν φοβάται το ρίσκο και αγαπά έμπρακτα την πατρίδα στηρίζοντας την ελληνική οικονομία, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος με αφορμή τη νέα επένδυσή του ύψους 300 εκατ. ευρώ, δήλωσε: «Είμαι χαρούμενος όταν παίρνουμε αποφάσεις να επενδύσουμε. Σε όλα τα εργοστάσια που κάναμε, η πιο ευτυχισμένη στιγμή είναι η απόφαση. Μετά αρχίζουν οι δυσκολίες.».
Και αν αναρωτιέται κανείς, ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας του Ευάγγελου Μυτιληναίου που από το μηδέν δημιούργησε εταιρίες των 2.820 εργαζομένων, σίγουρα θα το βρει στις δικές του φράσεις: «Εμείς μπορεί να δουλέψαμε στο εξωτερικό αλλά άνθρωποι γίναμε στην Ελλάδα. Κάποια στιγμή πρέπει να γυρνάς στην πατρίδα σου κάτι από αυτά που σου έχει δώσει»….
